Busturialdeko Hitza

Esnatu dinamika aurkezten ari dira herriz herri, "eragileak ahalduntzeko eta kontzientziatzeko"

Busturialdeko Hitza — 2026-05-25 14:31:13

Apirilaren 14an aurkeztu zuen Esnatu ekimena Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak, arlo askotariko hamazortzi eragilerekin batera, Orion, eta orain, herriz herri, euskararen egoera erakusten duten datuetan eta bilakaeran oinarrituta, hitzaldiak antolatzen ari dira, beti ere eragileak “ahalduntzeko eta kontzientziatzeko” asmoarekin: “Herriz herri edo eskualdez eskualde euskararen egoera erakusten duten datuetan eta bilakaeran oinarrituta, hitzaldiak edo foroak antolatu dituzte UEMAk eta udalek”.

Eguen honetan (maiatzak 28) Muxikan elkartuko dira. Arritxu Zelaia UEMAko teknikariak emango du Esnatu. Gure hizkuntzak har dezan arnas hitzaldia, 18:00etatik aurrera, Ariatzako eskolan Euskararen egoera eta bilakaeragaz batera, Euskal Herriko zein Muxika, Ibarruri eta Gorozikako datuak aztertuko dituzte.

Ean, berriz, ekainaren 3an (eguaztena) daukate hitzordua. 18:30an Eskolondon bilduko dira Zelaiagaz. Eako Udalak, Euskara Batzordeak eta UEMAk elkarlanean deituta, hiru gai nagusi landuko dituzte; Euskal Herriko eta Natxitua, Bedarona eta Eako egoera soziolinguistikoaren diagnostikoa egin, UEMAren Lurralde Estrategia aurkeztu eta udalerri euskaldunei eusteko eragileek zer egin dezaketen aztertuko dute.

Zelaiaren berbetan, egoeraren gordintasuna azaldu nahi dute, eta horren aurrean herritarrak eta eragileak zein konpromiso hartzeko prest dauden ikusi. Izan ere, argi daukate tokikotik eta bakoitzak bere arduratik eragitea beharrezkoa dela: “Datuek esaten dutena da arnasguneak desagertzeko zorian egongo direla hamar urte barru. Datu orokor batzuk eta herriko datuak eta joerak zeintzuk diren ikusiko dugu hitzaldietan, baita horien aurrean zer egin genezakeen ere. Eragileei zuzendutako konpromiso dinamika daukagu. Nazio mailako eta erakunde publikoen konpromisoez gain, eragileen konpromiso dinamika abiatu da, uste dugulako besteekin nahikoa ez delako. Orain artekoa eginez, ez diogu eutsiko, eta jakin nahi dugu jendea zelako konpromisoak hartzeko prest dagoen, xumeetatik hasi eta handiagoetara”.

Bermeon, ostera, urriaren 24an, 11:30ean egingo dute saioa. Esnatu ala hil liburua aurkeztu du Garikoitz Goikoetxeak, eta Esnatu dinamikaren azalpena ere egingo dute.

Eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten eragileek hartu ditzaketen konpromisoen inguruko hausnarketa sustatu nahi dute, eta, beraz, tokiko eragile eta elkarteei bat egiteko eskatu diete: “Gaur egun bezala jarraituz gero, eremu euskaldunenean ere euskarak atzerantz egingo duela diote ikerketek, eta horri erantzuteko eta egoera iraultzeko arduratik sortutako ekimena da Esnatu dinamika. Era guztietako eragileak ahalduntzea eta eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten eragileen konpromisoak sustatzea da ekimenaren asmoa”.

2026ko otsailean aurkeztu zuen UEMAk Lurralde Estrategia proposamen politikoa, eta proposamen hori erakundeekin eta alderdiekin lantzen hasi da mankomunitatea, baina ohartarazi dute guztia ezin dela erakunde publikoen esku utzi: “Herriko eragileen esku ere badago arnasguneak bizirik mantentzea. Dena ezin dugu utzi Lurralde Estrategiaren esku, dena ezin dugu erakunde publikoen esku utzi. Herritarren eta eragile desberdinen ahalduntzea eta konpromisoa ezinbestekoak dira arnasguneak babesteko. Eragileon esku ere badago udalerri euskaldunek euskaldun izaten jarraitu ahal izatea, norberak nahi eta ahal duen neurrian”.

"Etxebizitza duina prezio eskuragarrian" lortzea ahalbidetuko duen ordenantza onartu dute

Busturialdeko Hitza — 2026-05-25 13:00:56

Busturiko Udalak udalerriko etxebizitza-beharrizanei erantzun eta etxebizitza “errazago” eskuratu ahal izatea ahalbidetu asmoz, beheko solairuetan etxebizitzak egokitzeko ordenantza berria onartu du. Ekimen “garrantzitsu” horri esker, etxebizitza eraikinetako beheko solairuetan eta hiri-lurzoruetan dauden lokalak etxebizitza bihurtu ahal izango dira, udal gobernu taldearen esanetan, etxebizitza eskuratzeko “aukerak handitzeko”.

Udal gobernu taldeak iaz hasi zuen ordenantza onartzeko prozesua, kontsulta publikoa egin eta busturiarren iritzia eta ekarpenak jasota. Aitor Aretxaga Busturiko alkateak herrian etxebizitza lortzeko “zailtasunak” daudenaren jakitun dira, batez ere, bizi-proiektua herrian garatu nahi duten gazteen arteen artean: “Ordenantza berri honetan lan egin dugu, gure bizilagunek etxebizitza eskuratu ahal izateko beste tresna bat baita. Neurri honekin lokal hutsen arazoari eta etxebizitza berrien beharrar erantzun nahi diegu, espazio horien erabilera egungo beharretara egokituz“.

Alkateak nabarmendu duenez, udal gobernu taldeak, udalerriaren “arduradun” diren aldetik, Busturiaren garapenerako eskura dituzten “legezko aukera guztiak” aztertu eta garatu behar dituzte, eta etxebizitzaren arazoari aurre egitea “funtsezko faktorea” da horretarako.

Araubide juridikoa.
Udaletik jakinarazi dutenez, ordenantzan jasotako irizpideak betetzen dituen lokaletako “edozein jabek” sustatu ahal izango du espazio hori etxebizitza bihurtzea. Izendapen berriagaz, etxebizitza udalaren araubide tasatuko babes publikoko etxebizitza izatera igaroko da, eta kalifikazio hori ezin izango da aldatu: “Etxebizitza berriak ohiko etxebizitza iraunkor gisa erabiliko dira beti, errentamendu-erregimenean edo jabetzan”, zehaztu dute.

