Bilatu
Sartu
Bilatu
  • Albisteak
    • Gaiak
      • Aisia
      • Ekonomia
      • Euskara
      • Gizartea
      • Hirigintza
      • Ingurumena
      • Jaiak
      • Kirola
      • Kultura
      • Politika
      • Udala
      • Orokorra
    • Herriak
      • Ajangiz
      • Arratzu
      • Bermeo
      • Busturia
      • Ea
      • Elantxobe
      • Ereño
      • Errigoiti
      • Forua
      • Gautegiz Arteaga
      • Gernika-Lumo
      • Ibarrangelu
      • Kortezubi
      • Mendata
      • Morga
      • Mundaka
      • Murueta
      • Muxika
      • Nabarniz
      • Sukarrieta
    • Generoak
      • Albisteak
      • Editorialak
      • Elkarrizketak
      • Erreportajeak
      • Iritzia
      • Kronikak
      • Publirreportajeak
  • Agenda
  • Multimedia
    • Argazkiak
    • Bideoak
    • Hitz eta Pitz
  • Agurrak / Eskelak
    • Zorion Agurrak
    • Eskelak
  • Zerbitzu gida
  • Bereziak
    • JAIAK
    • ARGAZKI LEHIAKETA
    • Gaztemunduri Ateak Ireki
    • HITZAren 20. urteurrena
    • Naturan barrena
    • Euskaldunak Australian
    • Xixili
    • Adimen A.
  • Nor gara
  • Publizitatea
Sartu
EuskaraKultura

Euskal nortasunaren aldeko aldarriari 100 urtez eutsiz

1927az geroztik dantzaz bete ditu udalerriko plaza eta txokoak Elai Alai Dantza Taldeak. Orain, 100 urte betetzear daudenean, atzera begiratu eta bideaz harro agertu dira.

Argazkia: Elai Alai dantza taldea.
Ainhoa Astarloa Beotegi
Gernika-Lumo
2026/10/02

Ia mende bat igaro da Elai Alai Dantza Taldeak Gernika-Lumoko Lizeo Antzokian lehen aldiz jendaurrean dantzatu zuenetik. 1927ko uztailaren 30ean, Udal Musika Akademiaren ikasturte amaierako ekitaldian, dantza taldeak bere lehen emanaldia eskaini zuen. Euskal Herriko lehen talde koreografikoa izan zen, eta 1931n erabili zuen lehen aldiz Elai Alai izena. Ordutik, bere jarduna korura, bandara eta euskal kulturaren bestelako adierazpenetara zabaldu bada ere, dantza tradizionala da taldearen ardatza.

Elai Alairen historia, baina, ez da erraza izan. 1936ko gerrak eta, batez ere, 1937ko Gernikako bonbardaketak taldearen ibilbidea eten zuten, taldekideek azaldu bezala. Gernikako herriak bezala, Elai Alaik ere erbestea bizi izan zuen, eta urte horietan Euskal Herriko kulturaren enbaxadore bihurtu zen: atzerrian antolatutako jaialdietan parte hartu, emanaldiak eskaini eta euskal errefuxiatuei laguntzeko dirua bildu zuen, besteak beste. «Gerraostean frankismoaren errepresioak taldearen izena bera ere estigmatizatu eta jarduera lausotu zuen, baina 1960ko hamarkadan euskal kulturaren berpizkundeagaz batera, Elai Alai berriro indartu zen», esan dute. 1963an berreskuratzeko prozesua hasi, eta 1965ean Gernikako Pasealekuan aurkeztu zen berriz, dantzari gazte eta nerabeekin.

Hurrengo hamarkadetan, taldeak «hazten eta bere jarduera zabaltzen» jarraitu du. Euskal Herriko hainbat lekutako dantzak ikertu, ikasi eta bere errepertorioan txertatu zituen, eta tokiko ohiturak berreskuratzeari ere ekin zion geroztik. Haurren eta gaztetxoen ikastaroen bidez belaunaldi berriak trebatu zituen eta dantza kaleetara eramanez, Gernika-Lumoko jai eta erritualetan herritarren parte hartzea sustatzen jardun du, boluntarioki: «Uneren batean Elai Alai osatu dugunok boluntario gisa egiten dugu lan. Hori bai, ilusioz eta gogoz gainezka. Hori izan da urte hauen guztien muina».

