• Aisia
  • Ekonomia
  • Euskara
  • Gizartea
  • Hirigintza
  • Ingurumena
  • Jaiak
  • Kirola
  • Kultura
  • Orokorra
  • Politika
  • Udala
  • Ajangiz
  • Arratzu
  • Bermeo
  • Busturia
  • Ea
  • Elantxobe
  • Ereño
  • Errigoiti
  • Forua
  • Gautegiz Arteaga
  • Gernika-Lumo
  • Ibarrangelu
  • Kortezubi
  • Mendata
  • Morga
  • Mundaka
  • Murueta
  • Muxika
  • Nabarniz
  • Sukarrieta
  • Albistea
  • Askotarikoa
  • Eduki babestua
  • Elkarrizketa
  • Elkarrizketa
  • Erreportajea
  • Iritzia
  • Kronika
  • Ainara Ruiz Urizar
  • Ainhoa Astarloa Beotegi
  • Aintzina Monasterio Maguregi
  • Aitor Basterretxea
  • Alex Uriarte Atxikallende
  • Ander Makazaga
  • Ane Maruri Aransolo
  • Asier Alkorta
  • David Miragaya Gonzalez
  • Eider Mugartegi
  • Garaia Pagola Urriza
  • Garazi Burgoa Aldarondo
  • Gontzal Mendibe Miguel
  • Ixua Zubieta Etxebarria
  • Lander Unzueta Lekerikabeaskoa
  • Larraitz Ibaibarriaga Etxaburu
  • Lore Bengoetxea
  • Mikel Reina Barros
  • Naia Arantzamendi
  • Nekane Akarregi
  • Nerea Bedialauneta Alkorta
  • Oihana Cabello Elorriaga
  • Olaia Zabalondo Dominguez
  • Zaloa Iturbe San Jose
Bilatu
Sartu
  • izan HITZAKIDE
  • zozketak
  • eskaintzak
  • hemeroteka
  • Aisia
  • Ekonomia
  • Euskara
  • Gizartea
  • Hirigintza
  • Ingurumena
  • Jaiak
  • Kirola
  • Kultura
  • Orokorra
  • Politika
  • Udala
  • Ajangiz
  • Arratzu
  • Bermeo
  • Busturia
  • Ea
  • Elantxobe
  • Ereño
  • Errigoiti
  • Forua
  • Gautegiz Arteaga
  • Gernika-Lumo
  • Ibarrangelu
  • Kortezubi
  • Mendata
  • Morga
  • Mundaka
  • Murueta
  • Muxika
  • Nabarniz
  • Sukarrieta
  • Albistea
  • Askotarikoa
  • Eduki babestua
  • Elkarrizketa
  • Elkarrizketa
  • Erreportajea
  • Iritzia
  • Kronika
  • Ainara Ruiz Urizar
  • Ainhoa Astarloa Beotegi
  • Aintzina Monasterio Maguregi
  • Aitor Basterretxea
  • Alex Uriarte Atxikallende
  • Ander Makazaga
  • Ane Maruri Aransolo
  • Asier Alkorta
  • David Miragaya Gonzalez
  • Eider Mugartegi
  • Garaia Pagola Urriza
  • Garazi Burgoa Aldarondo
  • Gontzal Mendibe Miguel
  • Ixua Zubieta Etxebarria
  • Lander Unzueta Lekerikabeaskoa
  • Larraitz Ibaibarriaga Etxaburu
  • Lore Bengoetxea
  • Mikel Reina Barros
  • Naia Arantzamendi
  • Nekane Akarregi
  • Nerea Bedialauneta Alkorta
  • Oihana Cabello Elorriaga
  • Olaia Zabalondo Dominguez
  • Zaloa Iturbe San Jose
Bilatu
  • Albisteak
    • Gaiak
      • Aisia
      • Ekonomia
      • Euskara
      • Gizartea
      • Hirigintza
      • Ingurumena
      • Jaiak
      • Kirola
      • Kultura
      • Politika
      • Udala
      • Orokorra
    • Herriak
      • Ajangiz
      • Arratzu
      • Bermeo
      • Busturia
      • Ea
      • Elantxobe
      • Ereño
      • Errigoiti
      • Forua
      • Gautegiz Arteaga
      • Gernika-Lumo
      • Ibarrangelu
      • Kortezubi
      • Mendata
      • Morga
      • Mundaka
      • Murueta
      • Muxika
      • Nabarniz
      • Sukarrieta
    • Generoak
      • Albisteak
      • Editorialak
      • Elkarrizketak
      • Erreportajeak
      • Iritzia
      • Kronikak
      • Publirreportajeak
  • Agenda
  • Multimedia
    • Argazkiak
    • Bideoak
    • Hitz eta Pitz
  • Agurrak / Eskelak
    • Zorion Agurrak
    • Eskelak
  • Zerbitzu gida
  • Bereziak
    • Adimen A.
    • Naturan barrena
    • Euskaldunak Australian
  • Nor gara
  • Hitzakide
    • izan HITZAKIDE
    • Sartu Hitzakide atalera
  • Publizitatea
  • Argitalpen politika
  • Aniztasun politika
  • Pribatutasun politika
  • Cookieak
  • izan HITZAKIDE
  • zozketak
  • eskaintzak
  • hemeroteka
Sartu
Kultura

Bermeotik munduko itsasoetara, 500 urteren ostean

Arrantzaleen Museoan egin den ekitaldian, lehen mundu bira egin zuten protagonistak omendu dituzte.