Beheko solairuetan kokatutako lokaletako baten jabeak etxebizitza saldu edo alokatzea erabakiko balu, “esleipen-prozedura baten onuradun diren eta zenbait baldintza betetzen dituzten” pertsonek eskuratu ahal izango dituzte, hala nola, hiru urteko antzinakotasunagaz Busturian erroldatuta daudenak, etxebizitza bizigarririk jabetzan ez dutenak, babes publikoko etxebizitzak esleitzeko Eusko Jaurlaritzaren gehienezko eta gutxieneko diru sarreren araudia betetzen dutenak edota Eusko Jaurlaritzaren Etxebizitza Eskatzaileen Erregistroan alokairuko edo erosketako etxebizitzaren eskaitzaile gisa izena emanda daudenak.

Horrez gain, nahiz eta etxebizitza baten jabetza izan, 65 urtetik gorako pertsonek, mugikortasun murriztu iraunkorra dutenek edota mugikortasun murriztu iraunkorra duten seme-alabekin bizi diren pertsonek ere etxebizitzak eskuratu ahal izango dituzte, beti ere, jabetzan duten etxebizitzak irisgarritasun baldintza teknikoak betetzen ez baditu. Gainera, ordenantza berria indarrean sartu baino “gutxienez hiru urte lehenago” lokal baten jabeak diren pertsonek, edota etxebizitza heredatu dutenek, aurreko “baldintzak bete gabe” izango dute etxebizitzok erabiltzeko aukera.

Bizigarritasun bermeak.
Etxebizitza bihurtzen diren etxebizitza berriak “bizigarritasun-berme tekniko guztiak” beteko dituztela azpimarratu dute udaletik: argiztapena, aireztapena, isolamendu akustikoa, pribatutasuna, segurtasuna, ke-hustuketa, sanemendua, instalazio termikoak, aireztatze eta klimatizazio ekipoak eta euri-uren hustuketa. Horrez gain, eraikinaren estetika errespetatuko dela zehaztu dute.

Ordenantza berriarekin, “lurzoru berria okupatu beharrik barik” eta, aldi berean, gaur egun erabiltzen ez diren lokalen jabeei alternatiba bat eskainiz, etxebizitza erabilgarrien kopurua handitu nahi du udalak. Gainera, neurri berriak etxabeak dauden guneen “uri-irudia hobetzen” lagunduko du, eraikitako ondarea optimizatuz eta pertsonek “etxebizitza duina izateko duten eskubidea erraztuz”.

Baldintzak argituta, Aretxagak denbora luzez landu duten ordenantzaren xede nagusia gogoratu du: “Helburua da itxita dauden eta merkaritza-establezimendu gisa potentzialik ez duten lokalak etxebitzitza bihurtzea. Eskaintza handitu egingo da eta etxebizitza duina prezio eskuragarrian eskuratzeko aukera erraztuko du udalerrian bertan”.

Ondareak, musikak eta itsasoko zaporeek bete dute Bermeo

Busturialdeko Hitza — 2026-05-23 17:48:29

Bermeoko Lamera bete du 32. Arrain Azokak bigarren egunez. Azokaren irekierarekin batera, jaiari hasiera eman zien atzo [maiatzak 22], eta asteburuan murgilduta, milaka izan dira gaur [maiatzak 23] herria bete duten bermeotarrak eta toki guztietako bisitariak. Portuzaharrean, Lameran zein etxeetako balkoi eta zabaldutako leihoetan ikusi zitekeen jendea, eta mahonezko jantziek itsasoko kolorez bete dituzte bazterrak. Bermeoko armarridun zapiak lepoan jantzi ditu jendeak, azoka bizirik dagoela eta herriarentzat erakusleiho den asteburu bat iragarriz.

Mota, kolore eta zapore guztietako pintxo eta produktuak izan dira protagonista gaurkoan. Antxoa, atuna edo izokina izan dira jendearen gustokoenak, eta etenik gabeko salmentak izan dituzte txosnetan beharrean aritu direnek. Eguzkiak eguraldi ezinhobea ekarri du lehen orduetan, hala ere, goi-goian jarri denerako, gerizpea bilatzea zuten helburu askok eta askok. Jana eta edari hotzak izan dituzte esku artean bisitari guztiek; bakarka, bikoteka edo lagun-taldean zapore berriak dastatzen eta elkarbanatzen aritu da jendea goiz guztian zehar. Bazkaltzeko ordua ere bertan heldu zaie askori, eta Gune Solidarioak bertaratu diren ehundaka pertsona hartu ditu. Marmitakoa eta atun errea jateko aukera izan du jendeak, ordaindutako dirua sei eta hamabi urte bitarteko haurren tratamenduak ordaintzeko osasun-sistema publikora bideratuko dela jakinda. Euskal Herriko edozein jai girotan falta ez den talo postuak ere izugarrizko arrakasta izan du, eta etenik barik aritu dira oreari eragiten . Txosnen eskaintzari begira eta urtero bezala, kontserbak erostea hautatu dute askok. Arrain Azokan dastatutakoa bakarrik ez, bertan bizitakoa ere etxera eramateko modua izaten baita.

Zaporeetaz gain, tradizioa eta kultura izan dira gaur azokaren erdigune. Bermeoko sustraien eta nortasunaren irudi izaten da Arrain Azoka urtez urte, eta horregatik, izate hori musikaren bitartez plazaratu dute gaur herriko hainbat musikari eta eragilek. Musika Eskolako Kankinkabara, kantari txikiak eta Arrekatxutxa taldeen txanda izan da eguerdian, eta tradizioz betetako doinu alaiekin Portuzaharra girotzen aritu dira. Alde Zaharrean hasi eta Portuzaharrera egin du bidea KIETB erraldoi txikien taldeak, eta muiskarien erritmoa jarraituz eta portuan zeuden familia eta lagun taldeen begiradak eurengaantuz, erraldoien tradizioa Bermeon bizirik dagoenaren erakusgarri izan dira. Urrunetik danbor hotsak entzun dira orduan. Hurre-Hurre eta Adiskide txokoetako joleek Portuzaharra eta Lamera hartu dituzte, herritarrei danborren eta metalezko musika tresnen soinuak eskainiz.

