"Posizionamendu argia" duen 30.625.990, 81 euroko udal aurrekontua onartu dute Bermeon
Aurrekontua kopurua aldetik "iazkoaren antzekoa" den arren, zorroztasun ekonomikoa, babes sozial sendoa eta egitura eraldaketa sakona diren oinarrizko hiru printzipio uztartzea ahalbidetzen duela nabarmendu du udal gobernu taldeak.
Bermeoko Udalak aurtengo 30.625.990,81 euroko udal aurrekontua onartu du, Nadia Nemeh Bermeoko alkatearen kalitatezko botoagaz. Izan ere, udal gobernuaren (EH Bildu eta Guzan) aldeko botoen eta oposizioan diharduen EAJren kontrako botoen arteko berdinketa hautsi zuen udalburuak atzoko [otsailak 26] osoko bilkuran. Kopuru aldetik “iazkoaren antzekoa” —30.902.128,66 eurokoa izan zen iaz— den aurrekontua “kontabilitate aurreikuspen hutsa ez dela” nabarmendu du Nemehk, “gero eta konplexuagoak” diren erronka sozialen aurrean udalak “erantzukizunez, egonkortasunez eta etorkizunari begirako anbizioz erantzuten” duela nabarmenduta: “Aurrekontu honek erakusten du posible dela oinarrizko hiru printzipio uztartzea: zorroztasun ekonomikoa, babes sozial sendoa eta egitura eraldaketa sakona. Ez diogu bateri ere uko egiten”. Hala, onartu berri duten aurrekontuak “posizionamendu argia” duela azaldu zuen alkateak, udal gobernuak Bermeok duen norabidean aurrera egiteko konpromisoa berretsi duela zehaztuaz.
Onartutako aurrekontuan bost ardatz nagusitan egitaratu dute: Danontzako Bermeo, Bermeo Bizia, Bermeo Jasangarria, Bermeo Eraldatzailea eta Bermeo Gertua. Azken ardatz horrek jasoko du aurtengo aurrekontuaren zatirik handiena, %62, 6 hain zuzen. Kudeaketak, langileak, herritarren arreta, gardentasuna eta udalaren eguneroko funtzionamendua barne hartzen dituen oinarrira bideratuko gastuak “ez direla gastu estruktural hutsa” nabarmendu zuen udal gobernu taldeak, “gainerako udal politika publiko guztien oinarria” direla esanda: “Administrazio sendorik gabe ez dago politika sozial eraginkorrik, ez hirigintza eraldatzerik, ez garapen ekonomiko jasangarririk”.
Hala, aurrekontuak “funtsezkoa babesten” duela defendatu zuten, aurtengo aurrekontuak sail estrategiko batzuen indartzea ekarriko baitu: “Zerbitzu publiko sendoak dira udalerri kohesionatu baten bermetik handiena, benetako eraldaketa”. Hala, aurrekontuan “aldaketa estrukturalak” martxan jarriko dituzte. “Ez gara asmoez ari, diru sail ekonomiko zehatzez ari gara. Aurrekontu honek hitzak ekintza bihurtzen ditu”, azpimarratu zuen Nemehk.
Udal aurrekontua diru-sarreren egiturak egonkortzen du, eta Bermeoren kasuan, 2026an Udalkutxa izango dute diru-iturri nagusi, 14.927.660 eurorekin. Zerga eta tasen bidez, ostera, 12.057.761,63 euro bilduko dira, pisurik handiena Ondasun Higiezinen Gaineko Zergek (OHZ) izanik —3.159.903,02 euro—. Horrez gain, Eusko Jaurlaritzaren diru-laguntzak eta PIIE programaren baitan gune degradatuak berroneratzeko bideratuko diren 961.927,36 euro ere jasoko dituzte.
Aurreikusitako gastuei dagokionez, langileriari dagokionez 17 milioi inguruko aurreikuspena egin dute. Zor publikoaren kapituluan, berriz, 629.000.000 euro maileguak ordaintzera bideratuko dute. Hala, 2.400.000 euroko diru-saila da inbertsio errealetarako geratzen den kantitatea.
Azken urteetan egin bezala, udal gobernu taldeak aurrekontu parte-hartzaileak sustatu ditu, eta 210 boto jasota, udalerrian Bike Park bat egiteko Orkatzetak, Matxitxako T.K.T.k eta Bermeoko Ziklistek bultzatutako proposamena nagusitu zen; hala, Bermeoko Udalak 50.000 euro bideratuko ditu hori gauzatzera.
