"Hegatsik gabe"
Leire Lekuona Elizondo idazle bermeotarrak bere ‘Xixili. Hegatsa galdu nuenekoa’ ipuin liburua oparitu digu Hitzan plazaratzeko. Kapituluka eta barikuro, gure orrialdeetan irakurriko duzue. Gozatu!
Harkaitzen artean aurkitu ninduten, portutik nahiko gertu. Nire ile luzea gorputzaren estalki bazen ere, arerioaren zauria nabaria zen, sorbaldatik izterrerainoko haginkada sakona. Nestor izan zen lehena hurbiltzen. Arnasa nekez hartzen nuela ikusirik, eskumuturra hartu eta taupadak nabaritu zizkidan, ahul. Buruz gora jarri ninduen, eta hondarrez eta itsas belarrez lohitutako aurpegia garbitu zidan, misterioak apaindutako edertasuna agerian jarriaz. Laztandu zizkidan masailak maitekiro, eta denbora luzez egon zitzaidan begira, munduan besterik ez balego bezala.
Gizonengan beti sortu izan dut lilura berezi bat. Itsasertzeko arroketan ezkatak lehortzen ikusten baninduten edo nire kanta gozoen doinua entzuten bazuten, sena galtzen zuten, eta nirekin egotearren ito arte urperatuko lirateke eternitatean. Orduan ere, hil zorian eta zikin, ahalmen horren azken hauts magikoek zirauten, laster galduko banituen ere.
Lilura hartatik atera zenerako, harriduraz begiratzen ziguten lagunez inguratuak geunden, Nestorren altzoak berotzen ninduen artean. Herriko medikuak estropezu egin zuen harri umelduetan niregana heldu baino lehen. Norbaitek manta gorri bat jarri zidan soinean –gerora jakin nuen zu izan zinela, nire marinel gazte galanta–. Etxerik hurbilena Nestorrena zenez, bertara eramateko erabakia hartu zuten, eta Nestorrek berak eraman ninduen besoetan, herriko gizon-emakumeen zurrumurruen artean. Ohe gainean utzirik, medikuak laster baten josi zizkidan itsasoko ur gaziak eta gorputzak berez sendatzen hasiak ziren zauri ikaragarriak.
Zaila da jakitea, inoiz denbora neurtu ez duenarentzat, noiz arte izan nintzen heriotzaren muga hartan. Baina, bat-batean, ohean esnatu nintzen. Gorputza bero eta lehor sentitu nuen. Hegatsaren ordez hankak mugitu nituen kotoizko izaren barruan. Bi hanka, gizakien antzera. Ez nekien non nengoen, ez eta zer zen barruan sentitzen nuen astuntasun hura. Eskuak mugitzea ere nekagarria egin zitzaidan, harrizko gorputza izango banu bezala. Dena zitzaidan arraroa, mingarria eta neketsua.
Leihotik, eguzkiaren urrezko argi-izpiek logelaren bakartasuna argitzen zuten. Kaien txioak entzuten nituen, baita olatuen harkaitzen kontrako talka lasaigarriak ere. Baina, inoiz ez bezala, urrun sentitzen nuen nire bizitzaren sostengua izan zen ur gazi urdina. Lotzen gintuen zilbor-hestea hari mehe eta ahul bihurtu zen. Momentu horretan, ordea, ez nintzen horren jakitun izan, ez bainekien nor nintzen ere. Lehortu nintzenetik, galdua nuen nire bizitza, eta horrekin batera nire izatea, nire izena. Nire lagunak.
Harriduraz, Nestorrek lagundu zidan ohetik jaikitzen, eta berak kontatu zidan, momentu hartan ulertu ez banion ere, zelan eta non aurkitu ninduten. Nola liteke biluzik eta erdi itotako emakume gazte eta lirain batek heriotzari hain arin aurre egin izana? Denok bat egin zuten miraria izan zela.
Ahul nengoela esan zidan, ez zitzaidala komeni altxatzea. Baina ez nion ezer ulertzen, ahotik soinu ulergaitzak besterik ez zituen botatzen niretzako. Luzaro begiratu nion aurpegira, begi haien mugimenduen atzean elkarri ulertaraziko zigun zerbaiten bila. Baina alferrik izan zen. Itsasoaren usain erakargarriari jarraituz, hankak egurrezko oholean jarri eta leihorantz lagundu ninduen Nestorrek, besotik hartuta. Pauso traketsak izan arren, eta soinean nuena kentzeko gogoa banuen ere, artez hurbildu nintzen kristalera, eta han, leihoaren lau aldeek mugatuta, nire etxe urdina ikusi nuen. Paisaia berria zen niretzat, baina, aldi berean, ezaguna eta desiragarria ere bai.
Arrantzaleen etxeak, teilatu gorriak, elizako kanpandorrea, mendi berdeak… Jende multzoa ere bildua zen portuan, urrunerantz begira eta eskuekin seinaleak eginez. Balkoitxora atera nintzen, ez dakit nire kabuz edo Nestorren laguntzaz, eta haize finak gozoki musukatu zizkidan ile-korda batean biltzea lortu ez zuten xerlo batzuk. Hilzorian zegoen arratsaldeko eguzkiak ere seinalatzen zuen ur gainean ageri ziren bi baleen arrastoak. Nire lagunak. Sarraskituak, tripak agerian eta odolaren azken arrastoaz inguratuak zeuden.
Barruan sentitu nuen min izugarriak bultzatuta, begiak lehor oraindik, oihu egin nuen gogotsu, hain zen handia nire pena baleak horrela ikusita. Eta oihua gero eta gogorrago bihurtu zen, amaierarik gabea. Portuan zeuden guztiak balkoira begira gelditu ziren, eta eskuak belarrietara eraman zituzten oihu karrankari hura moteldu nahian. Badakit orain ur azpiko soinuak ez direla berdin lur gainean.
Ordutik, herriko neska xelebreena bihurtu nintzen.
