Emakume langileen «zapalkuntzari» aurre egiteko bide-orri politikoa ondu du Itaiak
Emakume langileen problematikak erdigunean ipini gura ditu Itaiak, "agenda instituzionaletik kanpo". Etzi [otsailak 27], ‘Emakume langileon askapenerako erronkak eta proposamena’ hitzaldia emango dute, 19:00etan, gaztetxean.
Janire Arrizabalaga eta Uxue Arruti Busturialdeko Itaiako kideak, Astran. Herritar ororen ongizatean eta berdintasunean oinarritutako estatu sozialista helburu duen Itaia Euskal Herriko Emakumeon Antolakunde Sozialistak bost urte bete ditu aurten, eta hilaren hasieran Andoainen egindako Itaiaren I. Kongresuaren amaiera ekitaldian urtebeteko barne hausnarketaren ondorioak plazaratuz biribildu dute urtemuga. Gizartean antzemandako “hutsune bat betetzeko” jaio zen Itaia eta, gaur-gaurkoz helburu berari eusten badiote ere, militanteek “ideiak finkatzeko beharra” sumatu zuten. Hilabeteak eman dituzte orain arte egindakoen balorazioa egin, helburuak betetzeko pausoak zehaztu, eta “etorkizunera begirako perspektiba bat eraikitzen”. Itaiaren xedea “eraikitzea” dela nabarmendu dute Janire Arrizabalaga eta Uxue Arruti Busturialdeko Itaiako kideek, helburu duten estatu sozialista eraikitzeko, “zapalkuntzan oinarritzen den estatu kapitalista irauli” behar badute ere.
Antolakundearen oinarri politikoak finkatzeko, egungo testuinguruaren analisia egin zuten Itaiakoek, “emakumeen auzia sisteman non kokatzen den” identifikatu asmoz. Mugimendu sozialistan kokatzen dira, emakumeen askapena “eraldaketa sozial orokorraren baitan” kokatuz: “2010etik aurrera, olatu feminista handitu zen, eta politika feministak onartu ziren; halere, gure ustez ez ziren nahikoa izan, 2026an oraindik ikusten dugulako emakumeak ez direla aske, hartutako neurriek soilik emakume batzuei eragin dielako, hau da, legeak onartzen dituen erdi mailako emakumeei”. Emakume migrante edo pobreek “egoera berean” jarraitzen dutela salatu dute, “langile klasearen kontrako ofentsibaren” ondorioz, erdi mailako emakumeak “geroz eta gutxiago” direla zehazteagaz batera.
Ezinbestekotzat dute gizarte eraldaketa gauzatzea, emakumearen auziak bizi dituen adar ezberdinak ezin direlako bakarka borrokatu: “Soluzio integrala behar dugu, eta irtenbidea ez dago egungo sistemaren barruan, horren helburua emakumeak zapaltzea baita”. Klase ikuspegia galdu dela uste dute, eta, ondorioz, emakume langileen problematikak “zentralitatea galdu” duela. Hori politika “egin eta ulertzeko moduari lotuta” dago, norbanakoaren eraldaketan eta horrek gizartean eragitean jarri delako fokua, “neurri batean borroka kolektiboari eta emakumeon gehiengoaren emantzipazioari uko eginez”.
Bi erronka nagusi
Egoera irauli guran, antolakundetik bi erronka nagusi identifikatu dituzte: batetik, emakume langileak antolakuntzara batuko eta problematikak erdigunean ipiniko dituen eta interes ekonomiko eta agenda instituzionaletatik at antolatuta egongo den “emakume langileen fronte iraultzailea berrosatzea”; bestetik, ideia erreakzionario eta faxisten aurka borrokatzea, emakumea horretarako agente politiko bihurtuz: “Premiazkoa da, jarrera matxisten aurrean, kale mailan matxismoaren aurkako euste horma indartsua sortzea”.
Emakume langileen zapalkuntzarekin amaitzera bidean, estrategia sozialista “aurrerapausoa” dela azpimarratu dute Busturialdeko Itaiakoek, emakumeen “emantzipazio osoa lortzeko bide-orri askatzailea” proposatzen duelako. Horregatik, Itaia zapalkuntzari aurre egiteko “tresna politiko eraginkor” gisa definitu dute, matxismoaren aurka, emakumeak bizi duen esplotazio ekonomikoaren kontra eta emakume langileen eskubideen alde antolatzea eta borrokatzea oinarri baitute. Beharrezkotzat dute zapalkuntza bakoitzari aurre egingo dioten mobilizazio eta “borrokak berraktibatzea” eta, horretarako, “sektore zabalen arteko elkarlana sustatzea beharrezkoa” izango dela uste dute.