Sailik sail.
Erakunde Batzordeko buru gisa, sail horretako nondik norakoak azaldu zituen Nemehk. Administrazio orokorrera 220.560 bideratuko dituzte, eta alkatetzak 413.393,16 euro izango ditu: “Herriko elkarte eta eragileekin —Besalde, Gurutze Gorria, Itsuki Irratia…— dituen hitzarmenak mantenduko dira, herriko sarea indartzen jarraitzeko”.
Ekonomia eta Ogasun Sailera 2.289.152,5 euroko aurrekontua bideratuko dute, “ordenantza garrantzitsuak” berrikusteko: “Espazio publikoetan terrazak jartzeko araudia eguneratuko da, azken urteotako hazkundeari erantzun eta erabilera orekatua bermatzeko”. Era berean, etxebizitza turistikoen jarduna arautzeko urratsak emango dituztela ere aurreratu dute. Etxebizitza politiketan, “alokairu soziala sustatzeko”, Alokabiden dauden etxebizitzek %50eko hobaria izaten segituko dute OHZn. Berrikuntza, Gobernu Irekia eta Herritarren Arreta arloak, berriz, 491.941, 76 euroko diru saila izango du, eta aurreratu duenez, gardentasuna eta irisgarritasuna hobetu asmoz, udal webgune berria jarriko dute martxan. Horrez gain, parte-hartze eredu berri baten ordenantza landu, kamera sistema eguneratu eta informazio panel berri bat jarriko dute.
Endika Etxebarria Herritarrak Batzordeko buruak zehaztu zuenez, langileriara 17.160.650, 61 euro bideratuko dira. Izan ere, kudeaketan sortutako “trabatzeak arintzeko” arkitektoaren errefortzua jarriko dute eta, araudi berriei erantzuteko, hondakinen kudeaketarako teknikari postu berri bat sortu ere bai. Berdintasun Sailetik ostera “emakumeen saretzea sustatzen” segituko dutela nabarmendu zuen. Horrez gain, Emakumeen Etxe edo txoko baten beharra aztertzeko prozesua abiatuko dute eta prebentzioari dagokionez, puntu seguruen sarea indartuko dute: “Eraikin publikoak gune seguru bihurtuko dira eta aholkularitza juridikoa bermatuko da”. Era berean, Gizarte Ongizate Sailarekin elkarlanean Zaintza Diagnostikoa egiten hasi direla aurreratu dute. Hala, Berdintasun Sailak 112.384 euroko diru saila izango du.
Gizarte Zerbitzuak arlora 1.420.418,69 euro bideratuko dituztela eta proiektu izar gisa, osasuna sustatzeko programa berria martxan jarriko dutela azpimarratu zuen zinegotziak: “Helburua argi da: ongizate mentala eta fisikoa indartzea eta erakundeen arteko saretzea sustatzea, zailtasun fisiko eta mentalak dituzten herritarrei arreta hobea eskainiz, jarduera fisikoki aholkularitza zerbitzu berri baten laguntzaz”. Bestetik, Gazteria Sailak 204.423,39 euroko diru saila izango du, besteak beste Gazte Kontseilua lantzen ari den Gaztelekua proiektuari “erantzun instituzionala ematera” bideratuko dena.
Euskara eta kultura.
Euskara Kontseilua sortu, Korrika bultzatu eta euskararen transmisioa bermatzeko ekimenak indartzeko 173.855 euroko aurrekontua izango du Euskara Sailak aurten. Gainera, lauzpabost urtetik behin egiten den euskararen kale erabileraren azterketa egingo dute, udalerriak euskararekiko duen errealitatea ezagutu eta aztertzeko. Euskara eta kultura sailen elkarlanarekin, gainera, aurten Gure Zirkua Bermeora eramatea aurreikusten dutela iragarri dute. Izan ere, Kultura eta Hezkuntza arloak 657.475 euroko diru saila izango du. Aurtengoa hainbat kultur talderentzat “urte berezia” izango da —Alkartasuna Dantza Taldeak 50 urte beteko ditu, Bermeoko konpartsak 20 urte, Bermeoko Abesbatzak 70 urte eta Barrueta Arte Elkarteak, berriz, 75 urte—, eta ekitaldi bereziekin ospatuko dute, udalaren laguntzagaz: Bizkaiko eta Busturialdeko Dantzari Egunak, Erraldoikada, udako Musika Astearen baitan abesbatzaren kontzertu erraldoia eta Andra Mari eta Santa Eufemia jaietan arte erakusketa berezia.
