'Ahizparekin' sorlekuan
Sabadellen da Astrako sirena, 1937ko apirilaren 26an bonbardaketaren abisua eman zuen sirena hura. Lobak-en bitartez, Sabadelleko Historia Museoan egongo da ikusgai uztailera bitartean.Museoko piezak dira, eta berebiziko balioa dutela dio Gines Ribe Sa...
Sabadellen da Astrako sirena, 1937ko apirilaren 26an bonbardaketaren abisua eman zuen sirena hura. Lobak-en bitartez, Sabadelleko Historia Museoan egongo da ikusgai uztailera bitartean.
Museoko piezak dira, eta berebiziko balioa dutela dio Gines Ribe Sabadellgo Historia Museoko teknikoak. Gernika-Lumon egon zen iaz, eta bertan ezagutu zuen bere hirian sortu zuten Astrako sirena. Dokumentazio eta ikerketa lanari esker jakin zuen Ribek Astrako sirenak «ahizpa» bat duela Sabadelleko (Katalunia) udaletxean.Gerra garaian egindakoak dira, Sabadelleko La Electricidad SA enpresan. Sirena horiek, baina, bereziak dira, ohikoak baino «indartsuagoak». Beren-beregi, aire erasoen abisuak emateko fabrikatutako sirenak dira, eta, horregatik, esangura berezia dutela dio Ribek. «Memoria historikoa gordetzen duten piezak dira», esan du.
Gernika-Lumoko Astratik Sabadellera eraman duten sirena horrek eman zuen abisua Gernikako bonbardaketa hasi aurretik. Sabadelleko udaletxearen teilatuan duten sirenak ere hiri horren aurkako erasoen abisua eman zuen 1937ko martxoaren 13an lehenengo, eta 1939ko urtarrilaren 25ean berriro.
Gaur egun oraindik pizten dute sirena hori, egun berezietan. Gernikako sirenari buruz arakatzen egin dute topo Sabadelleko udaletxean dagoenagaz. Iaz Gernikara egindako bisitan historialariak azaldu zuenez, Gernikako sirenari buruz ari zirela, artxiboko kide bati bururatu zitzaion Sabadelleko udaletxeko dokumentuen artean arakatzea, ea inoiz sirenarik erosi den ziurtatzerik zegoen. 36ko gerrako espediente bat aurkitu zuen, eta ikertu ondoren baiezatatu zuen Ribek Sabadelleko udaletxean dagoen sirena hori dela 1937an eskuratu zutena, eta hiri horretako jendarteari bonbardaketa arriskuen abisua eman izan diena.
Testuingurua eta datuak
Joan den apirilaren 26an ere entzun zen Sabadelleko sirena hirian. Gernikako bonbardaketaren urteurrenean, 04 minutu ekimenagaz bat eginez, Sabadellen ere sirenak jo zuen 15:45ean. Orain, Astrako sirena han dela, biak pizteko ekimenen bat egiteko aukera aipatu du Ribek, oraindik ezer zehaztuta ez daukaten arren.
Uztailaren 10a bitartean egongo da Gernikako sirena erakusten Historia Museoan. Horregaz batera, hainbat dokumentu eta informazio panelek osatzen dute erakusketa. Sirena zein testuingurutan fabrikatu zuten azaltzen du erakusketak: gerra garaia, Gernikako bonbardaketa, eta, oro har, bonbardaketak zelako eragina izan zuen iparraldeko frontearen garapenean.
Beste alde batetik, sirenaren ezaugarri teknikoak ere azaldu ditu Ribek: motor handiagoa duela, bertikala, zaldi gehiagogaz, eta entzumen erradioa 3 eta 7 kilometro artekoa dela. Izan ere, funtzio berezia zuten sirenak dira, lehenago eta geroago fabrikatutakoek bestelako betebehar bat zutelako, langileak fabrikara sartzeko eta handik irteteko orduaren abisua ematearena, hain zuzen ere.