Ekitaldiaren antolatzaileak
Alex Uriarte Atxikallende
Bermeo
2021/06/18

Milurteko erdia joan da Juan Sebastian Elkanok munduari lehendabiziko bira eman zionetik. Ibilbide hori, baina, ez zuen bakarrik egin: getariarrarekin batera, zazpi tripulatzaile bermeotarrek ere parte hartu zuten zeharkaldian. Zazpi haietatik bi baino ez ziren etxera bueltatu: Juan Akurio kontramaisua eta Pedro Txindarza itsasmutil edo txo-a. Bi pertsonok omendu gura izan dituzte Bermeoko Ertzilla Dorrean dagoen Arrantzaleen Museoan, Mairin Mitchell-ek 1958an idatzitako La Odisea de Acurio eleberri historikoaren berredizioaren harira.

Horretarako, Bizkaiko Merkataritza eta Itsas Gaietako Kapitainen Elkarteak, Bermeoko Udalaren kolaborazioarekin, aurkezpen ekitaldi berezia antolatu du. Ekitaldiaren helburua, aipatu legez, bikoitza izan da: batetik, esandako nobelaren edizio berriztua erakustea; bestetik, herriari hainbeste eman zioten zazpi arrantzaleak omentzea.

Bermeo, mundua, Bermeo. Egitasmoari hasiera eman diona Bermeoko alkate Aritz Abaroa izan da: euskaraz zein gaztelaniaz argitaratutako liburu honen “garrantzia nahiz berezitasuna” azpimarratu ditu, “Bermeotik mundurako joan-etorriko bidaia baten kronika” dela azalduz. Gainera, bereziki hunkiarazi duen pasarte bat irakurri du, liburuak duen balioaren erakusgarri. Bizkaiko Merkataritza eta Itsas Gaietako Kapitainen Elkarteko lehendakari Francisco Javier Zarragoitiak, ostera, adierazi du obra duela 500 urteko Bermeoren “argazki fidagarria” dela, alegia,  “sasoiko herriko giroaren, euskararen, arrantza ohituren edo herriko geografiaren erakusle zintzoa”.

Hitza hartu duen hiztun nagusia, ordea, Elkano 500 Fundazioko aholkularia eta gai honen inguruko aditua den Daniel Zulaika izan da; bermeotar arrantzaleek garaiko balentria hari ze motatako “giza ekarpenak” egin zizkieten argitu du. Era berean, azpimarratu du garrantzitsuena ez dela bakarrik “nortzuk joan ziren, nortzuk geratu ziren baino”. Ideia horretatik abiatuz bideratu ditu garaiko Bermeo eta Getariako bizi estiloen alderaketa, emakumeen esangura pisutsuaren azalpena edo espedizioko parte-hartzaileen deskribapenak. Akuriok berak utzitako testigantza bakarra zein den ere azaldu du: bere sinadura daraman dokumentu zahar bat.

Daniel Zulaikak azpimarratu du garrantzitsuena ez dela bakarrik nortzuk joan ziren, nortzuk geratu ziren baino

Eusko Jaurlaritzako Portu eta Itsas gaietako zuzendari Aitor Etxebarriak azaldu du euskaldunak, garai hartako “nolabaiteko itsas globalizazioan” eredu izan zirela: 32 marinel euskaldun eta 7 bermeotar izan ziren, sasoi hartan. Adibide legez, “ilargira lehenengo bidaiaren parekotzat” jo ditu garai hartako espedizioak, eta “egungo itsas jakintzen zati esanguratsu bat” Juan de Akuriori esker gorde dela esan du.

Kresala odolean. Galerna Taldeko ordezkari Unai Bilbaok ere bere ekarpena egin dio aurkezpenari. Kirola eta ohitura lotzen dituen elkarte horrek 40 ontzitik eta 60 partaidetik gora ditu. Bilbaok argitu du Juan Akurio kontramaisuaren izena plaka batean idatzita ikusi zutela eta, arrasto horri tiraka, gaur egun dakigun informazio guztia ezagutzen joan direla. Aitortza hau “guztiz beharrezkoa” dela gehitu du; izan ere, Juan Sebastian Elkanok “izugarrizko izena” du Getarian eta bere espedizio laguntzaile Juan Akuriok, ostera, Bermeon “kale txiki eta ilun baten izena” besterik ez du izan oraintsura arte.