Hezkuntza arloari dagokionez, musika eskolan matrikulazioa sustatuko dute, eta bermeotarren eta emakumeen partiturak berreskuratu eta digitalizatuko dituzte. Bestetik, liburutegian “nerabeekin lotura estuagoa” sortzen ahaleginduko dira.
Xabier Ortuzar Lurralde Batzordeko buruak azaldu ditu gainontzeko sailen nondik norakoak. Kirolari dagokionez, “eskaintza adin eta maila guztietara egokitzeko” 785.701,34 euroko diru saila egongo da. Gainera, ikasketak eta kirola uztartzen lagundu asmoz, Areneko kiroldegian ikasgela bat irekiko dute. Zerbitzu Sailak, berriz, 4.112.087,93 euro izango ditu eta kaleen mantentzea izango dute ardatz: “Hasieratik hasitako bidea mantentzea da helburua, mantenuari, berrien aurrean dugunari balioa ematea”. Hala, espaloi berritzeak, asfaltatze lanak eta “garbitasun errefortzuak” egingo dituzte. Era berean, Ametzaga gunea berreskuratzeko proiektua ere garatuko dute, “gune integral bat lortzeko”.
Auzoetako bizi-kalitatea hobetu asmoz, lurgintzara 117.800 euro bideratuko dituzte eta, besteak beste, Almika eta Arranotegi arteko bidea konpondu, baserri guneetan argiteria indartu eta bide ertzak egokituko dituzte. Hirigintza eta Ingurumen Sailak 1.860.357,37 euroko diru saila izango du. 2026an Bizkaiko Jaurerria kalea berrantolatzeko proiektuarekin hastea aurreikusi dute, “hiri-eredu atseginago, irisgarriago eta seguruago baterantz” urratsak emateko. Era berean, turismo jasangarriko Next Generation proiektuaren azken lanak amaituko direla nabarmendu du Ortuzarrek: Gaztelugatxeko Interpretazio Zentroa ireki, turismo bulegoa egokitu, Arostegi kaleko irisgarritasuna hobetu eta Alde Zaharrean wifi puntua jarriko da. Era berean, PIIE barruan Itxasbegiko igogailua martxan jarriko dute, baita Kurtzio, Zarragoitxi eta Itxasbegi gune degradatuetan esku hartzeak egin ere.
Etxebizitza politikan, udalaren jabetzakoak diren Alde Zaharrako bost etxebizitza alokairu publikora bideratuko direla, alokaitu sozialeko etxebizitzak eraikitzeko akordioa gauzatuko dela, Bermeo eremu tentsionatu izendatzea eskatuko dela eta etxebizitza turistikoen erabilera arautzeko HAPOren “aldaketa puntualari” ekingo diotela zehaztu zuen alkateordeak.
Garapen Ekonomikorako Sailak 458.790 euro izango ditu, tokiko ekonomia indartzea helburu nagusitzat hartuta. Turismoan “ohiko ildoa” mantenduko dutela zehaztu dute: “Bermeoren ondarea aitortu eta balioan jarri, eta herriaren kontakizuna ezagutaraztea”. Behargintzari dagokionez, enplegu legearen aldaketa etorriko dela aurreratu dute, horrek tokiko enplegu politiketan “eragin zuzena” izango duela zehazteagaz batera.
Udaltzaingoak, aldiz, 147.000 euroko diru saila izango du. Udalak diru hori polizia-etxe berri baten proiektua bultzatzeko erabiliko du, “gaur egungo segurtasun, irisgarritasun eta eraginkortasun estandarrei erantzungo dien azpiegitura bat garatzeko”. Izan ere, udaltzaingoko profesionalei lan-baldintza “egokiagoak” eskaini nahi dizkie udalak, eta herritarrei “arreta erosoagoa, hurbilagoa eta eraginkorragoa” ere bai. “Helburua da segurtasuna eta gertutasuna uztartuko dituen eredua sendotzea da”, nabarmendu du Ortuzarrek.