Azoka aldarrigune bihurtu dute gaurkoan ere. Kontserberetako beharginek elkartzeko beharra izan dute beste behin, eta ozen entzun da Lameran bide bakarra baldintza hobeen aldeko etengabeko borroka dela. “Prekarietateari amaiera” emateko ordua dela adierazi dute, eta baita bizitzeko eta lan egiteko baldintzak hobetuko dizkien “hitzarmen duin” bat exijitu ere. Hala, ospakizuna nagusi bada ere, borrokak badu tokia bermeotarren Arrain Azokan.

Lameran batu dira kontserberetako langileak.

Gaurko egitaraua 20:00etan hasiko den Josu Zabalondo eta Luis Cuetoren ikuzkizunak itxiko du; betiko abesti ezagunen emanaldia egingo dute Frontoian.

Maietz Pazko jaien ordua ailegatu da

Busturialdeko Hitza — 2026-05-20 17:10:38

Sanisidroen lekukoa hartzera datoz Maietz Pazko jaiak, eta Arratzun, Muxikan eta Sukarrietan gogotik ospatzeko prest daude. Egitarau oparoak prestatu dituzte, Busturialdeko herri txikietan ospakizun handiak prestatzen dituztela erakusten dutenak. Hala, festa eta giro herrikoia nagusituko dira hiru udalerrietan datozen egunetan.

Arratzu eta Muxika izango dira jaiei ekiten lehenak, bariku [maiatzak 22] iluntzean ekingo baitiote biek festari. Ugarten dute hitzordua muxikarrek, 20:00etan, orduan botako baitute txupinazoa. Jarraian, bakailao jana eta pultsu txapelketa izango dituzte aukeran. Edonork izango du bigarrenez egingo duten txapelketan parte hartzeko aukera, izen ematea egunean bertan egingo baita. Horiek bukatuta, Taixuz erromeriagaz biribilduko dute eguna.

Goizean atseden hartuta, zapatu eguerdian [maiatzak 23] jarraituko dute egitarauagaz, auzo poteoan eta herri bazkarian elkartuta. Gaur [maiatzak 20] da bazkarirako tiketak eskuratzeko azken eguna, 618 01 14 67 telefono zenbakira WhatsApp-a bidalita. Gainera, ez dira briska eta mus txapelketak eta musika emanaldiak faltako, Apokhalipsis eta Orkestra Elektrotxaranga igoko baitira oholtzara.

Domekan [maiatzak 24], jaiak agurtzeko, urteroko balkoitik balkoira arteko bertso saioan batuko dira herritarrak. Goi mailako bertsolariez gozatuko dute, Onintza Enbeita Maguregi muxikarra eta Aitor Etxebarriazarraga Gabiola gernika-lumotarra igoko baitira aurten balkoietara.

Bost eguneko festa.
Arratzuarrak ere 20:00etan batuko dira etzi, Goikuri Elkartearen eskutik pregoia entzun eta txupina botatzeko. Buruhandien kalejiraren ostean, horiek ere mahai ingurua izango dute topagune, sartenekoa dastatzeko. Muxikan bezala, Arratzun ere ez dira dantza eta kantua ere ez dira faltako, Gora Herria erromeriaz gozatuko baitute 22:30etik aurrera.

Zapaturako ere egun guztiko egitaraua ondu dute, eta ez dira herri kirolak, herri bazkaria, irrintzi txapelketa edota playback-a faltako. Bazkarirako txartelak Arratzuko Herriko Tabernan eskuratu daitezke, eta play-backerako izen ematea ere zabalik dago: arratzukojaibatzordea@gmail.com helbide elektronikora mezua bidali beharko da zapatua aurretik, talde parte hartzailearen izena eta abestia adierazita —MP3 formatuan edo esteka ipinita—. Jaia goizaldera arte luzatu asmoz, Gauergi Erromeria eta DJ Areneren emanaldiak egongo dira.

Domeka goiza frontoian igaroko dute arratzuarrek, Arratzuko Esku Pilota txapelketaren finalak lehiatuko baitira. Astelehena [maiatzak 25], berriz, hiru eguneko egitarauaren ostean indarrak berreskuratzeko hartuko dute, eta martitzenean [maiatzak 26] jarraituko dute festagaz: meza ostean Maietz Pazko bazkarian batuko dira, herriko tabernan. Arratsaldean Oier Juradoren magia ikuskizunaz gozatu ostean, Arratzuko Piñabolak Otxotearen eskutik jai amaierako txupina botako dute.

Sukalki eguna.
Sukarrietan ere asteburu berezia dute aurretik. Zapatuan sukalki lehiaketan batuko dira, sukalki errezeta tradizionala prestatzen trebeena nor den ezagutu eta eguna lagunartean pasatzeko.

Kozinatu bitartean baina, ez dira Sustabiz Fundazioaren eskutik herri kirolak faltako, eta saio parte hartzaileen bidez, arrauna eta bestelako herri kirolak ezagutu ahal izango dituzte. Gainera, Gari Elorriaga, Patxi Bilbao, Ane Antxutegi eta Jon Onaindiak erakustaldia ere eskainiko dute, 13:00etatik aurrera. Ostean, sukalki lehiaketako sariak banatu eta herri bazkarian batuko dira.

Egun lasaiagoa izango dute domekan sukarrietarrek, baina edonola ere, ez da jan-edanik faltako. 13:30ean sardinada izango dute aukeran, Plazuelan. Ostean, Plazato tabernan lehiatuko duten mus txapelketaren 24. aldiagaz agurtuko dituzte jaiak, datorren urtera arte.

EGITARAUAK, HERRIZ HERRI:

ARRATZU

Maiatzak 22, barikua
- 20:00. Jaien hasiera. Pregoia eta txupina, Goikuri Elkartearen eskutik.
- Ostean. Buruhandien kalejira.
- 21:00. Sartenekoa.
- 22:30. Gora Herria erromeria.
Maiatzak 23, zapatua.
- 11:30-13:00. Pottokak.
- 13:00. Herri kirolak: Bizkaiko Lasto Botatze Txapelketa.
- 15:00. Herri bazria frontoian. Txartelak Arratzuko herriko tabernan salgai.
- 15:30. Umeentzako ekintzak Ehunzangoren eskutik.
- 19:00. Herritarren arteko irrintzi txapelketa.
- 20:00. Playback. Maiatzaren 18tik 23ra arte email (arratzukojaibatzordea@gmail.com) bidez izena eman behar da, eta parte hartzaileen izena eta abestia bidali beharko dira.
- 22:30. Gauargi erromeria.
- Ondoren. Dj Arene.
Maiatzak 24, domeka.
- 11:00-14:00. Arratzuko Esku pilota txapelketaren finalak.
- 12:30. Meza nagusia, Arratzuko koriak abestuta.
Maiatzak 26, martitzena.
- 13:00. Meza.
- 15:00. Maietz Pazko bazkaria herriko tabernan.
- 18:00. Oier Jurado, magoaren ikuskizuna.
- Ostean. Txokolate beroa guztiontzat.
- 20:00. Arratzuko Piñapolak Otxotearen eskutik, jai amaierako txupina.