Bestalde, Galerna Taldearen lehendabiziko jarduera 2019an burutu zutela erakutsi du: berbaldi eta jardunaldi batzuk atondu zituzten, EHU/UPVren kolaborazioarekin. Gainera, scape room bat diseinatu zuten, umeek itsas gaien inguruan gehiago sakontzeko, kresala ginen, kresala gara, kresala izango gara lelopean.

Bokaleko bola

Mundu bola Bokalen. Aipaturiko ekitaldi guztiez gain, antolatzaileek lehenengo mundu bira eta bertan parte hartu zuten bermeotar marinelak omentzen dituen mundu bola bat jarri dute Fraile Leku edo Bokale izeneko eremuan. Kokalekua oso berezia da herritarrentzat, han baitzegoen Bermeoko portu orijinaleko sarrera. Bolak bi metroko diametroa du eta hainbat materialez eginda dago: karbonozko poliesterra, beirazko zuntza eta esmalte sintetikoa. Bere azalera osoan marraztuta duen mapan, lehen mundu birako espedizioko eskalak, datak eta xehetasunak ditu idatzita.

Etorkizunera begira, antolatzaileek ez dute omenaldi soil batean geratu gura eta, ondorioz, ikerketekin aurrera egiteko asmoa dute; besteak beste, marinelen bizilekuak, Pedro Txindarzaren bizitza eta sasoiko beste espedizio batzuk aztertzekotan daude. Horrekin batera, garaiko beste marinel batzuen gainean sakontzeko asmoa ere erakutsi dute: Cristobal Colonekin ibili zen Domingo de Bermeo; Pedro Alonso Niñorekin bidaiatu zuen Juan de Ajangui; Colonen bigarren espedizioan garrantzia aipagarria izan zuen Bizkaiko Armada eta abar. Galerna Taldeak, ostera, Akurio Kontramaisu Oihal Eskola jarriko du martxan, arlo horren ingurura jende gehiago erakartzeko eta itsasoarekin lotutako kultur zein kirol jakintzak zabaltzeko asmoz.

 

 

Busturialdeko albisteak euskaraz, libre eta kalitatez jaso nahi dituzu? Horretarako zure babesa ezinbestekoa dugu. Egin zaitez HITZAkide! Zure ekarpenari esker, euskaratik eginda dagoen tokiko informazio profesionala garatzen eta indartzen lagunduko duzu.

Egin HITZAkide

Agenda

maiatza 2025

al.ar.az.og.ol.lr.ig.
28
29
30
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
1
2
3
4
5
6
7
8
Busturialdeko azken berrien buletina!

Buletina barikuetan bidaltzen da, eta Busturialdeko asteko berri nagusiak biltzen ditu.

Harpidetu

Datuak ondo jaso dira. Eskerrik asko.

Izen-abizenak eta posta elektronikoa sartu behar dira.

Posta elektronikoak ez du formatu zuzena.

Arazo bat gertatu da eta ezin izan da izena eman. Jarri gurekin harremanetan mesedez eta barkatu eragozpenak (Akatsaren kodea:).

  • 94-627 10 85 / 607 29 22 23
  • busturialdea@hitza.eus / gernika@hitza.eus
  • Elbira Iturri kalea, z/g. 48300, Gernika-Lumo
  • Publizitatea
  • 94-618 72 99 / 647 35 56 54
  • busturialdea@hitza.eus / bermeo@hitza.eus
  • Atalde 17, atzealdea. 48370, Bermeo
  • Argitalpen politika
  • Aniztasun politika
  • Pribatutasun politika
  • Cookieak
Babesleak:
Hasi saioa HITZAkide gisa

Saioa hasten baduzu, HITZAkide izatearen abantailak baliatu ahal izango dituzu.

HITZAkide naiz, baina oraindik ez dut kontua sortu SORTU KONTUA

Zure kontua ongi sortu da.

Hemendik aurrera, zure helbide elektronikoarekin eta pasahitzarekin konektatu ahal zara, HITZAkide izatearen abantaila guztiak baliatzeko.

Sartutako datuak ez dira zuzenak.
Zure kontua berretsi gabe dago.
 
 
 
(Pasahitza ahaztu duzu?)
 
 
SARTU
 
Pasahitz berria ezarri da eta zure helbide elektronikora bidali da.
Sartutako datuak ez dira zuzenak.
 
(Identifikatu)
 
 
 
 
BIDALI
 

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea

HITZAkide izan nahi dut
Aldatu zure pasahitza
Pasa hitza ondo aldatu da.
 
 
 
 
 
 
 
Aldatu
 
Oraindik ez zara HITZAkide?

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea.

HITZAkide izan nahi dut

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.