Bilatu
Sartu
Bilatu
  • Albisteak
    • Gaiak
      • Aisia
      • Ekonomia
      • Euskara
      • Gizartea
      • Hirigintza
      • Ingurumena
      • Jaiak
      • Kirola
      • Kultura
      • Politika
      • Udala
      • Orokorra
    • Herriak
      • Ajangiz
      • Arratzu
      • Bermeo
      • Busturia
      • Ea
      • Elantxobe
      • Ereño
      • Errigoiti
      • Forua
      • Gautegiz Arteaga
      • Gernika-Lumo
      • Ibarrangelu
      • Kortezubi
      • Mendata
      • Morga
      • Mundaka
      • Murueta
      • Muxika
      • Nabarniz
      • Sukarrieta
    • Generoak
      • Albisteak
      • Editorialak
      • Elkarrizketak
      • Erreportajeak
      • Iritzia
      • Kronikak
      • Publirreportajeak
  • Agenda
  • Multimedia
    • Argazkiak
    • Bideoak
    • Hitz eta Pitz
  • Agurrak / Eskelak
    • Zorion Agurrak
    • Eskelak
  • Zerbitzu gida
  • Bereziak
    • JAIAK
    • ARGAZKI LEHIAKETA
    • Gaztemunduri Ateak Ireki
    • HITZAren 20. urteurrena
    • Naturan barrena
    • Euskaldunak Australian
    • Xixili
    • Adimen A.
  • Nor gara
  • Publizitatea
Sartu
HirigintzaKultura

Horman gordetako ondare zatia

Lian muralista kataluniarrak tokiko bizitzan oinarritutako kale artelana egin du Eako Kale Nagusiko etxe batean. Herritarren ikusmira piztu du muralak.

Alex Uriarte Atxikallende
Ea
2022/10/14

Artea, ondarea eta sorkuntza uztartu dituzte Ean, eta emaitza kalera, herritarren artera atera dute. Izan ere, Kale Nagusiak museo itxura hartu du, fatxada oso bateko dimentsioak dituen murala egin baitute. Mural horren atzean dagoen egilea Lian muralista kataluniarra da. Busturialdean nahiz Lea-Artibain artista ezaguna da Lian: Gernika-Lumon, Ondarroan, Gautegiz Arteagan, Bermeon zein Forun daude ikusgai bere kale artelanak.

Lianek azaldu du Eara “herriko udal taldearen eskutik” ailegatu zela: “Alkatea, Iratxe Arriola, nigaz hartu-emanean ipini zen, eta Kale Nagusian hutsik eta konpondu berri zegoen horma handi bat zeukatela kontatu zidan, eta proposamen horregaz hasi ginen elkarregaz beharra egiten”. Artistak argi eta garbi zeukan kostaldean eta kostaldeko gaiak lantzen dituen mural bat egin gura zuela, baina, Eara bertaratu bezain laster kargutu zen hasieran buruan zeukan kontzeptua aldatu eta egokitu egin beharko zuela. “Pila bat zirriborro egin nituen gustuko tematikagaz jo orduko, eta bai udaleko ordezkariekin, bai etxeko ugazaba Toti eta Totogaz hainbat bilera egin ondoren, behin betiko ideia jaio zen”.

Mihimenezko otzara bat konpontzen dauden eskuak ageri dira Lianen muralean

Muralean Eako bizitzagaz, ondareagaz eta tradizioekin bat egiten duten elementuak ikusi daitezke: hondartza, itsasertza eta giza eskuak. Elementurik esanguratsuena, baina, otzara da. “Arrantzagaz, antzinako bizimoduagaz eta, oro har, Eako kulturaren zati oso garrantzitsu bategaz bat egiten duen objektua” da, Lianen ustez. “Iraganean arrantzaren munduagaz oso estu lotutako elementua da mihimenezko otzara“. Horrez gain, mihimenezko saskia josten ari diren giza esku bi ere ageri dira artelanean. Gizatasunaren kontzeptua, hain zuzen ere, “benetan interesgarria eta esanguraz betetakoa” da egilearentzat. “Jostearen atzean ezkutatuta dagoen kultura oso atsegin dut. Nire ustez, ekintza horrek hainbat pertsona (esate baterako, auzotarrak) elkartzea, bat egitea eta kausa amankomun baten alde lan egitea esan gura du”, adierazi du.

