Gautegiz Arteagako EH Bilduk BFAri HAPOen plangintza berrikusteko eskatu dio
EH Bildurentzat garrantzitsuena Gautegiz Arteagako gazteei aukerak ematea den heinean, Foru Aldundiko Hirigintza sailari eskatu dio dagoeneko onartutako HAPOen jarduketa berriro aztertu dezaten.
Gautegiz Arteagako EH Bilduk salatu du etxebizitzaren arazoa gero eta kezkagarriagoa dela gazteen artean, eta udalerriko etorkizuna baldintzatzen ari dela ohartarazi du. Datu ofizialak eta tokiko egoeraren bilakaera mahai gainean jarrita, Hiri Antolamendurako Plan Orokorra (HAPO) aren egungo proposamenak ez diela herritarren benetako beharrei erantzuten adierazi dute, eta Bizkaiko Foru Aldundiari plangintza berrikusteko eskatu diote, herriko gazteei etxebizitza eskuragarria bermatuko dien ikuspegi bat lehenetsiz.
Hala nola, Gautegiz Arteagako EH Bilduk aurreratu du etxebizitzaren gaia “arazo kezkagarri” bihurtzen ari dela, batez ere gazteen artean: “Etxebizitza egoki eta duina izateko aukera Giza Eskubideen Deklarazio Unibertsalaren 25. artikuluko lehen atalean dago jasota. Zoritxarrez, Euskal Herrian egoera horretatik oso urrun gaude. Estatistika ofizialei erreparatzen badiegu, Euskal AEko 113.629 pertsona ezin dira independizatu baliabide ekonomiko faltagatik. Pertsona kopuru hori %13 igo da azken lau urteetan. Gazteen Euskal Behatokiaren arabera, Euskal Autonomia Erkidegoan 30 urte arteko gazteen % 61ek jatorrizko familiaren etxebizitza utzi nahi du, baina ezin du”.
Datu horiez gain, 3 ardatz bereizi dituzte oinarritzat: Gernika Gogoratuzeko Ramon Zalloren ikerketa, Busturialdea-Urdaibaiko plan estrategikoa eta 2030eko Landa Garapeneko Estrategiak. Zalloren ikerketaren arabera, “adin piramidea hobetzeko, eskualdeko gazte kopuruari eutsi behar zaio, bizi baldintzak hobetu, lan aukera berriak sortu eta alokairuko etxebizitzak eskaini”. Busturialdea-Urdaibaiko 2024ko plan estrategikoak, beregain, etxebizitza, erronka estrategikoen artean lehenengo puntuan hartzen da. Eta azkenik, 2030eko Landa Garapeneko estrategiak hurrengoa mahaigaineratzen du: “Etxebizitza egokiak eta eskuragarriak izatea funtsezkoa da landa eremuetara biztanleria atxiki eta erakartzeko. Landa-eremuetan etxebizitza egokia izateko aukera sustatzea, beraz, estrategia giltzarria da landa-eremuen garapen jasangarrirako eta komunitateak sendotzeko“.
Hori guztia kontuan izanik, kezka orokorraren ikuspegitik Gautegiz Arteagako egoerari erreparatu diote, eta esan dute udalerriak 896 biztanle dituela, eta azken sei urteetan hazkundea izan duela; 49 biztanle gehiago daude. “1896an herriak 802 biztanle zituen; 2024ean 878 ginen; eta 2025ean 896 biztanle ginen. Biztanleriaren batez besteko adina, bestalde, 48 urtekoa da. 300 pertsona inguru dira 65 urtetik gorakoak, eta 309, aldiz, 0 eta 40 urte bitartekoak. Horiek guztiak herriko eskolatik pasatu dira, eta sustraiak eta kide izatearen harrotasuna adierazten dute”, azaldu dute.
Beraz, EH Bildutik argi esan dute HAPOa hamar edo hamabost urteko ikuspegiarekin eginez, udalerriaren etorkizuna jende gazte horrengan pentsatuko duen plngintza batetik pasatzen dela ikusten dela, “horiei etxebizitza eskuragarria eskainiz, eta ez lorategi-hiri eredu bat, non etxebizitzaren kostua 600.000 euro ingurukoa den, HAPOaren hasierako onarpenean dioen bezala”.
Izan ere, tramitatzen ari den eta behin-behinean onartzen ari den HAPOak Bizkaiko Foru Aldundiaren azken txostenaren faltan, honakoak jasotzen dituztela gaineratu dute: Dentsitate ertaineko behe solairuko 73 etxebizitza, 22 etxebizitza kolektibo eta atxikitako 15 etxebizitza. Esan dutenez, gainera, hori guztia “esku pribatuetan eta inolako lurzoru publikorik lortu gabe” izango litzateke.
Beharrak, erantzun gabe.
Gauzak horrela, nabarmendu dute HAPOen proposamen horiek ez diela erantzuten udalerriaren beharrei. Eta auzotarrek gelditzeko, herria egiteko eta bizitza sozial eta kulturala dinamizatzeko duten eskubidea aldarrikatu dute, bide batez: “Gure herrian gera gaitezen, jaiotzen eta hazten ikusi gintuenean, eta baztertuak izatearen beldurrik gabeko bizi-proiektu bat garatu nahi dugunean”.
Horregatik, Gautegiz Arteagako EH Bilduk 2011an egin zen Hirigune proiektuaren arauketaren helburuak kontuan hartzeko eskaria luzatu dio Bizkaiko Foru Aldundiari, euren berbetan, horrek hobeto islatzen dituelako herritarren beharrak. Ze, gogoratu dute herriak ez duela erabakitzeko eskubiderik, 5.000 biztanletik beherako herrietan HAPOekiko azkenengo hitza azpiegiturako eta lurralde garapeneko sailak baitauka.
“Gaur egun, aipatutako HAPOak dagoeneko gainditu du Eusko Jaurlaritzaren irizpidearen onarpena; izan ere, etxebizitza babestuak egiteko lurzorua deskalifikatu dute, eta azaroan, berriz, babes-etxebizitzak egiteko lurzorua eskatu ziguten”, azpimarratu dute.
Arrazoi horiengatik guztiengatik, EH Bildurentzat garrantzitsuena herriko gazteei aukerak ematea den heinean, Foru Aldundiko Hirigintza sailari eskatu diote jarduketa berriro aztertu dezatela: “HAPO hau martxan jarri zen 2019. urtetik gauza asko aldatu dira, eta horiek kontuan hartu behar dira. Ezin dugu aberastasun sozial eta gizatiar hau herri egin gabe utzi”.
