"Euskal argentinarra izatea zer den islatu nahi dut erakusketan"
Gaztemunduri Ateak Ireki programak erakusleiho berri bat zabaldu dio Olivia argentinarrari. Argazkilari gazteak Argentinako euskal diasporaren aletxo bat eroan du Busturiko Kultur Etxera.
Argazki kamera soinean duela dabil egunotan Olivia Lindberg gazte argentinarra. Busturialdeko egonaldian momentu, txoko eta lagunak objektibopean gorde nahi ditu, hemen bizitakoak oroimenean soilik ez gordetzeko. Gaztemunduri Ateak Ireki programan parte hartzen ari den gazteetako bat da, eta egitasmo horri esker, Argentinako hainbat euskal etxetako bizia eta bizipenak ekarri ditu bere maletan, irudietan jasota. Bere argazkiekin eta beste hainbat argentinarrek hari bidalitakoekin osatutako Begiradak Vasco Argentina erakusketa ikusgai dago Busturiko Kultur Etxean, hilaren 15era bitartean.
Zergatik eta nola sortu zenuen erakusketa?
Euskal argentinarrak batzen garen jaia da Euskal Aste Nazionala, eta bertan sortu zen erakusketa osatzearen ideia. Inoiz ez zen egin horrelako argazki erakusketarik bertan, eta iaz egin genuen. Gure euskal etxean egon zen, Bahia Blancako Euskal Etxean, Buenos Aires probintziako hego-mendebaldean. Hiri desberdinetako euskaldunak elkartzen garen ekitaldietan argazkiak ateratzen ibiltzen naiz, argazkien bitartez, jai horien lekukotza gordetzen. Argazki asko neuzkan, eta horiekin zerbait egitea pentsatu genuen. Gerora, argazki erakusketa hutsa baino gehiago izan da. Izan ere, ez nuen nahi nik ateratako argazkiak bakarrik egotea; zerbait zabalagoa izatea nahi nuen, nire objektiboaren bitartez nik ikusitakoa bakarrik ez egoteko. Beste euskal etxe batzuetan gertatzen dena ere erakusketan jaso nahi nuen. Horregatik, hasierako proposamena garatu, eta euskal argentinarren begiradak osatu genituen. Beraz, nire erakusketa da, baina, aldi berean, denon erakusketa ere bada.
Zure begiradaz gain, beste batzuenak jasotzeko, zer egin zenuen?
Gainontzeko euskal etxeei argazkiak bidaltzeko gonbidapena egin genien, eta erantzuna oso ona izan zen. Hogei bat pertsonarekin hartu-emanetan egon nintzen argazkiak topatzeko. 65-70 argazkiz osatutako erakusketa osatu nuen, eta horietako batzuk daude Busturian, maletan sartu zitzaizkidanak, kar-kar-kar. Adierazgarrienak ekartzen saiatu naiz, eta argazki batzuetan daude hona bidaiatu duten gazteetako zenbait. Adibidez, gazte bat lehenengoz Euskal Aste Nazionalera doanean, harrera edo ongietorri moduan, erritu antzekoa egiten da, jantzi bereizgarria ipintzen eta aurpegia margotzen zaio, eta hori erakutsi nahi nuen. Dantzarien argazki asko ere badaude. Argazki batzuk hemen aterata daudela dirudi, baina bertakoak dira. Hemengo herritarrei Argentinara bidaiatzeko aukera eskaintzen du erakusketak, bidaiatu gabe, eta horrek harrotasunez betetzen nau.
Zer islatu duzu argazki bilduma honetan?
Euskal argentinarra izatea zer den islatu dut; hori adierazten da jaien bidez, eta euskal etxe bakoitza zabaldu zenetik gaur egunera pasatu den denbora tartea ere jaso nahi izan dut. Argazki zaharrena 70-80ko hamarkadakoa da: La Platako Euskal Etxean pilotan jokatzen ikusten dira. Zuri-beltzekoa da, argazki oso ederra. Gazteok zein helduek euskal-argentinar diaspora bizirik mantentzen dugu, eta argazkien bitartez, hori transmititu nahi nuen. Norbanako eta familia asko dira euskal etxeak bizirik mantentzen dituztenak. Euskal Herrian, Busturian egoteak esangura handia dauka. Guk egiten duguna hemen egiten denaren irudi da. Guk ere maite dugu; gure arbasoen irudia ondratu baino ez dugu egiten.
Zelako begiradak daude erakusketan?
