Bilatu
Sartu
Bilatu
  • Albisteak
    • Gaiak
      • Aisia
      • Ekonomia
      • Euskara
      • Gizartea
      • Hirigintza
      • Ingurumena
      • Jaiak
      • Kirola
      • Kultura
      • Politika
      • Udala
      • Orokorra
    • Herriak
      • Ajangiz
      • Arratzu
      • Bermeo
      • Busturia
      • Ea
      • Elantxobe
      • Ereño
      • Errigoiti
      • Forua
      • Gautegiz Arteaga
      • Gernika-Lumo
      • Ibarrangelu
      • Kortezubi
      • Mendata
      • Morga
      • Mundaka
      • Murueta
      • Muxika
      • Nabarniz
      • Sukarrieta
    • Generoak
      • Albisteak
      • Editorialak
      • Elkarrizketak
      • Erreportajeak
      • Iritzia
      • Kronikak
      • Publirreportajeak
  • Agenda
  • Multimedia
    • Argazkiak
    • Bideoak
    • Hitz eta Pitz
  • Agurrak / Eskelak
    • Zorion Agurrak
    • Eskelak
  • Zerbitzu gida
  • Bereziak
    • JAIAK
    • ARGAZKI LEHIAKETA
    • Gaztemunduri Ateak Ireki
    • HITZAren 20. urteurrena
    • Naturan barrena
    • Euskaldunak Australian
    • Xixili
    • Adimen A.
  • Nor gara
  • Publizitatea
Sartu
Euskara

Oihalen tolesduren itzalen artean

Gorputza, lotsa eta lehia parez pare jartzen dituzte Lokatz Loreek euren lehenengo antzezlanean, 'Itzal(iko) bagina' obran. Bertsoa oinarritzat duen antzerki ikuskizuna prestatu dute, baina ez du bertsoaz bakarrik berba egiten, haratago doazen auzi sozialetara salto egiten du.

Ane Maruri Aransolo
Gernika-Lumo
2024/04/10

“Haurtzarotik helduarorako saltoan topo egin –edo, itzalaren itzalez, topo egin ezinean ibili– eta hiru ahotsetara gorputza, lotsa eta lehia parez pare jarri eta argi-ilunez betetako ni-tik gura bidaia proposatzera datoz lehen, bigarren eta hirugarren aulkiko neskak”. Olatz Salvadorren berbak dira, Lokatz Loreek dakarten Itzal(iko) bagina antzezlana bere horretan definitzen dutenak.

Bertsoa oinarritzat duen antzerki ikuskizuna prestatu dute Janire Arrizabalaga Gernika-Lumoko, Izaro Bilbao Mungiako eta Araitz Katarain Mallabiako bertsolariek. Hiru pertsonairen bitartez, barruan dituzten itzalak kanpoko errealitateagaz elkartuko dituzte. Antzezlana bertso munduan kokatutako istorio bat den arren –bertso saio bati buruzko obra da– ez du bertsoaz bakarrik berba egiten, haratago doazen auzi sozialetara salto egiten baitu: generoa, osasun mentala, familia nuklearra, meritokrazia… “Bertso munduan kokatzen gara obran, baina ez da bertso munduaren kritika bakarrik; edozein esparrutara zabal daitekeen hausnarketa da. Hiru neska gara mundu publikoak zeharkatzen dizkigun errealitate ezberdinak erakusten ahalegintzen garenak”, azaldu du Arrizabalagak.

Eta hori guztia oihal baten aurrean eta atzean kokatuz irudikatzen dute bertsolariek, argi jokoekin jokatuz, itzaletan ezkutatuz edo horiek aprobetxatuz, gorputzekin antzeztuz eta bertsoekin berba eginez. Ze, oihala da barne munduko bakardadea eta talde kolektiboa uztartzeko erabiltzen duten tresna. “Oihalaren aurrean jartzerakoan, kanpoko mundua iradokitzen dugu, hau da, oholtzan abesten dugunon errealitatea, eta, oihalen atzea kokatzerakoan, itzalen joko bati esker, norberaren barne mundua iradokitzen dugu, pertsonaiek barrutik sentitzen dutena adierazten dugu”, hausnartu du bertsolari gernika-lumotarrak.