MUXIKA

Maiatzak 22, barikua.
- 20:00. Txupinazioa Egundo taldearekin.
- Gero. Makailo jana.
- Ostean. II. Pultsu txapelketa. Izena eman beharko da egunean bertan.
- 22:30. Taixuz erromeria.

Maiatzak 23, zapatua.
- 13:30. Auzo poteoa.
- 14:30. Bazkaria. Izena eman beharko da maiatzaren 20a aurretik, 618 01 14 67 telefonora whatsappa bidalita.
- 16:30. Goitibehera lasterketa.
- 17:30. Briska eta mus txapelketa. Izena eman beharko da egunean bertan.
- 21:00. Kontzertuak: Apokhalipsis eta Orkestra elektrotxaranga.
Maiatzak 24, domeka.
- 12:00. Meza.
- 13:00. Basotxoritxu dantza taldea.
- 14:15. Balkoitik balkoira bertso saioa Onintza Enbeita Maguregigaz eta Aitor Etxebarriazarraga Gabiolagaz.

SUKARRIETA

Maiatzak 23, zapatua.
- 09:00. Txupinazoa.
- 10:00. XLII. Sukalki lehiaketarako izen ematea.
- 10:30. Pilota partiduak, Arkupe Sustabiz Kirol Elkarteko pilotariekin.
- 11:30. Sukarrietako Kantagune taldea, kalez kale.
- 13:00. Herri kirol erakustaldia: Gari Elorriaga (Gernika-Lumo), Patxi Bilbao (Amoroto), Ane Antxutegi (Usansolo) eta Jon Onaindia (Mendata).
- 14:00. Sukalki kazolen aurkezpena.
- 14:30. Sari banaketa.
- 15:00. Herri bazkaria, parkean.
- 17:30. Haurren jokoak, parkean.
Maiatzak 24, domeka.
- 11:00. Meza nagusia.
- 12:00. Trikitixa.
- 13:30. Sardinada, Plazuelan.
- 17:00. 24. Mus Txapelketa, Plazatxo tabernan.

Jose Manuel Rozas artistaren omenezko plaka ipini dute

Busturialdeko Hitza — 2026-05-11 12:55:58

Jose Manuel Rozas bilbotarrak bere ibilbide artistikoaren zati esanguratsu bat Sukarrietan gauzatu zuen, eta horregatik, Sukarrietako Udalak bere omenezko plaka jartzea erabaki du. Margolari eta eskultoreak bere lanak egiteko erabili zuen —eta garaian udalaren jabetzako zen— eraikinean jarri dute plaka, Arana Goiri Tar Sabin Bide Zabalako 14. zenbakian.

1950. urtean, 6 urte besterik ez zituela parte hartu zuen Rozasek bere lehen lehiaketan, Paisaje lanagatik epaileen sarietako jasoz. Urte batzuk geroago, Irungo La Sallen barneko ikasle egon zen, eta bertan garatu zuen gerora mundura zabalduko zuen sormenerako gaitasuna, lehen enkarguak egiten hasi baitzen. Seminariotik irtetean Martin Ballesteros burgostarraren konpainian hasi zen lanean, eta bertan ezagutu zuen heriotzara arte bidelagun izan zuen Mari Jose Abasolo.

Argazkia. Sukarrietako Udala

Oleo hiperbolico de Jose Manuel Rozas izan zen artistaren lehen bakarkako erakusketa, 1967an eta gerora beste hainbat egin zituen. Rozas eta Abasolo 1975. urtean ezkondu ziren eta orduan, sormen lanak garatzeko aproposagoa zen leku baten bila hasi ziren. Hala, Santurtzitik Sukarrietara joan ziren bizitzera. Bertan, Arana Goiri Tar Sabin Bide Zabalako 10. zenbakian estudio berria jarri zuen martxan eta bertan sortu zituen bere ibilbide artistikoaren isla diren neurri handi eta ertaineko artelan ezagunenak. Rozas Sukarrietan zendu zen 1983an, 38 urte besterik ez zituela.

SKBk osoko bilkuren legezko aldizkakotasuna betetzen ez duela salatu du EAJk

Busturialdeko Hitza — 2026-04-14 15:50:30

Sukarrietako EAJk Sukarrieta-Kanala Bizirik-en (SKB) gobernu taldeak udal osoko bilkuren legezko aldizkakotasuna betetzen ez duela salatu du. Adierazi dutenez, udal gobernuak ez du indarrean dagoen araudian ezarritako eta udalak berak hartutako konpromisa errespetatzen, 5.000 biztanletik beherako udalerrietan, osoko bilkurak gutxienez hiru hilea behin egin behar baitira: “Udalak berak erabaki zuen bilkura horiek hiru hilean behin egingo zirela, lehenengo astelehenean”.

Errealitatea baina, onartutatakotik “oso urrun” dagoela salatu dute jeltzaleek, 2026an ez baita lehenenengo bi ohiko osoko bilkuretatik bat ere egin. 2025ean ere, urteko lehenengo osoko bilkura maiatzean egin zela gogoratu dute: “Hasiera hasieratik ez da bete adostutako aldizkotasuna. Ez gaude gai txiki baten aurrean, erakundeen funtzionamendu demokratikorako oinarrizko betebehar bat ez betetzearen aurrean baizik”.

Osoko bilkurak kontrolerako, eztabaidarako eta kontu-emate gune nagusia direla gogoratu dute EAJtik, horiek ez egiteak “oposizioaren lana mugatzen eta gardentasuna ahultzen” dutela nabarmenduta. Horregatik, udala hartutako konpromisoa “errespetatzen ari ez dela” kritikatu dute, erakundearen kudeaketan “zorroztasun falta kezkagarria” erakusten duelako.

Udal gobernu taldearen jarduteko moduaren ondorioz, osoko bilkuretan landu beharreko “gai asko” egoten direla azaldu dute jeltzaleek. Horrez gain, igorritako dokumentuak aztertzeko 48 ordu izaten dituztela salatu dute: “Horrek oposizioari benetan kentzen dio analisiak egiteko aukera, eta fiskalizazio-lana behar bezala egin ahal izatea”.

