Gernika 1937: Egiazko memoria aitortu
84 urte dira gaur faxistek Gernika bonbardatu, suntsitu, eta hainbat herritar hil eta zauritu zituztela. Gernika Memoriaren Lekuko plataforma urteurrena oroitzeko hainbat ekimen burutu ditu azken astean, eta gaurko ere memoria egiteko egitaraua prestatu du; Gernika-Lumoko Udalak ere ekitaldi instituzionalak egingo ditu gaur eta Bakearen Musoean sarrera doakoa izango da, besteak beste.
Apirilaren 26a iragana berreskuratzeko eguna da Gernikan, etorkizuneko Gernikari begira jartzeko eguna. Gaur, 84 urte dira Alemaniako Condor Legioak eta Italiako Aviazione Legionariak, Francoren aginduz, Gernika bonbardatu zutela.
Gaur, 84 urte geroago, gertatutakoaren egia ozen zabaltzeko eguna da, memoria egiten jarraitzeko eguna da, aitortza exijitzeko eguna da. Gernikan, eta mundu zabalean.
Gernika Memoriaren Lekuko plataformak, kasurako, Memoriaren mapa aurkeztu zuen zapatuan. Herriko kaleetatik egindako ibilbidean, preso errepublikarrek eraikitako Gernika erakutsi zuen plataformako kidea den Gernika-Lumoko Sarek. Bestelako ekimenak ere egin dituzte asteburuan, besteak beste, Kurdistanekin elkartasun ekimena. Atzo, berriz, bere ibilbidea erakusteko Gernika Batzordea prestatzen ari den ikusentzunezkoaren aurerrapen bideoa zabaldu zuten. Izan ere, 45 urte bete dira gaur batzorde horrek bere lehen adierazpen publikoa egin zuenetik. Jakinarazi dutenez, urrian aurkeztuko dute hainbat testigantza bilduko dituen dokumentala.
Gernika Gogoratuzek, urtero legez, memoria lantzeko jardunaldia burutu du Gernikako udalarekin elkarlanean: Memoriaren politika publikoak. Gizarte zientziak, zuzenbidea, musika eta literaturatik gerturatzea.
Apirilaren 26a, egitarau “hibridoa”
Goizean, udalerrian gertatutakoa nazioartean ezagutzera eman zuen George Steer kazetaria eta 1937an herriko alkate zen Jose Labauria omenduko dituzte Gernikazarrak eta Gernika-Lumoko Udalak.16:30ean, Bonbardaketan hildakoei lore eskaintza egingo die udalak Zallo hilerrian.
Gernika Memoriaren Lekuko plataformak ere, egia, aitortza, memoria, etorkizuna eraikitzen jarraitzeko konpromisoa hartu du. “Talde asko gara, eta oso desberdinak. Helburu desberdinetakoak, adin desberdinetakoak, baina memoria lantzeko modu desberdinekiko errespetuak elkartzen gaitu. Plataforma ez da bakarrik elkar koordinatzeko lekua, memoria lantzeko modu eta bide desberdinak daudela onartzeko tokia baizik; horrek plataforma bera ere aberasten du”, esan dute. Gaineratu dutenez, egitarau “hibridoa” da aurten prestatu dutena: “mundu digitalera igarotzen ikasi behar izan dugu, gauzak beste era batera egiten ikasi, eta memoria lanketa ez dela gelditzen erakutsi”.
Eguneko momenturik hunkigarrienetako bat 15:45ean izango da, Lobek bultzatutako 4 minutu ekimenagaz. Ordu horretan, Durango 1936 elkarteak aktibatuko du sirena Astrako babeslekutik, eta herritarrek lau minutuko isilune eta geldialdia egingo dute Merkurion. “Iaz Astratik piztu zen sirena, pandemia dela eta. Aurten, baina, babeslekutik egingo dute, beti egin den moduan eta beti egin behar den moduan”, zehaztu du Maitane Uriarte Lobakeko kideak.
Urtero-urtero elkarte edo pertsona desberdinek pizten dute Astrako sirena, eta aurton Durango 1936 elkartekoek egingo dute: “Martxoaren 31n izan zen Durangoko bonbardaketaren urteurrena, eta beti esan izan dugu ez zutela Gernika bakarrik bonbardatu, baina Gernika da nazioartean ezagunena, eta beste herriak beste plano batean geratzen dira. Gogoratu eta ikusarazi behar dugu herri asko izan zirela bonbardatuak, eta denek merezi dutela errekonozimendua“.
20:00etan, kandelen ibilbidea egingo dute, Foru plazan hasita.