1977an Urrezko Ezteiak ospatu zituen taldeak, bere historiako belaunaldi ezberdinak elkartuz, eta ondorengo urteetan Dantzari Egunetan, jaialdietan eta nazioarteko hainbat ekitalditan ere parte hartu zutela nabarmendu dute, «Euskal Herriko folklorea beste herrialde batzuetara ere eramateko» helburuari tiraka.

XXI. mendean ere, Elai Alaik Gernika-Lumoko kultur bizitzaren ezinbesteko eragile izaten jarraitu du. Venezuelara, Kolonbiara, Portugalera eta Hungariara egindako bidaiek taldearen jarduna nazioartera eraman duten arren, Gernikan bertan mantendu du bere sustrairik sendoena betidanik. Bideagatik «harro» agertu dira taldekideak, ze, diotenez, gero eta zailagoa da euskal dantzen talde batek bizirautea: «Gero eta abaniko zabalagoa dago aukeran, eta, beraz, euskal dantzak, askotan, bigarren plano batean gelditzen dira. Eta folkloreagaz gauza bera gertatzen da. Antzinakoa den moduan gelditu da, eta batzuetan kutsu negatiboa ere esleitzen zaio folklorismoari. Horrela zaila da, baina guk hemen jarraitzen dugu. Bidean jarraitzen dugu».

Belaunaldi arteko aldaketa ere aipatu dute zailtasun horien artean. Taldearen hitzetan, «ezjakintasun handia» dago euskal dantzekiko, eta hori egunez egun nabaritzen duten zerbait dela aipatu du taldeak. Egun, taldean «gaztetasun falta» ikusten dute. «Betidanik izan dugu jende nagusi pila bat taldean, 45 eta 50 urtetik gorakoak, alegia. Umeak ere baditugu, baina gazteak falta zaizkigu, eta, finean, gazteak dira taldeak belaunaldiz belaunaldi bizirautea bermatzeko aukera dutenak», gehitu dute.

Euskara, oinarri

Elai Alai zerbait bada, euskal nortasun eta izaera aldarrikatzeko era bat da. Dantzaren eta folklorearen bitartez euskal kulturari merezitako aitortza egiten dio taldeak, euskara ahoan eta bihotzean eramanez. «Gure jardunaren %100 euskaraz da. Euskaraz bizi gara, eta horrekiko kontzientzia argia daukagu taldekideok. Elai Alairen izaeraren parte da».

Euskal nortasuna aintzat izanik, herriko eta auzoetako jaietan «etengabe» parte hartzen du taldeak. Horrez gain, baina, badituzte urtez urte egutegian markatutako egunak ere; hala nola, Erregeak datoz, Kandelerio, Eguen Zuri edo Txitxiburduntzi bezalakoetan egoten da taldea. Tankera horretako ekitaldiei «berebiziko garrantzia» ematen dio taldeak, adierazi dutenez. Hala ere, giro herrikoietatik harago ere heldu da talde gernika-lumotarra. Izan ere, ikasturte amaierako emanaldiak egiten hasi berri dira, «jende desberdinarengana heltzeko» asmoz, eta, bide batez, herriaren bihotzera heltzeko asmoz.

Txikitasunaren berezitasuna bilatuz egin du lan egunez egun eta urtez urte Elai Alai Dantza Taldeak. Izan ere, «talde amateur» gisa definitzen dute euren burua: «Astean behin entseatzen dugu, ordu eta erdiz. Ez gara talde profesionala. Talde herrikoia gara, plazetako dantzei garrantzia ematen dion taldea». Hori horrela, «are esangura handiagoa» du mendeurrenak, esan dutenez. «Gure moduko taldeak urteen joanagaz aurrera egitea oso garrantzitsua da euskal nortasuna mantentze aldera, eta ezin pozago gaude horretan gure aletxoa jartzeagatik».

Mendeurrenera begira, Elai Alairen erronka argia da: ehun urteko ondarea mantentzea, baina garai berrietara egokituz eta tradizioa belaunaldi berriei bizirik helaraziz. Hala nola, laster argitaratuko duten «egitarau biribila» prestatzen ari dira urteurrena ospatzeko, eta, bide batez, aurrera bideari eusteko. Bitartean, Elai Alaik egingo du dantza, kanta eta irri. Eta, zelan ez, izango du euskara oinarri; euskal nortasuna oinarri.