Horregatik, Sukarrietako EAJk “legea eta hartutako erabakiak bete” eta deialdi erregularra bermatzeko eskatu dio SKBren udal gobernu taldeari: “Arauak betetzeko daude eta udalaren funtzionamendua gardentasun, erantzukizun eta errespetu insituzionalaren arabera zuzendu behar da”.

Udal zerbitzuen kudeaketa.
EAJk Jaime Orueta Sukarrietako alkatearen udal zerbitzuak kudeatu eta horiek herritarrei jakinarazteko orduan nola jokatzen duen ere salatu dute: “Alkateak informazioa WhatsApp talde baten bidez bakarrik helaraztea erabaki zuen, udalaren kanal ofizialetara jo gabe, bandoak edo udal aplikazioa kasu, eta herritarren zati garrantzitsu bat kanpoan utziz”.

Jeltzaleek nabarmendu dutenez, udalaerriak NA berritzeko zerbitzu mugikorra hartu zuen martxoaren 30ean, baina udalak ez zuen ofizialki jakinarazi. Hala, jarduteko modu horrek “alkatearen irizpide pertsonalaren araberako kudeaketa modu bati” erantzuten diola salatu dute: “Udal zerbitzuak ezin dira erabaki arbitrarioen edo kanal informalen mende egon, baizik eta modu argian eta bitarteko ofizialen bidez komunikatu behar dira, herritar guztiek sarbide aukera berdinak izango dituztela ziurtatuz”.

Sukarrieta eta Busturia arteko muga aldaketa baliogabetzeko eskatuko dute

Busturialdeko Hitza — 2026-03-12 14:10:55

Sukarrietako Udalak abokatua eta katedradun aholkulari bat kontratatu ditu, San Dinderi eta Abiñako espolioari lotutako espediente berria zabaldu asmoz. Zehaztu dutenez, ez dute epai irmo baten berriskupena bultzatu nahi, epai hori betetzen dela berrikustea baizik. Izan ere, uste dute ez direla ezarritako irizpideak bete eta, horregatik, Sukarrieta eta Busturia arteko mugaren aldaketa baliogabeko izendatzeko eskatu dute.

Udaletik gogoratu dutenez, Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salaren 26/2016 autoaren arabera, muga aldaketaren epaia betetzeko “bi modu posible” zeuden: enklabea hura osorik inguratzen duen udalerrian integratzea edo bi udalerrien arteko mugen aldaketa egitea. Bigarren neurriak, baina, bi udalerrian oniritzia behar zuen. Bizkaiko Batzar Nagusiek 2017ko abenduaren 14an “ustez lehen aukeraren alde” egin zutela nabarmendu dute; halere, praktikara, “aldundiaren eta Geografiako Institutu Nazionalaren (GIN) arteko komunikazioek erakutsi legez”, bigarren neurria eraman zutela salatu dute, hau da, Sukarrieta eta Busturia arteko mugak aldatu dituztela, “Sukarrietaren onespenik gabe“.

Aldundiaren eta Geografiako Institutu Nazionalaren arteko komunikazioetatik ondorio batzuk atera dituzte sukarrietarrek. Batetik, Sukarrieta eta Busturiaren arteko muga lerro aldaketari dagokionez, institutuak “11. mugarritik aurrera Kartografiaren Erregistro Nagusian inskribatutako geometria aldatu dela” onartzen du: “Horrekin San Antonioren (Abiña) enklabea kendu nahi bazuten, Sukarrieta eta Busturiako mugarteen arteko muga aldatu behar zen, eta horrek Sukarrietako udalbatzaren onarpena eskatuko zuen”. Bestetik, aldundia “jurisdikziopeko itsasorik ez zegoen jakitun” zela azpimarratu dute, institutuak ere hala berretsi zuela adieraziz: “Definizioz, lerro bat hasierako puntu batetik amaierako puntu batera doa, baina aldundiak puntu batetik (11. mugarria) abiatzen den behin-behineko lerro bat marrazteko agindua eman zuen, harrigarria bada ere, bi bukaera puntu ezberdin adierazita: bata, lurralde-itsasoarekiko elkarguneraino; bestea, kartografiako erregistro nagusiaren lerroarekiko elkarguneraino”.

Horregatik guztiagatik, Sukarrietak bi udalerrien arteko muga aldaketa deusez deklaratzea eskatuko du, “epaiaren eta dagokion autoraren aurkakoa” dela iritzita. Horrez gain, Bizkaiko lurralde mugapei buruzko 9/2012 Foru Araua ere betetzen ez dela nabarmendu dute, ez baitator Bizkaiko Batzar Nagusiek hartutako erabakiagaz bat: “Jakina, Abiñari buruzko epaia batetzea ezinezkoa dela deklaratzea ere eskatuko dugu, jurisdikziopeko itsasorik ez dagoelako eta horren presentzia auzitegiari erakutsi zitzaiolako aldundiaren legez kanpoko jarduera batean”.

Udaletik uste dute administrazio prozedura berri bat zabaltzeko “oinarri sendoa” dutela, eta prozesuak “ziurrenik” administrazioarekiko auzi bat ekarriko duela: “Kostuari dagokionez, irabazteko dugunarekin alderatzen badugu —Abiña berreskuratzea—, aurrera ez egitea guztiz zentzugabea litzateke”.

Ana Lekumberrirenak izan dira Kandelario eguneko tostadarik gozoenak

Busturialdeko Hitza — 2026-02-02 11:38:00

Kandelerio, lerio, atxari ura dario, sagarrari madari, eutsi Peru adarrari… Kandelak eskuetan hartzeko eguna da gaurkoa (otsailak 2), Kandelario eguna. Eta egunari dagokion moduan ospatuko dute bermeotarrek, gernika-lumotarrek eta sukarrietarrek.

Sukarrietan, Kandelario eguneko ospakizunak atzo (otsailak 1) hartu zuten herria, eta zapore gozoa izan zuten. Izan ere, ahiezko tostada txapelketan bildu ziren herritarrak, Sanikole Nagusien Elkartekoen lokalean, eta 16 tostada plater aurkeztu zituzten, “denak zapore ederrekoak”, epaimahaiaren arabera. Tostadarik onenak norenak ziren aukeratzeko puntuak ematerakoan epaileek zailtasunak izan zituzten arren, Ana Lekumberrirenak izan ziren onenak, eta bigarren geratu zen Joseba Retolaza.