Esperientzia propioetatik eraikitako lana da, pertsonaia bakoitzeko kolore eta sentimendu bat erakusten duena: lehiakortasuna, lotsa eta gorputza. “Zelan bizi izan dugun lehia, zelan bizi izan dugun lotsa eta zelan bizi izan dugun gorputza erakutsi gura izan dugu, baita horiei kolektiboki zelan aurre egin ere. Hausnarketa kolektibo bat bultzatu gura dugu. Argi utzi gura dugu denok oihal edo sistema baten atzean gauden arren, eta bakoitzak norbere arazo propioak dituela dirudien arren, ez garela konturatzen arazo guztien funtsa berbera dela, sistematikoa dela, eta denok gaudela oihal beraren atzean. Elkarregaz apurtu behar dugu oihal hori”, adierazi du Arrizabalagak.

Hain zuzen ere, Nerea Ibarzabal bertsolariak dio bertsotan egiteko, egoteko eta jagoteko “modu eder eta irudimentsu bat” dakarkiela Lokatz Loreek.

Sormen prozesua.
Itzalek leku garrantzitsua hartuko dute ikuskizunean, teladun markoen atzean proiektatuko baitira zenbait pasarte, eta iazko ekainean hasi ziren sortzaileak horiek guztiak prestatzen. “Araitzek eta nik ez dugu antzerkian esperientzia askorik, baina Izarok izan du, antzerki eskolan ibilia delako. Baina azpimarratu behar dugu Iraitz Lizarraga izan dela zuzendaria, antzerkitik datorrena, eta berak asko lagundu digula. Guk gidoia eta bertsoak egin ditugu, eta berak esan zigun gidoi hori edo bertso horiek zelan gorpuztu”, aitortu du Arrizabalagak.

Lankukoen proposamena jaso ostean, uda osoa igaro zuten bertsoak prestatzen eta idazten; ordubete inguruko lana egin dute bertso bakoitzeko, gutxi gorabehera: “Edozein bertso saiok inprobisazioa eskatzen du, bertsoak ezin dira prestatu, baina gidoi idatzi batek lanketa handia eskatzen du”. Uda ostean ekin zioten lanari, Bizkaiko Bertsolari Txapelketa amaitutakoan, “gidoiak ere atseden hartzeko”, eta abendutik astero entseatzen aritu dira.

Eta estreinatu dute dagoeneko, Loraldian egin baitzuten aurrestreinaldia. Oholtza zapaldu zuten, baina ez ziren bertsolari legez aritu, antzezle modura baizik. Ondorioz, “urduritasuna” nabaritu zutela aitortu dute bertsolariek. “Urduri geunden, edozein plazatan baino urduriago, batetik zelan antzezle lanetan zelan arituko ginen ez genekielako, eta, bestetik, zerbait ahazteko beldurra genuelako, gidoiko atalen bat ez akordatzearena”, onartu dute. Baina hiru dira taldean, konplizeak dira,  eta batek huts eginez gero, besteek lagunduko diotela badaki. Hala, aurrestreinaldia, “oso ondo” joan zela diote, publikoaren erantzuna “bikaina” izan zela azpimarratuz: “Espero ez genuen lekuetan egin zuten barre, eta espero ez genuenetan egin zuten negar. Amaieran, gainera, txalo zaparrada jaso genuen”.

Hirukote “bikaina” osatzen dutela diote, sortzaileak direlako, eta lagunak ere bai. “Egia da lehenengoz taldea sortu genuenean, ez genuela elkar ezagutzen. Gure lehenengo dinamikak sortzaile dinamikak izan ziren, eta gero sortu genituen lagun dinamikak. Alderantziz denean, botere dinamika batzuk erreproduzitzen dira sortze prozesuan, baina gure erara, lehenengo elkarregaz zelan sortzen genuen ikasi genuen, eta gero bihurtu ginen lagun. Elkar elikatzen gara eta gure harremanetan ere eragiten du sortzaile lan horrek”, azaldu du Arrizabalagak.

Berrizen ariko dira zapatuan, 19:00etan, kultur etxean, eta Loraldikoaren ostean, aurkezpen “osoago” bat izango dela aurreratu dute, Loraldiko eszenatokian egin ezin izan zituzten argi jokoak egingo baitituzte bertan: “Indartsuagoa izango da bisualki, eta obra bere osotasunean erakutsiko dugu. Bertsozale ez direnentzako lana izatea ere gura genuen, edukia lar pisutsua egiten zaienentzako ere prestatutakoa; horregatik da da bisualki oso polita”. Jakinarazi dute maiatzera bitartean zenbait aurkezpen egingo dituztela, eta gero, urrian bueltatuko direla, urtebetez herriz herri aritzeko. 

