• Aisia
  • Ekonomia
  • Euskara
  • Gizartea
  • Hirigintza
  • Ingurumena
  • Jaiak
  • Kirola
  • Kultura
  • Orokorra
  • Politika
  • Udala
  • Ajangiz
  • Arratzu
  • Bermeo
  • Busturia
  • Ea
  • Elantxobe
  • Ereño
  • Errigoiti
  • Forua
  • Gautegiz Arteaga
  • Gernika-Lumo
  • Ibarrangelu
  • Kortezubi
  • Mendata
  • Morga
  • Mundaka
  • Murueta
  • Muxika
  • Nabarniz
  • Sukarrieta
  • Albistea
  • Askotarikoa
  • Eduki babestua
  • Elkarrizketa
  • Elkarrizketa
  • Erreportajea
  • Iritzia
  • Kronika
  • Ainara Ruiz Urizar
  • Ainhoa Astarloa Beotegi
  • Aintzina Monasterio Maguregi
  • Aitor Basterretxea
  • Alex Uriarte Atxikallende
  • Ander Makazaga
  • Ane Maruri Aransolo
  • Asier Alkorta
  • David Miragaya Gonzalez
  • Eider Mugartegi
  • Garaia Pagola Urriza
  • Garazi Burgoa Aldarondo
  • Gontzal Mendibe Miguel
  • Ixua Zubieta Etxebarria
  • Lander Unzueta Lekerikabeaskoa
  • Larraitz Ibaibarriaga Etxaburu
  • Lore Bengoetxea
  • Mikel Reina Barros
  • Naia Arantzamendi
  • Nekane Akarregi
  • Nerea Bedialauneta Alkorta
  • Oihana Cabello Elorriaga
  • Olaia Zabalondo Dominguez
  • Zaloa Iturbe San Jose
Bilatu
Sartu
  • izan HITZAKIDE
  • zozketak
  • eskaintzak
  • hemeroteka
  • Aisia
  • Ekonomia
  • Euskara
  • Gizartea
  • Hirigintza
  • Ingurumena
  • Jaiak
  • Kirola
  • Kultura
  • Orokorra
  • Politika
  • Udala
  • Ajangiz
  • Arratzu
  • Bermeo
  • Busturia
  • Ea
  • Elantxobe
  • Ereño
  • Errigoiti
  • Forua
  • Gautegiz Arteaga
  • Gernika-Lumo
  • Ibarrangelu
  • Kortezubi
  • Mendata
  • Morga
  • Mundaka
  • Murueta
  • Muxika
  • Nabarniz
  • Sukarrieta
  • Albistea
  • Askotarikoa
  • Eduki babestua
  • Elkarrizketa
  • Elkarrizketa
  • Erreportajea
  • Iritzia
  • Kronika
  • Ainara Ruiz Urizar
  • Ainhoa Astarloa Beotegi
  • Aintzina Monasterio Maguregi
  • Aitor Basterretxea
  • Alex Uriarte Atxikallende
  • Ander Makazaga
  • Ane Maruri Aransolo
  • Asier Alkorta
  • David Miragaya Gonzalez
  • Eider Mugartegi
  • Garaia Pagola Urriza
  • Garazi Burgoa Aldarondo
  • Gontzal Mendibe Miguel
  • Ixua Zubieta Etxebarria
  • Lander Unzueta Lekerikabeaskoa
  • Larraitz Ibaibarriaga Etxaburu
  • Lore Bengoetxea
  • Mikel Reina Barros
  • Naia Arantzamendi
  • Nekane Akarregi
  • Nerea Bedialauneta Alkorta
  • Oihana Cabello Elorriaga
  • Olaia Zabalondo Dominguez
  • Zaloa Iturbe San Jose
Bilatu
  • Albisteak
    • Gaiak
      • Aisia
      • Ekonomia
      • Euskara
      • Gizartea
      • Hirigintza
      • Ingurumena
      • Jaiak
      • Kirola
      • Kultura
      • Politika
      • Udala
      • Orokorra
    • Herriak
      • Ajangiz
      • Arratzu
      • Bermeo
      • Busturia
      • Ea
      • Elantxobe
      • Ereño
      • Errigoiti
      • Forua
      • Gautegiz Arteaga
      • Gernika-Lumo
      • Ibarrangelu
      • Kortezubi
      • Mendata
      • Morga
      • Mundaka
      • Murueta
      • Muxika
      • Nabarniz
      • Sukarrieta
    • Generoak
      • Albisteak
      • Editorialak
      • Elkarrizketak
      • Erreportajeak
      • Iritzia
      • Kronikak
      • Publirreportajeak
  • JOLASTU GEUGAZ!
  • Agenda
  • Multimedia
    • Argazkiak
    • Bideoak
    • Hitz eta Pitz
  • Agurrak / Eskelak
    • Zorion Agurrak
    • Eskelak
  • Zerbitzu gida
  • Bereziak
    • Adimen A.
    • Naturan barrena
    • Euskaldunak Australian
  • Nor gara
  • Hitzakide
    • izan HITZAKIDE
    • Sartu Hitzakide atalera
  • Publizitatea
  • Argitalpen politika
  • Aniztasun politika
  • Pribatutasun politika
  • Cookieak
  • izan HITZAKIDE
  • zozketak
  • eskaintzak
  • hemeroteka
Sartu
Gizartea

Gernika-Bermeo trenbidea behartuta egin zutenak gogoan izan dituzte

Historiako pasarte hori jasota gera dadin, erakusketa jarri dute antzinako arrantzaleen kofradian. Gainera, hitzaldiak ere eskainiko dituzte bertoko herrietan. Hain zuzen ere, bost hitzaldi antolatu dituzte.

