Odol emoteen maila onari eutsi diote Busturialdean
Etengabekoa eta iraunkorra izan da odol emate kopurua iaz Busturialdean. 2024az alderatuta, 111 odol emate gehiago zenbatu zituzten eskualdean iaz: 1.718 odol emate, hain zuzen ere. Eskualdean, Gernika-Lumon eman dute odola gehien, 1.087 aldiz. Odolkideek diote iazko urtea "emankorra" izan zela nabarmendu dute, odol emate kopuruari eutsi diolako eskualdeak.
Odol emate kopurua igo egin da Busturialdean, izan ere, 2024an baino 111 odol emate gehiago zenbatu zituzten iaz eskualdeko herrietan: 1.718. Zehatz esateko, datuen arabera, 1.087 odol emate zenbatu zituzten Gernika-Lumon, 460 Bermeon, 100 eskualdeko fabriketan (Maierren 90 eta Losalen 10), 42 Mundakan eta 29 Mertzede ikastetxearen kanpoaldean.
Eta, eskualdean gertatutakoaren joera bera mantendu da Gernika-Lumon ere; izan ere, 2024agaz alderatuta, odol ematea mantendu egin da, 10 odol emate gehiago zenbatu baitzituzten iaz, duela bi urte baino %1 gehiago. Gernika-Lumon odola eman zutenen artean, %64,03 izan ziren gizonezkoak, eta %35,97 emakumezkoak. Hala ere, Gernika-Lumoko Odolkideak elkartekoek diotenez, daturik garrantzitsuena da 1.000 odol ematetik 1.1oo odol emateko tarteari eusten diola udalerriak: “Gernikaldean 50 urte dira odola ematen igaro ditugunak, eta urteurrena ospatu dugun urtean emoileek ondo erakutsi dute euren konpromisoa eta elkartasuna”.
Autobusa hileroko lehen astelehen bietan egoten da Foru plazan, eta hiru hilerik behin lehen zapatuetan ere bai; guztira urtean 28 aldiz. Hala ere, iaz, ekainaren 13an ere egon zen bertan, 50. urteurreneko omenaldiaren egunean, aparteko deialdi modura.
Gernikako odol ematearen kasuari erreparatuta, nabarmentzekoa da iaz izandako odol emaile berrien kopurua; izan ere, 45 odol emaile berri zenbatu zituzten. Hori, Mertzede ikastetxeak egindako deialdiari zuzen-zuzenean lotuta dagoela diote, izan ere, 16 emoile berri zenbatu zituzten iaz Errenterian. Hala, orain fideltasuna lortu beharra dagoela azpimarratu dute Gernika-Lumoko Odolkideek: “Emoile berriak ezinbestekoak dira emoileen katea ez eteteko eta iraunkortasuna ziurtatzeko. Horregaz lotuta, baina, fideltasuna lortu behar da, eta normalean gazteenak izaten dira emaile berriak”.
Izan ere, gizartearen zahartzeagaz batera, emaileak ere zahartu egiten dira. Halandaze, odol emaile berriak behar direla diote Odolkideek, belaunaldien ordezkatzea derrigorrezkoa dela aipatuta. Hala, Mertzedekoek barrura begira egindako lana azpimarratu dute. Izan ere, lehenengo hitzaldi bat prestatu zuten ikastetxean bertan, zeinetan Matxalen Olivares Salaverrik eta Odolkideak elkartekoak batu ziren, eta eskola eskulanak egin zituzten gero, kaleetan kartel horiek jartzeaz gain. “Ekimen interesgarria izan zen. Ze, horren ostean, odola emateko deialdia egin zuten, eta autobusa ikastetxearen alboan jarri zuten, odola emateko deialdi bereziari erantzunda”, gogoratu dute elkartekoek. Hori horrela, maiatzaren 13an ailegatu zen odola emateko autobusa Errenteriara, eta 40 pertsona hurreratu ziren autobusera, odol emateak 29 izanda: 15 emakumeenak (10 odol emoile berriak) eta 14 gizonezkoenak (6 odol emoile berriak). “Ikastetxeko umeak euren etxeetan egindako lana ere begi bistan egon zen”.
Gernika-lumotarren odol emateari dagokionez ere beste datu esanguratsu bat jakinarazi dute: iaz 832 izan dira udalerriko bizilagunen emateak, hau da, 49,26 odol emote 1.000 biztanleko. Ondorioz, Osasunaren Mundu Erakundeak autosufizientziarako ematen duen gomendioa —37-38 odol emate 1.000 biztanleko— “soberan” betetzen da: “Autosufizientziarako helburua garrantzitsua da eta gurean hortik gora ere amten dugu odola. Beraz, bertoko datuek erreferentzia bihurtzen dute gernikarron eta ingurukoen odol ematea Bizkaian”.
