Bidea egiten jarraitzeko hitzordua
Duela 20 bat urte eman zituen bere lehen urratsak Mape Busturia Mendi Taldeak, baina hamar urte beteko dira aurten ofizialki elkarte izaera hartu zuenetik. Hala, barikuan [otsailak 20] Mendi Tourreko proiekzioagaz ospatuko dute urtemuga, 19:00etatik aurrera, kultur etxean.
Gaizka Larrabaster eta Iñigo Serna taldekideak. Oinetako eta arropa aproposa soinean eta ura eta mokadutxoa motxilan dituztela, Mape-Busturia Mendi Taldekoek ez dute ezer gehiago behar bidea hartu eta hango eta hemengo mendi eta bideak ezagutzera irteteko. Berdin dio azkarrena edo motelena izan, trebea edo traketsa; busturiarrek bermatuta dituzte giro ona, laguntza eta bidea elkarrekin egitea ze, azken finean, horiek dira taldea bere 10. urteurrenera eraman duten ezaugarriak.
Hamarkada bateko ibilbide ofizial gorabeheratsua ospatzen ari da mendi taldea aurten baina, atzera begiratuz gero, elkarte izendapena jaso arte hamaika tontorretatik igarotakoak ziren busturiarrak: “Duela 20 urte hasi ginen bost bat lagun, eta mezu bidez edo elkarri deituta gelditzen ginen. Gure kabuz ibiltzen ginen, taldeaz harago, deialdiak egin barik”, gogoratu du Gaizka Larrabaster elkartearen sortzaile eta lehendakariak. Halere, sorreraz geroztik, herrigintzan inplikatutako taldea izan da; izan ere, ia hasieratik, euskararen egunean mendi-irteerak antolatzearen ardura hartu zuten, beste zenbait ekintzagaz batera, eta horretan dihardute oraindik ere.
Jarduna aurrera eramateko, Busturiko Udalari laguntza eskatu zioten zenbait urtez, baina elkarte izaeraren faltan, ez zuten diru laguntzarik jasotzeko aukerarik. Orduan otu zitzaien hamar urteko bidea “ofizialtasunarekin” biribiltzea, Mape-Busturia Mendi Taldea sortuz: “Herrian hainbat talde zeudela ikusita, ‘zergatik ez dugu guk mendi taldea sortzen?’ esan genuen, eta galdetzen hasi ginen, ze, gu herrian ibiltzen ginen eta ez genuen hortik kanpora gehiegi joan nahi. 2016an sortu genuen legez taldea”.
Azken hamar urteetan, taldeak tokiko mendizaleak batzeko helburuari erantzuten dion funtzionatzeko modua aurkitu du. Hilean irteera bat egiten dute —batzuetan bi—: “Oro har, urrian hasi eta ekainera arteko denboraldia egiten dugu”, zehaztu du Iñigo Serna taldekideak. Udaletik jasotzen duten diru laguntza baliatuta, denboraldiari amaiera emateko, irteera “konpletoagoa” egiten dute: “Mendia, bazkaria eta kultur ekintza bat uztartzen ahalegintzen gara”.
Argazkia: Mape Busturia Mendi Taldea
Hasieran, Altamiran geratu eta herriko mendiak zeharkatzera mugatzen ziren, baina azken urteetan, herria “pixka bat txiki” gelditu zaiela nabaritu dute; horregatik, orain, Busturialdeko zein Bizkaiko beste tontor batzuetara ere jotzen dute: “Ez beti, hemendik ere ibiltzen gara-eta. Busturian finkoak diren irteerak ditugu, Basatozte eguneko edo abenduaren 31n Sollubera brindisa egiteko egiten dugun igoera, adibidez. Martxoaren 8aren inguruan ere irteera egiten dugu, zapiak jantzita”. Irteera guztietara “herriko jendea joatea” nahi dute taldekideek, baina sor daitezkeen ezbeharrei aurrea hartu asmoz, kartelak herrian zehar edota Whatsapp taldearen bidez soilik zabaltzen dituzte, deialdi handirik egin gabe: “Jendeak Busturian ikusi ditzake kartelak edo ahoz-ahoko komunikazioaren bidez izan dezakete gure berri, baina ez dugu informazioa lau haizetara zabaltzen”.
Urmugagaz bat.