Busturialdeko albisteak euskaraz, libre eta kalitatez jaso nahi dituzu? Horretarako zure babesa ezinbestekoa dugu. Egin zaitez HITZAkide! Zure ekarpenari esker, euskaratik eginda dagoen tokiko informazio profesionala garatzen eta indartzen lagunduko duzu.

Egin HITZAkide

Agenda

Bizkaia

Kultura, Bizkaia, 2026ko Durangoko Azoka

Betiko Durangoko Azoka, koxka bat handituta

Kirola, Bizkaia

Blas Ziarreta hil da, Bigarren Mailan zirela Sestao, Athletic B eta Eibar zuzendu zituen entrenatzailea

Euskal Ligako Bizkaiko klubek salatu dute desabantailan aritzen direla

Indarkeria matxistaren aurka posizionatzeko eskatu dio Bizkaiko Diputazioak gizonen «gehiengo isilari»

Euskal Herria, Bizkaia

Basurtuko ospitaleko larrialdietako itxaronaldi luzeak salatu ditu ELA sindikatuak

Berriak, Kirola, Bizkaia

Ainhize Belarrek 9b graduaren langa eraitsi du

Euskal Herria, Bizkaia

Gutxienez bost edukiontziri su eman diete Bilbon

Euskal Herria, Bizkaia

Bilbon bi adingabe dituen familia bat hirugarrenez etxegabetzen saiatuko direla salatu du AZETek

Euskal Herria, Bizkaia

Zaldibarko kausan Baigorri alkate ohia ikertu behar dela berretsi du Bizkaiko Auzitegiak

Ekonomia, Bizkaia

Vicinayko langileek berretsi dute enpresaren proposamena «bidegabea» iruditzen zaiela

Euskal Herria, Bizkaia

Bilbon 47 pertsona artatu behar izan dituzte, etxe batean sua piztu dela eta

Euskal Herria, Bizkaia

Etxebarriko Bandas enpresako greba Memoria Demokratikorako Leku izendatzeko prozesua hasi dute

Kultura, 2026ko Durangoko Azoka, Bizkaia

Hogei ikuskizun aurkeztuko dituzte ‘DA! Pro’ topaketan, azaroaren 24an eta 26an

Bizkaiko Diputazioak zerga neurri guztiak onartzea espero du, sozialistekin edo «beste alderdiren batekin»

Busturialdeko azken berrien buletina!

Buletina barikuetan bidaltzen da, eta Busturialdeko asteko berri nagusiak biltzen ditu.

Harpidetu

Datuak ondo jaso dira. Eskerrik asko.

Izen-abizenak eta posta elektronikoa sartu behar dira.

Posta elektronikoak ez du formatu zuzena.

Arazo bat gertatu da eta ezin izan da izena eman. Jarri gurekin harremanetan mesedez eta barkatu eragozpenak (Akatsaren kodea:).

  • 94-627 10 85 / 607 29 22 23
  • busturialdea@hitza.eus / gernika@hitza.eus
  • Elbira Iturri kalea, z/g. 48300, Gernika-Lumo
  • Publizitatea
  • 94-618 72 99 / 647 35 56 54
  • busturialdea@hitza.eus / bermeo@hitza.eus
  • Atalde 17, atzealdea. 48370, Bermeo
  • Argitalpen politika
  • Aniztasun politika
  • Pribatutasun politika
  • Cookieak
Babesleak:
Hasi saioa HITZAkide gisa

Saioa hasten baduzu, HITZAkide izatearen abantailak baliatu ahal izango dituzu.

HITZAkide naiz, baina oraindik ez dut kontua sortu SORTU KONTUA

Zure kontua ongi sortu da.

Hemendik aurrera, zure helbide elektronikoarekin eta pasahitzarekin konektatu ahal zara, HITZAkide izatearen abantaila guztiak baliatzeko.

Sartutako datuak ez dira zuzenak.
Zure kontua berretsi gabe dago.
 
 
 
(Pasahitza ahaztu duzu?)
 
 
SARTU
 
Pasahitz berria ezarri da eta zure helbide elektronikora bidali da.
Sartutako datuak ez dira zuzenak.
 
(Identifikatu)
 
 
 
 
BIDALI
 

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea

HITZAkide izan nahi dut
Aldatu zure pasahitza
Pasa hitza ondo aldatu da.
 
 
 
 
 
 
 
Aldatu
 
Oraindik ez zara HITZAkide?

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea.

HITZAkide izan nahi dut

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.