Kandelak piztu eta bedeinkazioak egiteko eguna da gaurkoa Bermeoko Demikun. Izan ere, meza elizkizuna egin dute, eta San Blas zintak eta kandelak salgai izan dituzte bertan; gainera, luntxa ere izan dute aukeran, Arrekatxutxa trikitixa eta pandero taldeak girotuta. Hala ere, ospakizun egun handia domekakoa (otsailak 8) izango da, mendi irteera, umeentzako jolasak, Josepa Kale Kale taldearen ekitaldia eta ahizko tostada txapelketa izango baitituzte.

Gernika-Lumon, Elai-Alai dantzari taldekoak kalejiran abiatuko dira gaur, 19:30etik aurrera, Andra Mari elizatik abiatuta. Eta, ohi legez, kandelak eskuetan dituztela zeharkatuko dituzte herriko kaleak.

Lehentasunezko arretako pertsonentzako enplegu-proiektu integral berriak jarriko dituzte martxan

Busturialdeko Hitza — 2025-12-01 16:31:28

Bermeo, Mundaka eta Sukarrietako udalek «lehentasunezko arretako pertsonei» zuzendutako enplegu-proiektu integral berriak jarri dituzte martxan, Lanbidek sustatutako ekimenaren baitan. Atzo goizean aurkeztu zituzten, eta Nerea Hormaetxe Bermeo, Mundaka eta Sukarrietako Behargintzako Zuzendariak nabarmendu zuenez, «apustu eta ahalegin handia» suposatu du proiektuak aurrera ateratzeak. Izan ere, lehentasunezko arretako pertsonentzako «formazioa, orientazioa eta lan-kontratuak eskaintzen dituzte hiru proiektu integralek, eta hiru udalerrien arteko lankidetza azpimarratu zuen.

Hiru udalen artean adostu dituzte proiektuak; eurek erabaki, Lanbidek diruz lagundu, eta Behargintzak kudeatuko ditu. Proiektu integral horiei esker, langabezian dauden lehentasunezko arretako 34 pertsonak lan egiteko aukera izango dute. Maite Caruezo Bermeoko zinegotziak azaldu bezala, langabeen laneratzea sustatzea da proiektu bateratuaren helburua, horretarako «prestakuntzan eta lan esperientzian» oinarrituz. Alde batetik, Igeltzerotza eta Bide Seinalizazioa proiektua jarri dute martxan.

Sorne Rubio Mundakako alkatearen berbetan, hamabi pertsonak parte hartu ahalko dute horretan, «Bermeoko zazpik, Mundakako hiruk eta Sukarrietako bik». Espazio publikoen «hobekuntza estetikoa eta funtzionala» egiteko, Bermeon eta Mundakan hurrengo lekuetan jardungo dira beharrean: Bermeoko Ametzaga udal eraikinean, Kurtzio eta Talako Andra Mari auzoetan, Mundakako Errekan, Alkate Mallonan, hondartzako adarrean eta Atalaian. Era berean, Rubiok adierazi zuen Bermeoko eta Mundakako landa eremuak ere hobetu nahi dituztela, «oinezkoen segurtasunari arreta berezia eskainiz». Hain zuzen ere, oro har, bide segurtasuna ere hobetuko dute proiektu horri esker, seinale horizontalak erabiliz, eta horrela, «irisgarritasuna» handituz.

Iñigo Porturas Sukarrietako zinegotziak azaldu legez, lehenengo proiektuaren baitan, Bermeoko eta Mundakako hobekuntzen ildoa jarraituz, Sukarrietako hilerriko estetika hobetzeko hormak garbitu, oinezkoen segurtasuna handitzeko elizara bideko kalearen galtzada konpondu, espaloietako oztopo-zutoinak konpondu eta bide seinaleak berrituko dituzte.

Lorezaintza eta Margoketa proiektuak hamabi pertsonaren laneratzea eragingo du: Bermeoko eta Mundakako bosna langabetu eta Sukarrietako bi. Beste batzuen artean, proiektu horrekin Bermeo eta Mundakako eremu berdeen eta funtsezko zerbitzuak inguratzen dituzten berdeguneen hobekuntza lortuko dute. Sukarrietako Txatxarramendiko irlako plazatxoa apainduko dute, baita irlako panel informatiboak hobetu ere. Gainera, jarleku publikoak margotuko dituzte.

Hirugarren proiektua, berriz, Udal Artxiboen Digitalizazioa da, eta Bermeoko eta Mundakako launa langabetu eta Sukarrietako bi ariko dira zeregin horretan: «Hamar langabetu kontratatuko dira. Kasu honetan, Sukarrietako udal artxiboko dokumentalak garbitzen eta digitalizatzen, Bermeoko udalerriko funts historikoko artxiboak digitalizatzen eta Mundakako artxiboan eta idazkaritzan dauden artxiboak digitalizatzen laguntzen arituko dira».

Sei hilabetez. Gauzak horrela, proiektuan parte hartuko duten 34 pertsonei sei hilabeteko lan-kontratua egingo zaie, «%75eko jardunean», eta 60-80 orduko formazio tekniko zein profesionala eskainiko zaiela jakinarazi zuen Hormaetxek, «banakako orientazioa ere» izango dutela gehituz.

Lanbideko webgunearen bidez zein Bermeo, Mundaka eta Sukarrietako Behargintzan izena eman behar da.

Bermeo, Mundaka eta Sukarrietako biztanleei zuzendutako proiektuak dira, eta beharrezkoa da ondorengo baldintzaren bat betetzea: luzaroko langabea izatea (gutxienez 360 egun, eta Lanbiden alta emanda), 45 urtetik gorako langabetua izatea, kualifikazio baxuko langabea izatea (DBH edo eskola garduatu maila), genero-indarkeriaren biktima izatea, diru laguntzaren bat jasotzea edo lan-merkatuan sartzeko zailtasunak izatea eta %33ko edo gehiagoko desgaitasuna aitortuta izatea.

Dantzatik, herritik eta euskaratik eginiko jaiak

Busturialdeko Hitza — 2025-12-01 12:29:16

Asteburuak utzi du gomutarako momenturik bai Ibarrangelun, bai Sukarrietan: San Andres jaietako ospakizunean bete-betean sartuta ibili dira bi udalerriotako herritarrak. Barikutik [azaroak 28] domekara [azaroak 30] bitarteko jai egitaraua eduki dute ibarrangelutarrek, eta ospakizuna euskararen aldeko aldarriagaz uztartu dute, baita kulturgintzaren aldeko hautuagaz ere.