Dantzak, kirolak, euskara, musean jokatzen… euskal etxeetan egiten diren hainbat jarduera ikus daitezke. Guk gehienbat dantza praktikatzen dugu. Euskal etxe asko daude Argentinan, eta askotako argazkiak ez neuzkan. Argazki zaharrak zein egungoak egotea nahi genuen. Argazki asko jaso nituen, baina aukeraketa egin behar izan nuen. Inprimatu eta batzuk tratatu edo egokitu egin nituen; izan ere, batzuk argazkiei ateratako argazkiak ziren, ez eskaneatuak. Oso aberasgarria izan zen hainbeste jenderekin hitz egin, eta eurek proposamena begi onez hartzea eta laguntzeko borondatea erakustea. Asko argazkietan ikusi ziren, eta oroitzapen eder asko etorri zitzaizkien. Hori oso polita da. Eskal Aste Nazionala urtero leku desberdin batean egiten dugu. Familia eta lagunekin elkartzen gara belaunaldi desberdinetako herritarrak, eta, esaterako, ezagutzen ez nauten adinekoek erakusketa ikustea polita izan zen; haientzako laudorio, opari edota omenaldi gisa ere balio izan zuen erakusketak.
Beste nonbaiten ipintzeko asmoa al daukazu?
Erakusketa hiriz hiri joatea gustatuko litzaidake, euskal etxeetan barrena ibiltzea. Gainera, aurten galdetu didate ea erakusketa eguneratzeko asmoa daukadan, eta argazki gehiago bidaltzeko prest agertu da jendea. Uste dut gure diaspora, orokorrean, gazteak gauzak egitera eta proposatzera bultzatzen ari dela, eta niri aukera hau sortu zitzaidan. Eta, orain, Gaztemunduri Ateak Ireki programan aukera hau eman didatelako ere oso eskertuta nago.
Zure ikasketak argazkilaritzarekin lotuta al daude?
Psikopedagogia ikasten ari naiz, tailerrak ematen ditut, eta saskibaloi klub bateko community managerra naiz. Horretaz gain, euskal etxean dantza irakaslea naiz; dantzatzea beti gustatu izan zait, eta lagun batzuk animatu ninduten euskal dantzetan hastera. Argazkilaria naiz txikitatik gustatu zaidalako. Argazkilaritza soziala egitea asko gustatzen zait. Egunerokoa erregistratzea gustatzen zait; beti iruditu zait aberasgarria eta zoragarria. Hitzez esan ezin dudana argazkiaren bitartez adierazten dut sarritan, niretzat errazagoa baita.
Arbaso euskaldunak dauzkazu?
Nolabait dantzari esker deskubritu nuen hemen sustraiak izan nitzakeela. Gaur gaurkoz ikertzen segitzen dugu. Aiton-amonekin deskubritu genuen arbasoak ez zirela espainiarrak; bisarako tramiteak egin zituen urruneko senide baten berri eduki, eta Frantziarekin mugakide den herri txiki batekoa zela jakin genuen. Familian pozez eta ilusioz hartu genuen arrasto hori, eta Argentinara bueltatu, eta ikertzen jarraitzeko gogoz nago. Argentinara munduko herrialde askotatik iritsi ziren, eta leku askotako kulturak dauzkagu. Euskal kulturak biltzen duen denak zarata edo oihartzun handia dauka. Argentinako euskal diasporako askok badakite sustraiak hemen dauzkatela, abizenengatik, eta beste batzuek espero gabe honantzako bidea topatzen dute. Uste dut hemen hori aurkitzen ari garela, eta oso pozik sentiarazten nau.
“Esperientzia izugarria eta ahaztezina da; bueltatzeko gogoz gaude denok“
Ia bi aste daramatzazu Busturialdean. Gaztemunduri Ateak Ireki zelakoa esperientzia da?
Esperientzia izugarria eta ahaztezina da. Gutariko asko Europara lehenengoz etorri gara, eta bidaia honek ikuspegi imajinaezina zabaldu digu. Historia eta istorio asko daude, eta ez dira norbanakoen historiak, askoren historiak dira. Busturiko baserri batean nago, eta oso eskertuta nago, etorri diren denek ez dutelako eduki baserri batean egoteko aukera. Patiora edo lorategira atera, eta aho zabalik geratzen naiz mendietara eta denera begira; sinestezina da. Dena zoragarria iruditzen zait. Euskal Herria orokorrean oso ikusgarria da, eta azaldu ezinezkoa. Bueltatzeko gogoz gaude denok; nola bueltatu gaitezkeen pentsatzen ari gara.