Busturialdeko albisteak euskaraz, libre eta kalitatez jaso nahi dituzu? Horretarako zure babesa ezinbestekoa dugu. Egin zaitez HITZAkide! Zure ekarpenari esker, euskaratik eginda dagoen tokiko informazio profesionala garatzen eta indartzen lagunduko duzu.

Egin HITZAkide

Agenda

Bizkaia

Kultura, Bizkaia, 2026ko Durangoko Azoka

Betiko Durangoko Azoka, koxka bat handituta

Kirola, Bizkaia

Blas Ziarreta hil da, Bigarren Mailan zirela Sestao, Athletic B eta Eibar zuzendu zituen entrenatzailea

Euskal Ligako Bizkaiko klubek salatu dute desabantailan aritzen direla

Indarkeria matxistaren aurka posizionatzeko eskatu dio Bizkaiko Diputazioak gizonen «gehiengo isilari»

Euskal Herria, Bizkaia

Basurtuko ospitaleko larrialdietako itxaronaldi luzeak salatu ditu ELA sindikatuak

Berriak, Kirola, Bizkaia

Ainhize Belarrek 9b graduaren langa eraitsi du

Euskal Herria, Bizkaia

Gutxienez bost edukiontziri su eman diete Bilbon

Euskal Herria, Bizkaia

Bilbon bi adingabe dituen familia bat hirugarrenez etxegabetzen saiatuko direla salatu du AZETek

Euskal Herria, Bizkaia

Zaldibarko kausan Baigorri alkate ohia ikertu behar dela berretsi du Bizkaiko Auzitegiak

Ekonomia, Bizkaia

Vicinayko langileek berretsi dute enpresaren proposamena «bidegabea» iruditzen zaiela

Euskal Herria, Bizkaia

Bilbon 47 pertsona artatu behar izan dituzte, etxe batean sua piztu dela eta

Euskal Herria, Bizkaia

Etxebarriko Bandas enpresako greba Memoria Demokratikorako Leku izendatzeko prozesua hasi dute

Kultura, 2026ko Durangoko Azoka, Bizkaia

Hogei ikuskizun aurkeztuko dituzte ‘DA! Pro’ topaketan, azaroaren 24an eta 26an

Bizkaiko Diputazioak zerga neurri guztiak onartzea espero du, sozialistekin edo «beste alderdiren batekin»

Busturialdeko azken berrien buletina!

Buletina barikuetan bidaltzen da, eta Busturialdeko asteko berri nagusiak biltzen ditu.

Harpidetu

Datuak ondo jaso dira. Eskerrik asko.

Izen-abizenak eta posta elektronikoa sartu behar dira.

Posta elektronikoak ez du formatu zuzena.

Arazo bat gertatu da eta ezin izan da izena eman. Jarri gurekin harremanetan mesedez eta barkatu eragozpenak (Akatsaren kodea:).

  • 94-627 10 85 / 607 29 22 23
  • busturialdea@hitza.eus / gernika@hitza.eus
  • Elbira Iturri kalea, z/g. 48300, Gernika-Lumo
  • Publizitatea
  • 94-618 72 99 / 647 35 56 54
  • busturialdea@hitza.eus / bermeo@hitza.eus
  • Atalde 17, atzealdea. 48370, Bermeo
  • Argitalpen politika
  • Aniztasun politika
  • Pribatutasun politika
  • Cookieak
Babesleak:
Hasi saioa HITZAkide gisa

Saioa hasten baduzu, HITZAkide izatearen abantailak baliatu ahal izango dituzu.

HITZAkide naiz, baina oraindik ez dut kontua sortu SORTU KONTUA

Zure kontua ongi sortu da.

Hemendik aurrera, zure helbide elektronikoarekin eta pasahitzarekin konektatu ahal zara, HITZAkide izatearen abantaila guztiak baliatzeko.

Sartutako datuak ez dira zuzenak.
Zure kontua berretsi gabe dago.
 
 
 
(Pasahitza ahaztu duzu?)
 
 
SARTU
 
Pasahitz berria ezarri da eta zure helbide elektronikora bidali da.
Sartutako datuak ez dira zuzenak.
 
(Identifikatu)
 
 
 
 
BIDALI
 

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea

HITZAkide izan nahi dut
Aldatu zure pasahitza
Pasa hitza ondo aldatu da.
 
 
 
 
 
 
 
Aldatu
 
Oraindik ez zara HITZAkide?

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea.

HITZAkide izan nahi dut

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.