Argazkia: Ibarrangeluko Udala.

Barikuan, Joseba Sarrionandiak herriko bertsolari izandako Simon Sam Gandarias Olanori buruzko liburu aurkezpena egin zuen kultur etxean; We Are plenty in here, Euzkadin eginak izena du idazle iurretarraren azken obrak. Zapatuan, agertoki berak aurtengo sanandresetako berritasun nagusia hartu zuen: gaztetxoei zuzendutako xake txapelketa herrikoia. Goizean zehar, zein baino zein gehiago aritu ziren xake jokoan herriko haur eta gazteak. Ostean, helduek lekukoa hartu zuten, mus txapelketa tarteko.

Domekan, sanandresek Euskararen Eguneko ospakizunekin bat egin zuten. Euskararen aldeko manifestua irakurri zuten lehenik: dantza eta ospakizuna euskaratik eta euskaraz egitea aldarrikatu zuten, Lorea Umeen Dantza Taldearen emanaldia orduko. Herrian jaiotako jaioberriek, urtero legez, oroigarria jaso zuten udal ordezkarien eskutik. Pandero-jotzaileen eta gaiteroen musikak girotu zuen eguerdiko poteo aldarte, eta umeentzako film proiekzioak biribildu zituen jaiak.

Sukarrietarrek ere erabateko dantzan ospatu zituzten San Andres jaiak, domekan. Busturiko Irrintzi Alai Dantza Taldea arduratu zen ospakizunei erritmoa ipintzeaz. Gainera, mokaduagaz indarrak berritu ondoren, Sukarrietako Kantaguneak jarraipena eman zion jaiari.

Aitor Esteban: "Gaur mundura irekita dagoen Euskadi hau erreferentzia da askorentzat"

Busturialdeko Hitza — 2025-11-24 12:41:23

Sabino Arana EAJ-PNVren fundatzailearen heriotzaren 122. urteurrena gogoratzeko, alderdi jeltzaleak omenaldia egin zion atzo [azaroak 23], Sukarrietan. Urtero bezala, urtemugarekin batera, meza, aurresku eta hilobian lora eskaintza egiteaz gain, ekitaldi politikoa egin zuen EAJk. Bertan izan ziren Aitor Esteban Euzkadi Buru Batzarraren presidentea, Imanol Pradales Lehendakaria, Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako ordezkari instituzional ugari eta ehunka alderdikide eta alderdizale, alderdi jeltzaleak sorreraz geroztik “faxismoaren kontran eta demokraziaren defentsan egin duen borroka” aldarrikatzeko.

Estebanek EAJk faxismoaren kontrako borrokaren baloreak ordezkatzen dituela azpimarratu zuen: “Benetako antifaxismoarenak, haren arma berberak erabiltzen ez dituenarekinak, indarkeria, gogorkeria eta beldurra baliatzen ez dituena”. EBBko presidentearen hitzetan, hori da faxismo eta autoritarismoari aurre egiteko bidea, eta horren “sinbolotzat” jarri zuen alderdiak Parisko Marceau etorbideko 11. zenbakian duen egoitza. Alderdi jeltzaleak faxismoaren kontrako “erretorika hutsean geratzen ez den konpromisoa” duela berretsi zuten, egungo “Euskadi demokratikoa eraikitzeko oinarri demokratikoa” izan dela aldarrikatuta: “Manuel Irujok esan ohi zuen bezala, konbertituok, ilarara”.

Argazkia: EAJ-PNV

“Alderdi fidagarria”.
Aranak duela 130 urte alderdia sortu zuenean “herri bizi bat” irudikatu zuela gogoratu zuten, “aurrera egiteko gogoa zuen herria, herri ekintzailea, herritarren indarkeriarekin egunero eraikitzen den Euskadi bat”. 130 urte beranduago, herria nazio sentimenduaz jabetuta dagoela zehaztu zuten, besteren artean euskara gehiago hitz egiten delako eta “aberatsagoa eta lehiakorragoa” delako: “Gaur, mundura irekita dagoen Euskadi hau erreferentzia da askorentzat. Harro egin gaitezke, bera ere orain arte egindako bideaz harro egongo zen bezala”.

Herria gidatu, erantzunak eman, ibilbidea markatu eta zerbitzu publikoetan, erakundeetan, ordezkarietan eta gizartean konfiantza eskaini duen alderdia EAJ izan dela nabarmendu zuen EBBko buruak: “Herri fidagarri bateko alderdi fidagarria gara, eta hori ez da goizetik gauera sortzen: eguneroko zorroztasunarekin eraikitzen da, eta politikan aritzeko forma zintzoa da. Hori da gure konpromisoa!”.

“Gizarte gaixoa”.
Francisco Franco diktadorearen heriotzaren 50. urteurrena gogoan, gizartean iragan hurbilarekiko ezagutza falta dela nabarmendu zuten, hutsetik hastean gizartean ez duela funtzionatzen zehazteagaz batera: “Memoriarik ez duen pertsona bat gaixorik dago eta memoriarik gabeko gizartea, gizarte gaixoa da”. Horregatik, funtsezkotzat jo zuen XX. mendeko gertakari esanguratsuenak ezagutzea.

EBBko presidentearentzat Espainiar estatuak “heldua” dela erakutsi behar du, gizartea heldutzat jo eta “historia hurbileko gertakeri konplexuak, konplikatuak eta istilutsuak” ezagutzea lagunduko duten dokumentuak desklasifikatu: “Ez dago aitzakiarik. Sekretu Ofizialen lege frankista indargabetu beharra dago. Zeren beldur dira? Guk ez dugu beldurrik!”, aldarrikatu zuten.

Argazkia: EAJ-PNV

Ekitaldian iragan astelehenean zendu zen Marcos Vizcaya gorte kostituziogileeetan eta demokraziako lehen bi legegintzaldietan alderdi jeltzalearen bozeramailea omendu zuen Estebanek. Hura gogoratzeagaz batera, “lan handia eginez” Estatutua eta Ekonomia Hitzarmena lortu zuen belaunaldia ere gogoratu zuen, “horiekin ekarri baitzituzten egungo Euskadi eraikitzeko haziak“.