Bizilekuaren arabera, Gernika-Lumotik harago ere, badaude odola emateko beste ordezkaritza batzuk, eta eskualdeko odol emaileek euren behar eta ohituren arabera, beste leku horietan ere ematen dute odola. Gernikan ematen duten gehienak gernikarra-lumotarrak dira, baina badaude beste herrietakoak ere. Emoileen bizilekuaren arabera, esaterako, muxikarrek 77 odol emate egin zituzten iaz, eta 53 busturiarrek. Foruarrek 48 odol emate eman zituzten, eta 44 berriz, Gautegiz Arteagarrek. 31, 29 eta 24 odol emate zenbatu zituzten kortezubitarren, arratzuarren eta ibarrangelutarren artean, hurrenez hurren, eta 22 izan ziren ajangiztarren odol emateak. Duela bi urtegaz alderatuta, odol emate kopurua mantendu egin da hoietako gehienetan.
Aferesia.
Eskualdeotan jarritako autobusetan odola emateaz gain, aferesiaren bidez odola emateko aukera ere badago, eta horrela egin dute Busturialdeko 21 aferesi odol emaileek Usansolon, 65 emote eginda: gernikarrek aferesiaren bidezko 30 odol emate egin dituzte, muruetarrek hamar, muxikarrek 9, morgarrek 8, elantxobetarrek 3, ibarrangelutarrek 2 eta bana gautegiz arteagarrek, kortezubitarrek eta sukarrietarrek. Hala, aurreko urteko datuekin alderatuta, plasmaferesia finkatu egin da, 60 emote ingurutan mantenduz.
Zehaztu dutenez aferesi bidezko odol emateak odoleko osagai bat edo bat baino gehiago berariaz ematea dakar; hau da, odoleko osagairen baten kopuru handiagoa lortzea ahalbidetzen du, gaixotasun zehatzentzat. Horrek emaileen konpromiso “handiagoa” eskatzen du —denbora gehiago behar da, aurretiaz ordua eskatu behar da—, eta baldintzak ere bereziak —zanak egokiak izatea, esaterako— dira.
Odolkideek diotenez, gerora begira, plasma ematea “gero eta garrantzitsuagoa” izango da, beharrizan sanitarioetarako egokiagoa delako. “Odola emateko betiko era Europa osoan aldatzeko bidean dago: odolaren erabileran beharrizan asko eta asko onkologia botika eta hemoderibatuak dira. Horren ondorioz, plasmaferesiak aparteko indarra hartu eta hartuko du, eta gaur-gaurkoz uste da bihar edo etzi hori garrantzitsuagoa izango dela, hobeto aprobetxatzen baita odola bera. Beraz, Odolkideak taldearen aurtengo egutegia diseinatzerakoan plasma ematea ere irudian sartu da, emoileen artean hori zabaltzeko”, azaldu dute Odolkideek. Izan ere, Gernikaldean bertan plasma donazioa egiteko lekua izan gura dute, emaileak Usansolora joan beharrik ez izateko.
Gernikaldea mailan, beraz, iazkoan odola ematea “etenik gabekoa eta irunkorra” izan zela diote Odolkideek, bai odol osoan (autobusean ematen dana) bai plasmaferesiaren bidez emandako kopuruan. “Ez dira makalak Gernikaldeko bizilagunak odola ematen”.
Busturialdean odola emateek gora egin dute, baina bestelako joera dago Bizkaian; 30.706 odol emate zenbatu zituzten 2024an, eta 30.364 odol emate izan ziren iaz. Joera bestelakoa izan zen Bizkai, Araba eta Gipuzkoan, izan ere, guztira 68.702 odol emate zenbatu zituzten iaz lurralde horietan, 2024ko 68.415 odol emateen aurrean.
Datuak aztertuta, Odolkideek berriro ere gonbita egin diete Gernikaldeko bizilagunei odola ematera hurreratzeko, gaixoen, osasun sitesmaren eta gizartearen on beharrean. Hala, hurrengo hitzorduak jakinarazi dituzte:
BERMEO
Otsailak 25, eguaztena.
16:30-20:45. Lameran egongo da autobusa.
GERNIKA-LUMO
Otsailak 9, astelehena.
09:30-14:00. Artekalen, Foru plazan.
16:30-21:00. Artekalen, Foru plazan.
LEKEITIO
Otsailak 13, barikua.
10:00-13:30. Independentzia plazan egongo da autobusa.
17:00-20:30. Independentzia plazan egongo da autobusa.
MARKINA-XEMEIN
Otsailak 12, eguena.
16:45-20:30. Plazan egingo du geldialdia autobusak.
ONDARROA.
Otsailak 27, barikua.
17:00-20:15. Itsas aurre pasealekuan egongo da autobusa.