Desberdintasuna ardatz. Muralean ageri den otzara kolore gris, marroixka eta ilunez egindakoa baldin bada ere, bi eskuak josten ari diren mihimen zatiak hainbat koloretakoak dira, eta ñabardura horrek ere badu azalpena, egilearen arabera: “Saskia konpontzen ari diren eskuetako mihimen zatiak kolore ezberdinekoak dira, desberdinen artean gauza sendoak, iraunkorrak, erabilgarriak eta eder-ederrak sortu daitezkeela adierazteko”.

Hiru osagai erabili ditu: irudi plastikoa, kolore aerosolak eta babeserako berniza

Muraleko irudia herrian bertan ateratako argazki batean oinarritutakoa da. Izan ere, Eako Aritza hondartzara jo zuen Lianek muralerako iruditegi bila, eta, gainera, modelo oso berezia topatu zuen, eskuak erakusteko: Toti etxeko ugazaba. Etxeko jabeak, hain zuzen, “egundoko bidelagunak” izan dira artistarentzat, sorkuntza prozesa guztian. “Hasiera-hasieratik proiektua begi onez ikusi dute, eta itzelezko laguntza eman didate: ideia zehazteko eztabaidetan eta bileretan parte hartu dute, Totik modelo lanak egin ditu, herriko errealitatea irakatsi diote, besteren artean”. Murala egiteko erabilitako teknikari dagokionez, Lianek bere “ohiko prozedura” jarraitu du. Lehenengo eta behin, pintura plastikoa oinarri hartu du; jarraian, koloredun aerosolekin margotu ditu irudiak; amaieran, berniz geruza bategaz babestu du murala.

Eako muralaren kasuan, gainera, berniz berezia baliatu behar izan du kataluniarrak: “Hegoaldera begira dagoen fatxada izanda, izpi ultramoreen kontrako berniza erabili nuen”. Margotze lanek astebete iraun zuten arren, murala egiteko lanak “askoz arinagotik” datorzkiola adierazi du Lianek: “Proiektua planteatzea, zehaztea eta garatzea ere lanaren parte dira, eta garrantzi handia dute azken emaitzari begira”.

Lortutako emaitza horregaz, hain zuzen ere, “oso asebeteta” amaitu du. “Herriagaz, ondareagaz eta etxe horretako bizilagunekin lotutako irudia modu errealistan sortzea lortu dudala esango nuke, eta horrek izugarri pozten nau”. Era berean, herritarren babesa ere jaso diela azaldu du: “Esker oneko berbak eta zorion mezuak jaso ditut eatarren aldetik, eta horrek nire lana egokia izan dela adierazten duela uste dut”. Hemendik aurrera ere muralak egiten jarraitzeko asmoa dauka Lianek, jadanik proiektu batetik bestera dabilen arren. Uda sasoia, egun euritsuak kenduta, beharrez jositako garaia izan ohi da muralistarentzat. “Horrenbestez, uda osoan jo eta su ibili naiz, gehien asetzen nauena egiten”.

Busturialdeko albisteak euskaraz, libre eta kalitatez jaso nahi dituzu? Horretarako zure babesa ezinbestekoa dugu. Egin zaitez HITZAkide! Zure ekarpenari esker, euskaratik eginda dagoen tokiko informazio profesionala garatzen eta indartzen lagunduko duzu.