Ohiko irteerez eta Busturiaz harago, bestelako ekintzetan ere buru-belarri sartuta dabiltza Mape Busturiakoak. Izan ere, bi urterik behin egiten den Urmuga mendi ibilaldiagaz bat egiten dute, baita tarteko urteetan egiten den Urmugaren Urtantak formatu txikiko egitasmoarekin ere. Duela bi urte, esaterako, Nestor Basterretxea artista bermeotarraren figura izan zuen oinarri Urtantak ekimenak, eta busturiarrekin harremanetan jarri ziren arduradunak: “Talde txikia izanik, ez genuen horretarako potentziala genuenik ikusten, eta gero kontrakoa demostratu bada ere, Gernikako eta Bermeoko taldeen batasuna bilatu genuen”, gogoratu du Sernak. Denen artean antolatu zuten egun bateko “irteera polita”, Bermeotik irten, Matxitxako eta Gaztelugatxe zeharkatu eta Jatarainokoa.
Lehenengo esperientzia horrek bultzatuta, iazko Urmugan ere parte hartu zuten, lau etaparen arduradun gisa: “Gaztelugatxen hartu genituen, eta hainbat herri zeharkatuta, Ereñon egin genuen lehen geldialdia. Hurrengo egunean, Ereñotik Ziortza-Bolibarrera joan ginen, eta bertan beste kontzertu berezi bat izan genuen. Hirugarren etapan, Oiz igo eta Durangora egin genuen eta laugarrenean, Urkiola partetik Arrasateraino”. Aurten, Urtantak-en txanda da, eta “berezia” izango dela aurreratu dute; izan ere, estreinakoz, Euskal Herritik kanpo egingo dituzte etapa batzuk, Kanariar uharteetan, hain zuzen. Gainera, aurten jorratutako gaia etorkinak izango dela zehaztu dute: “Mota guztietako etorkinak barne hartzen ditu, gaur egungoak, gerra garaian ihesi edo diru beharragatik AEBra joan ziren artzainak, muga zeharkatu behar izan zutenak, lanagatik bertora etorri zirenak…”. Argi izpiak agertzen badoaz ere, ibilbide eta etapak guztiz zehazteke daude, baina Mape-Busturia Mendi Taldekoak horren parte izango dira.
Oraina eta lehena batzeko.
Hamar urte ez dira gutxi, eta horien joan-etorriarekin, eta adina edota mugikortasun arazoak tarteko, taldearen lehen urratsetan parte hartu zuten mendizaleetako batzuek taldean jarrera aktiboa izateari utzi behar izan diote; halere, Mape-Busturia Mendi Taldekoek gogoan dituzte denak. Horregatik, Bilbao Bizkaia Mendi Film festibala baliatuta, mendia bertara joaterik ez dutenei hurbiltzeko aprobetxatzeko aukera gisa ikusi dute urtemuga. Proiekzioa Busturira eramateak “esfortzu handia” suposatu dio taldeari, baina udalaren laguntzarekin, etzi [otsailak 20] errealitate bihurtuko da: “Mendi Film nazioarteko mendi abentura eta natura jaialdia da, eta nazioarteko mendizale eta zinegile garrantzitsuenek parte hartzen dute; pelikula berriak dira, eta ez da merkea izaten, baina aurten guk hiru film ekarriko ditugu”.
Argazkia: Mape Busturia Mendi Taldea
Hala, barikuan kultur etxera hurbiltzen direnek K2 Mon Amour, 2025eko Mendi Filmekoeko mendiko film onena, Cantos y Flores kirol eta abentura film onena eta Izarren zaunka, euskarazko film onena ikusi ahalko dituzte. “Mendi Filmekoekin harremanetan gaude, eta ondo irteten bada, aurrerantzean ere Mendi Tourreko proiekzioekin jarraitzeko esperantza dugu”, aitortu du Sernak. Nabarmendu dute, gainera, “eskualdean ez dela sekula jaialdiko filmen proiekziorik egin”. Orain arte jasotako “harrera onagaz pozik” agertu dira deitzaileak, oraindik sarrerak erosteko aukera badago ere —kultur etxean, 3 eurotan—, erantzuna “ona” izaten ari delako.
Mape Busturia Mendi Taldekoek barikuan kultur etxera urreratzera animatu dituzte Busturiko zein inguruko mendizaleak: “Bete dezagun kultur etxea, hurrengo urtean ere errepikatu ahal izateko”.
Lehen sorospen tailerra.
Urteurrena biribiltzeko hitzordua izango da barikukoa, baina ez bakarra. Mape-Busturiakoek Nordic Walking ikastaroa egin zuten duela bi urte, eta aurten bestelako eskaintza prestatu dute. “Duela bi urte Nordic Walking ikastaroa antolatu genuen; menditik azkarrago eta erosoago joateko teknika da, eta frogatuta dago emakumeen bularreko minbizia prebenitzen laguntzeko kirol oso konpletoa dela”, azaldu dute. Aurten, ostera, beste ardura bati erantzun eta mendian zerbait gertatuz gero nola erantzun ikasiko dute, martxoaren 5ean, 19:00etan, kultur etxean.
