Baso Bizien Egunez, bertoko basoak balioan jarri eta horiek aldarrikatuko dituzte
Muxikan eta Gernika-Lumon ospatuko dute zapatuan (maiatzak 16) Baso Bizien Eguna. Bertoko basoen garrantzia aldarrikatu eta kontzientziazioa sustatzeko helburuarekin, egun osoko egitaraua prestatu dute, txangoak, hitzaldiak eta solasaldiak uztartuz.
Baso Bizien Eguna ospatuko dute aurten, Muxika eta Gernika-Lumo artean. Baso Biziak plataformako kide da BaSOS Elkartea, eta aurten beraiek hartu dute eguna antolatzeko ardura. Izan ere, azken urteotan egin dituzten ekimenengatik —crowdfunding kanpainak, Muxikako Udalarekin sinatutako hitzarmena eta egindako landaketak— talde aktiboa dela nabarmendu dute plataformakoek, eta horregatik eskaini diete egunaren antolakuntzaren ardura hartzea. Plataforman hainbat talde ekologista (tartean Eguzki), natur talde eta, batez ere, herri eta eskualde mailako basogintzaren beste eredu bat aldarrikatzen duten elkarteak biltzen dira, eta horren alde egingo dute zapatuan (maiatzak 16), goizean hasi eta iluntzera bitartean.
Ekimenaren helburu nagusia bertoko basoen garrantziari buruzko kontzientziazioa sustatzea da, bertoko basoak balioan jartzeko eta horiek aldarrikatzeko. Ze, gogorarazi dute Bizkai, Araba eta Gipuzkoako lurraldearen erdia baino gehiago zuhaitzez estalita dagoela, eta zuhaitzek eskaintzen dituzten zerbitzu ekosistemikoak “ezinbestekoak” direla. Hala ere, “bertoko basoen atzerakadarekin” eta “basogintza eredu intentsiboaren hedapenarekin”, funtzio garrantzitsu asko galtzen ari direla ohartarazi dute: lurzoruaren kalitatea, ur kantitatea eta uraren kalitatea, besteak beste. Horregatik, egunari aldarrikapen kutsua eman nahi diote, kontzientziazio lana egiteko asmoz.
Egitarauaren barruan hainbat jarduera antolatu dituzte. Beste urte batzuetan bezala, aurten ere txango bat egingo dute, aisialdia, kultura eta natura uztartzeko helburuarekin. Muxikan izango da irteera, BaSOSek bertan duelako landaketak egiten aritu den lursaila. Gainera, Muxikako Udalarekin egindako hitzarmenaren bidez, 16 hektareako pinudi gaixo baten lagapena lortu dute, eta helburu dute eremu hori pixkanaka bertoko baso bihurtzea. “Aldi berean, egurra modu iraunkorrean ustiatzeko gune bilakatzea nahi dugu. Erreferentzia bat sortu nahi dugu, erakusteko bertoko basoekin ere kalitatezko eta errentagarria izan daitekeen egur ustiapena posible dela”, adierazi dute.
Txangoan Urkietako artea bisitatuko dute, eta handik Ordorikako BaSOSen lursaila ikusi ahal izango dela gehitu dute. Ordu eta erdiko ibilbidea izango da, eta Urkietako artean Onintza Enbeitak eta Ibai Amillategik bertso batzuk eskainiko dituztela gehitu dute, “kultura eta natura uztartzeko”.
Ondoren, parte-hartzaileak Gernikako Astrara lekualdatuko dira. Bertan, Zuhaitzen bizitza ezkutua liburuaren aurkezpena egingo dute. Liburuaren itzultzaile Maider Etxebarriak zuhaitzen funtzionamendua ikuspegi zientifikotik azaltzen duen lanaren nondik norakoak aurkeztuko ditu labur-labur. Eta, bazkaltzeko txanda ailegatuko zaie bertaratzen direnei.