Kongresuan zehar, Itaiakoentzat agerian geratu zen proposamen politikoa ontzea “urgentziazkoa” zela, gaur-gaurkoz emakume langileen bizitzak pobrezian eta indarkerian oinarrituta baitaude: “Ez daukagu inolako babes politikorik horri aurre egiteko. Faxismoaren eta matxismoaren gorakada momentuotan, ideologia guztietako politikariek ez dute egoera hori iraultzeko inolako programa politikorik. Beraz, beharrezkoa da emakumeon gehiengoarentzako baliagarria izango den proposamen politikoa mahaigaineratzea eta hori aurrera eramango duen indar politikoa garatzea”.
Zazpi oinarri.
Hala, bide-orri politikoa garatzeko lanean ibili dira azken urtean, eta emakumeen askatasunerako zazpi gako biltzen dituen proposamena ondu dute. Halere, hori garatzea “prozesu bat” izango dela nabarmendu gura izan dute, “momentuko beharrizan eta gaitasun politikoei estuki lotua” egongo baita.
Zaintza lanaren sozializazioa eta “guztientzako kalitatezko lan baldintza berberak” dira antolakunde sozialistaren proposamenaren oinarrietako bi, gizarte kapitalistak “lan kaskarrak inposatzen” dituelako. Hala, Itaiakoek “beharrezkotzat” dute pertsona guztien soldata berdintasuna bermatzea: “Lan guztiek ez dute aitortza sozial bera; lanpostuen arteko hierarkizazioa etetea ezinbestekoa da”.
Bestalde, zaintza sistemaren pribatizazioaz mintzo dira, eta zaintza horretaz arduratzen diren emakumeen egoera “are gehiago okertu” dela nabarmendu dute, zerbitzuotako sarbidea “geroz eta pertsona gutxiagok” bermatu dezaketelako: “Lan eta zerbitzu horien ardura emakume langileon gain erori ez dadin, beharrezkoa da zaintza zerbitzuak doakoak eta kalitatezkoak izatea”.
Azken urteotan, ideologia erreakzionarioek indarkeria matxista “normalizatu” dutela eta, plataforma digitalei begirako “indarkeria forma berriak garatu direla” ikusirik, talde sozialistatik lehentasunezkotzat dute matxismoaren normalizazioaren kontrako euste horma indartua sortzea eta “erasotzailearen inpunitatea amaitzea”.
Horrez gain, emakumeak “plazerrerako edota erreprodukziorako objektu” bihurtzen dituzten instituzioekin amaitu beharra aldarrikatu dute: “Emakume asko, pobreziaren ondorioz eta bizirauteko beste aukerarik gabe, haien gorputza saltzera behartuak dira; prostituzioa eta alokairu sabelak amaitzea lehentasuna da”.
“Etengabe urratzen” den abortatzeko eskubidea “pertsona ororentzako irisgarria” izan beharko litzatekeela jasotzen du Itaiaren proposamen politikoak: “Ezinbestekoa da abortu zerbitzuaren pribatizazioa amaitzea eta abortuaren kriminalizazioari ateak zarratzea”. Era berean, seme-alaba izatea “eskubidea ez dela” aintzat hartuta, guraso izateko erabakia hartzen dutenei horretarako “baldintza ekonomiko eta sozialak” bermatu behar zaizkiela defendatu dute; zerbitzu faltak edo pribatizazioak emakumeei zuzenean eragiten diela uste dute, horiengan erortzen baita gainkarga handiena.
Proposamen zerrenda politikoaren zazpigarren puntuak emakume askok osasun sexual eta erreproduktiboa bermatzeko oztopoekin amaitzeagaz dauka lotura. Izan ere, ginekologia eta emagin zerbitzuak leku askotan ez daude bermatuta: “Beharrezkoa da ginekologia eta emaginen kalitatezko zerbitzuak emakume guztioi bermatzea; errebisioak eta interbentzioak gomendatutako denboretan eta kalitatezko baldintzetan egitea; hilerokoari, haurdunaldiari, antisorgailuei edo menopausiari loturiko bitartekoak doakoak izatea”.
Aldarriak, kalera.
Bildutako aldarrikapenok kalera ateratzeko baliatuko dute aurten Itaiakoek martxoaren 8a: “Emakumearen Nazioarteko Eguna emakumeen zapalkuntzarekin amaitzeko dugun estrategia zabaltzeko bitartekoa da: emakumeei borrokarako deia egiteko tresna”. Argi dute ez dela ospakizun eguna, aldarrikapenak eta borroka bistaratzeko hitzordua baizik.
Horregatik, beren estrategia, lelo eta borroka herritarrei helarazi asmoz, Busturialdeko Itaia M8rako motorrak berotzen hasia da: zapatuan [otsailak 21], komite eta collage tailerrean batu ziren; barikuan [otsailak 27], ostera, Emakume langileon askapenerako erronkak eta proposamena hitzaldia izango dute, 19:00etan, Gernika-Lumoko Gaztetxean.