Genika-Bermeo trenbidea senideak Behartutako lanak egin zituzten presoen senideak oroigarriagaz
Olaia Zabalondo Dominguez
Busturialdea
2022/02/26

Gernika-Bermeo trenbidea egiteko lanetan behartuta parte hartu zuten gizonak omentzeko tartea hartu dute gaur [otsailak 26] Bermeon. Espainiako Gerra Zibilean eta Frankismoan esklabo modura erabili zituzten presoen senideei zuzendutako aitormen ekitaldia izan da gaur Bermeoko Kasinoan egin dutena. Bertan egon  dira, besteak beste, Iñigo Urkullu lehendakaria, Espainiako Gobernuko Lehendakaritzako, Gorteekiko Harremanetarako eta Memoria Demokratikoko ministro Felix Bolaños, Eusko Jaurlaritzako Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraioetako sailburu Iñaki Arriola, Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburu Beatriz Artolazabal eta bertoko herrietako alkateak ere.

[ARGAZKI GALERIA]

Gernika-Bermeo trenbidea egiteko lanetan parte hartu zuten dozena bat presoren senitarteko bertaratu dira gaur Bermeoko ekitaldira. Azaldu dutenez, orain arte laurogei inguru identifikatu dituzte, baina horien guztien izen-abizenak biltzeko lanekin jarraituko dute. Senideek trenbide zati bat jaso dute oroigarri modura. Bermeoko eta Gernika-Lumoko tren geltokietan, gainera, oroitzapenezko plaka bat jarriko dute bertan lan egin zuten guztien omenez. Ohorezko aurreskua dantzatzeaz gain, Bermeoko Coro Rociero Maikak orduko preso batek idatzitako abesti bat taularatu du; letra hori orain dela gutxi aurkitu dute Burdinbidearen Euskal Museoan.

Coro Rociero Maika

Coro Rociero Maika gaurko ekitaldian

Hala, gaur, “isilean gordetako” historia hurbileko pasarte batean jarri dute arreta; izan ere, ezagutzera eman dute 1937az geroztik eta diktaduraren zati handi batean milaka gerrako preso eta, ondoren, preso arruntak erabili zituztela herriak eta azpiegiturak berreraikitzeko, edo errepideak, urtegiak edo trenbideak eraikitzeko.

Gogorarazi dutenez, Espainiako Gerra Zibilaren ondoren, Busturialdean, eta orokorrean, Bizkaian, Espainiako errepublikaren alde borrokatu ziren, edo beste barik,  haren aldekoak ziren gizon asko, gerrak eragindako ondorioak berreraikitzen lan egitera behartuak izan ziren diktaduragatik; esaterako, bonbardaketaren ondoren Gernika eta bere trenbidea berreraikitzea eta Sukarrieta eta Bermeo arteko linea zabaltzea izan ziren lan horietako batzuk. Baldintza “negargarrietan” lan egiten zutela azaldu dute gaurko ekitaldian. Askok, gainera, erbesteratze eta deserrotze zigorrak jasan zituzten. Hala, preso gehienak Extremaduratik eta Andaluziatik ekartzen zituztela aipatu dute. 1944. urtetik aurrera ehundik gora libertok ere lan egin zuten obretan; libertoak ziren indultuak jaso edo zigorra beteta zeukaten presoak: “Preso horietako asko, eskualdean bizitzen geratu ziren”.

Trenbidea 1955ean inauguratu eta bete-betean funtzionatzen ari zen arren, gizon horiek lan osagarriak egiten jarraitu behar izan zutela gogorarazi dute gaurko ekitaldian, “behin betiko amaituta utzi arte”. Obrak errematatu ondoren, Bermeoko destakamentu penala 1958an desegin zuten eta bertan zeuden 30 presoak Madril eta Murtziako beste zentro batzuetara eraman zituzten.

Aitormen ekitaldiak memoria historikoa aldarrikatu du, “kultura demokratikoa eta bizikidetza indartzeko oinarri modura”.  Uste dute “garrantzitsua” dela gaur egun trenbidea erabiltzen duten horiek, trenbidea zein inguruabarretan eraiki zen jakitzea, eta nortzuk izan ziren hori egin zuten protagonistak. Hala, horiei omenaldia egin eta horien historia oroimen kolektibora ekarri gura izan dute. Gaurko ekitaldiagaz preso horiekin eta haien familiekin daukaten “zor historikoa” kitatu gura izan dute.