Egin HITZAkide

Agenda

Bizkaia

Kultura, Bizkaia, 2026ko Durangoko Azoka

Betiko Durangoko Azoka, koxka bat handituta

Kirola, Bizkaia

Blas Ziarreta hil da, Bigarren Mailan zirela Sestao, Athletic B eta Eibar zuzendu zituen entrenatzailea

Euskal Ligako Bizkaiko klubek salatu dute desabantailan aritzen direla

Indarkeria matxistaren aurka posizionatzeko eskatu dio Bizkaiko Diputazioak gizonen «gehiengo isilari»

Euskal Herria, Bizkaia

Basurtuko ospitaleko larrialdietako itxaronaldi luzeak salatu ditu ELA sindikatuak

Berriak, Kirola, Bizkaia

Ainhize Belarrek 9b graduaren langa eraitsi du

Euskal Herria, Bizkaia

Gutxienez bost edukiontziri su eman diete Bilbon

Euskal Herria, Bizkaia

Bilbon bi adingabe dituen familia bat hirugarrenez etxegabetzen saiatuko direla salatu du AZETek

Euskal Herria, Bizkaia

Zaldibarko kausan Baigorri alkate ohia ikertu behar dela berretsi du Bizkaiko Auzitegiak

Ekonomia, Bizkaia

Vicinayko langileek berretsi dute enpresaren proposamena «bidegabea» iruditzen zaiela

Euskal Herria, Bizkaia

Bilbon 47 pertsona artatu behar izan dituzte, etxe batean sua piztu dela eta

Euskal Herria, Bizkaia

Etxebarriko Bandas enpresako greba Memoria Demokratikorako Leku izendatzeko prozesua hasi dute

Kultura, 2026ko Durangoko Azoka, Bizkaia

Hogei ikuskizun aurkeztuko dituzte ‘DA! Pro’ topaketan, azaroaren 24an eta 26an

Bizkaiko Diputazioak zerga neurri guztiak onartzea espero du, sozialistekin edo «beste alderdiren batekin»

Busturialdeko azken berrien buletina!

Buletina barikuetan bidaltzen da, eta Busturialdeko asteko berri nagusiak biltzen ditu.

Harpidetu

Datuak ondo jaso dira. Eskerrik asko.

Izen-abizenak eta posta elektronikoa sartu behar dira.

Posta elektronikoak ez du formatu zuzena.

Arazo bat gertatu da eta ezin izan da izena eman. Jarri gurekin harremanetan mesedez eta barkatu eragozpenak (Akatsaren kodea:).

  • 94-627 10 85 / 607 29 22 23
  • busturialdea@hitza.eus / gernika@hitza.eus
  • Elbira Iturri kalea, z/g. 48300, Gernika-Lumo
  • Publizitatea
  • 94-618 72 99 / 647 35 56 54
  • busturialdea@hitza.eus / bermeo@hitza.eus
  • Atalde 17, atzealdea. 48370, Bermeo
  • Argitalpen politika
  • Aniztasun politika
  • Pribatutasun politika
  • Cookieak
Babesleak:
Hasi saioa HITZAkide gisa

Saioa hasten baduzu, HITZAkide izatearen abantailak baliatu ahal izango dituzu.

HITZAkide naiz, baina oraindik ez dut kontua sortu SORTU KONTUA

Zure kontua ongi sortu da.

Hemendik aurrera, zure helbide elektronikoarekin eta pasahitzarekin konektatu ahal zara, HITZAkide izatearen abantaila guztiak baliatzeko.

Sartutako datuak ez dira zuzenak.
Zure kontua berretsi gabe dago.
 
 
 
(Pasahitza ahaztu duzu?)
 
 
SARTU
 
Pasahitz berria ezarri da eta zure helbide elektronikora bidali da.
Sartutako datuak ez dira zuzenak.
 
(Identifikatu)
 
 
 
 
BIDALI
 

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea

HITZAkide izan nahi dut
Aldatu zure pasahitza
Pasa hitza ondo aldatu da.
 
 
 
 
 
 
 
Aldatu
 
Oraindik ez zara HITZAkide?

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea.

HITZAkide izan nahi dut

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.