Bazkalostean, aldiz, EHNEk eta Tantaik elkarlanean egindako Basogintza iraunkorra bultzazen bideoaren proiekzioa eskainiko dute. Lan horretan, Muxikako Udalarekin egindako lagapen hitzarmena jorratzen da, eta, antolatzaileen arabera, bideoa aitzakia izango da ondoren egingo den solasaldia testuinguruan kokatzeko.
Solasaldian basogintzaren oraina eta etorkizuna izango dituzte hizpide. Antolatzaileek azaldu dutenez, Bizkaian une berezia bizi da: mendiei buruzko foru arauaren onarpena, eukaliptoaren moratoria eta Busturialdean martxan dauden eztabaidak direla medio. Nabarmendu dute Busturialdearen %70 zuhaitzez estalita dagoela, baina, Urdaibai Biosfera Erreserba izan arren, gaur egungo paisaiak kezka sortzen duela. Horren aurrean, basogintza eredu berri bat planteatzeko garaia dela defendatuko dute, iraunkorragoa izango dena eta gizartearen zein naturaren arteko oreka bilatuko duena. “Uste dugu gaur egungo egoerari buelta bat eman behar zaiola eta momentua dela beste basogintza eredu bat planteatzeko, iraunkorragoa dena eta gizartearen naturaren oreka baterantz bideratuta dagoena”, diote.
Horretarako, mahai-inguruan basogintzaren inguruan adituak diren hiru lagunek parte hartuko dute: Unai Arangurenek (EHNE Bizkaia), Aitor Kortabarriak (Tantai Baso Jabe koperatiba) eta Iratxe Arriolak (EH Bildu). “Unaik nekazaritza eta abeltzaintza arloko ikuspegia emango du; Aitorrek, baso-jabeen kooperatibako eta sektoreko langile gisa berba egingo du, sektorearen errealitatea azalduz; eta Iratxek mendiei buruzko foru arauaren eztabaidan izandako esperientzia partekatuko du, Bizkaiko legebiltzarkide moduan egindako lanetik abiatuta”, azaldu dute antolatzaileek.
Solasaldian gaur egungo egoera aztertuko dute Bizkaian eta Gipuzkoan, eta sektoreko langileen lan baldintzez, diru laguntzez eta instituzioekin dituzten harremanez ere ariko dira. Era berean, landa eremuaren eta mendien arteko lotura landuko dute, kontuan hartuta lurjabe asko nekazari edo abeltzainak direla. “EHNE bezalako sindikatuak mendien egoeraz jabetzen hasi direla eta horren inguruan zerbait egiteko beharra ikusten dutela ere azpimarratu nahi dugu”, diote.
Antolatzaileen ustez, gaur egungo testuingurua “bereziki garrantzitsua” da Bizkaian, ikuspegi instituzionaletik, sozioekonomikotik eta batez ere ekologikotik. Krisi klimatikoaren testuinguruan, Busturialdean basoen inguruko lanketa sakona egiteko “une egokia” dela uste dute, eta Urdaibai “esperientzia berrien laborategi” bihur daitekeela defendatu dute. Hori horrela, herritarrei egun osoko ekitaldietara beldurrik gabe gerturatzeko deia egin diete.
EGITARAUA.
10:30-12:00. Muxikako udaletxetik abiatuta, 6km-ko txangoa: Zertan gabiltza BaSOSen? galderari erantzungo diote, eta Onintza Enbeita eta Ibai Amillategi lagun izango dituzte.
13:00-13:30. Zuhaitzen bizitza ezkutua liburuaren aurkezpena Maider Etxebarria liburuaren itzultzailearen eskutik, Astran.
14:30-16:30. Bazkaria, Astran.
16:30-18:00. Basogintza iraunkorra bultzazen bideoaren aurkezpena, Astran.
Gero. Basogintzaren oraina eta geroa solasaldia, Unai Aranguren (EHNE Bizkaia), Aitor Kortabarria (Tantai Baso Jabe koperatiba) eta Iratxe Arriolaren (EH Bildu) eskutik, Astran.