Gernika-Bermeo trenbidea erakusketa

Administrazioetako ordezkariak antzinako kofradian ikusgai dagoen erakusketa bisitatzen

Historiako pasarte hori jasota gera dadin, Euskal Herriko Profesionalen eta Ikasleen Kriminologia Elkarteak (APECPV-EHPIKE) eta Eusko Jaurlaritzako Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio Sailak argazki erakusketa bat zabaldu dute Bermeoko Arrantzaleen Kofradia zaharrean; apirilaren 3ra arte bisitatu ahalko da hokao ordutegian: Astelehen, martitzen eta eguaztena 16:00etatik 21:00etara; eguena, bariku, zapatu eta domeka, 11:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 21:00etara.

[ARGAZKI GALERIA]

Erakusketaren materialaren zati bat, gainera, Gernika-Lumoko, Itxasbegiko, Mundakako eta Bermeoko tren geltokietan ere jarriko dute, panelak jarrita; “gure iraganaren zati hori kalera ateratzeko”. Material hori guztia jasotzen duen argitalpen bat ere argitaratu dute.

Horrez gain, hitzaldiak ere antolatu dituzte bertoko herrietan:

  • Martxoak 3, eguena, 19:00etan, Mundakako Juan Tribisarrospe Kultur Etxean. Mikel Diego (Aranzadi Zientzia Elkartea): Frankismo garaiko behartutako lanari buruzko sarrera laburra.

  • Martxoak 10, eguena, 19:00etan, Gernika-Lumoko Elai-Alai aretoan. Txato Etxaniz (Gernikazarra Historia Taldea): Esklabotasuna barkamena lortzeko.

  • Martxoak 18, barikua, 19:00etan, Foruko udaletxean. Pako Etxebarria antropologoa (EHU) eta Lourdes Herrasti ( Aranzadi Zientzia Elkartea): Tren-langileen deshobiratzeak eta hobi komunak.

  • Martxoak 25, barikua, 19:00etan, Bermeoko Nestor Basterretxea aretoan. Juanjo Olaizola (Burdinbidearen Euskal Museoko zuzendari ohia): Sukarrieta-Bermeo trenbidearen eraikuntza.

  • Apirilak 8, barikua, 19:00etan, Sukarrietako udaletxean. Edorta Jimenez: libre.

 

Busturialdeko albisteak euskaraz, libre eta kalitatez jaso nahi dituzu? Horretarako zure babesa ezinbestekoa dugu. Egin zaitez HITZAkide! Zure ekarpenari esker, euskaratik eginda dagoen tokiko informazio profesionala garatzen eta indartzen lagunduko duzu.

Egin HITZAkide

Agenda

maiatza 2025

al.ar.az.og.ol.lr.ig.
28
29
30
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
1
2
3
4
5
6
7
8
Busturialdeko azken berrien buletina!

Buletina barikuetan bidaltzen da, eta Busturialdeko asteko berri nagusiak biltzen ditu.

Harpidetu

Datuak ondo jaso dira. Eskerrik asko.

Izen-abizenak eta posta elektronikoa sartu behar dira.

Posta elektronikoak ez du formatu zuzena.

Arazo bat gertatu da eta ezin izan da izena eman. Jarri gurekin harremanetan mesedez eta barkatu eragozpenak (Akatsaren kodea:).

  • 94-627 10 85 / 607 29 22 23
  • busturialdea@hitza.eus / gernika@hitza.eus
  • Elbira Iturri kalea, z/g. 48300, Gernika-Lumo
  • Publizitatea
  • 94-618 72 99 / 647 35 56 54
  • busturialdea@hitza.eus / bermeo@hitza.eus
  • Atalde 17, atzealdea. 48370, Bermeo
  • Argitalpen politika
  • Aniztasun politika
  • Pribatutasun politika
  • Cookieak
Babesleak:
Hasi saioa HITZAkide gisa

Saioa hasten baduzu, HITZAkide izatearen abantailak baliatu ahal izango dituzu.

HITZAkide naiz, baina oraindik ez dut kontua sortu SORTU KONTUA

Zure kontua ongi sortu da.

Hemendik aurrera, zure helbide elektronikoarekin eta pasahitzarekin konektatu ahal zara, HITZAkide izatearen abantaila guztiak baliatzeko.

Sartutako datuak ez dira zuzenak.
Zure kontua berretsi gabe dago.
 
 
 
(Pasahitza ahaztu duzu?)
 
 
SARTU
 
Pasahitz berria ezarri da eta zure helbide elektronikora bidali da.
Sartutako datuak ez dira zuzenak.
 
(Identifikatu)
 
 
 
 
BIDALI
 

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea

HITZAkide izan nahi dut
Aldatu zure pasahitza
Pasa hitza ondo aldatu da.
 
 
 
 
 
 
 
Aldatu
 
Oraindik ez zara HITZAkide?

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea.

HITZAkide izan nahi dut

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.