Halaber, EBBko presidentea alderdikideei zuzendu zitzaien, haien beharra dutela adierazteko: “Euskadi eraikitzen jarraitzeko behar zaituztegu. Alderdi hau pertsonek sostengatzen dute, alderdikideek”. Hala, ateak zabaldu eta zubiak eraikitzera gonbidatu zituen, herriak eraiki eta aldaketa sakonak egiteko bidea dela zehaztuz: “Aurrera egiten jarraitu nahi duen nazioaren bihotz taupada gara, eta elkarren artean lortuko dugu”.

Abiñako enklabearen auzia berrikustearen kontra bozkatu dute Bizkaiko Batzar Nagusietan

Busturialdeko Hitza — 2025-10-22 17:22:02

Bizkaiko Talde Popularra (PPB) talde batzarkidearen bozeramailea den Raquel Gonzalez Diez-Andinok arauz besteko proposamen bidez hala eskatuta, 2017ko abenduaren 14an Batzar Nagusiek Abiñako enklabeari buruz hartutako ebazpena izan dute gaur [urriak 22] mintzagai Bizkaiko Batzar Nagusien osoko batzarrean. Proposamenaren barruan Bizkaiko Foru Aldundiak Busturia eta Sukarritaren arteko “bitartekari lanak” egiteko eskaera egin du, bi udalerriek beste ebazpena “fede onez” hartu dezaten. Era berean, “agertu diren txosten berriak” kontuan hartuta, aldundiak 2017ko erabakia eta egoera “berriko neurtzea” ere barne hartzen du proposamenak. Talde Berezia – Elkarrekin Bizkaia taldeak aldeko botoa eman badu ere, PSE-EEren, EH Bilduren eta EAJren kontrako botoekin ez da popularren proposamena onartu.

Ezezko botoa eman duten hiru alderdiek Abiña enklabearen auziak dagoeneko Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiaren “epai irmoa” duela adierazi dute. Epai horrek enklabea bai existitzen zela eta, ondorioz, Abiñako San Antonio auzoa Busturiari zegokiola berretsi zuen. Era berean, auzitegi berberak Sukarrietako Udalak aurkeztutako azken errekutsoa atzera bota zuela gogoratu dute.

Halaber, Abiñako auzia esparru juridikoan sartzen dela argudiatu dute, eta ez politikoan. Aitor Lopez Vazquez EH Bilduko ordezkariak batari zein besteari arrazoia emateko arrazoirik ez dutela adierazi du. Mikel Bagan Urtiaga Euzko Abertzaleak taldeko batzarkideak popularrek ekarritako proposamena “txarto formulatuta” dagoela azpimarratu du, aldundia Bizkaiko Batzar Nagusien eskumenetan sartzea eskatzen duelako. Azkenik, Juan Otermin Eraso sozialistak berrikuspen judiziala egiteko elementu berriak baldin badaude “bide juridikoak jarraitzera” animatu ditu Gernikako Batzar Etxera hurbildu diren Jaime Orueta Sukarrietako alkate eta herritarrak.

TEK Sukarrieta eratu dute, energia "garbiagoa eta jasangarriagoa" erabiliz aurrezteko

Busturialdeko Hitza — 2025-10-18 18:42:20

Gero eta gehiago dira eguzki energia erabiliz energia kontsumoko eredu berri baten aldeko apustua egiten ari diren banako eta udalerriak. Bizkaian zein Gipuzkoan gero eta gehiago dira Tokiko Energia Komunitateak (TEK), eta orain, Sukarrieta izan da eredu horretara batu den azken udalerria. TEK Sukarrieta eratu dute, herritarrei udalerrian bertan sortutako “energia garbia” kontsumitu eta fakturetan aurreztea ahalbidetu asmoz, izan ere, eguzki-energia da gaur gaurkoz energia mota merkeena.

Eguzki energiaren erabilera “goranzko joeran” dago, besteak beste “garbiagoa eta jasangarriagoa” delako. Energia horren kontsumorako baina, bi bide daude: banakako autokontsumoa edo autokontsumo kolektiboa: “Banakako kontsumoak bakoitzak bere plakak jarri beharra dakar, mundu guztiak beregain hartu ezin duen inbertsioa eskatuz”. TEK Sukarrietagaz baina, autokontsumo kolektiboaren aldeko hautua egin dute.

Gaur goizeko hitzaldian herritarrei azaldu dietenez, Sukarrietako Udalak udaletxeko teilatua laga du plaka fotovoltaikoak jartzeko, herritarrek norbere etxe eta saltokietan “inolako obrarik egin gabe” eguzki-energia baliatu ahal izateko. Plakek sortzen duten energia sarera lotuta dago zuzenean, eta komunitatearen bazkide egitea aukeratzen duten herritarrek zuzenean fakturan beherapena izango dute, ez baitute komunitateak sortzen duen energia ordaindu beharko: “Ez da etxeetara kablerik bota behar, konpainia elektrikoek egiten dute kilowatten beherapena. 350 kilowatt-ordu kontsumitzen badituzu, eta zure plakek 100 sortu badituzte, 250 kilowatt-ordu ordaindu beharko dituzu”. Sukarrietan 23 kilowatt instalatuko dituzte, gutxi gorabehera Sukarrietako 35 etxe eta komertzio txikirentzat izango liratekenak. “Kilowatt-ak partaidetzetan zenbatzen ditugu; partaidetza bat 0,5 kilowatt lirateke, hau da, plaka bat”, azaldu dute.

Etxebizitza edo komertzio bakoitzak zenbat partaidetza behar dituen ezagutzeko, TEKren enpresa arduradunak azterketa pertsonalizatuak eskaintzen ditu ere, enpresa batek batez beste 7-9 partaidetza behar izaten dituela azaldu dute: “Autonomoek 3-6 partaidetza behar izaten dituzte, energia kontsumo txikiagora egokituta”.

Plakek sortzen ez duten gainontzeko energia saretik jasotzen jarraituko lukete Tokiko Energia Komunitatera batzen diren herritarrek, eta baina TEKren “onura gehigarri” gisa, urtean “argindar tarifa onenak” jasoko dituztela iragarri dute: tarifa finko eta tarifa indexatua. Hala ere, bazkideen esku geratuko da merkaturatzailea aldatu gura duten edo ez erabakitzea.

Komunitate mugatua.
Energia komunitatera sartzeak 50 euroko hasierako kostua izan ohi du, baina komunitatea eratze kanpainak iraun bitartean Sukarrietako bizilagunek ez dute ezer ordaindu beharko. Kanpaina azaroaren 30ean ixtea aurreikusten dute, baina plazak mugatuak direnez, aurretik beteko balira lehenago zarratuko lukete: “50 euroak komunitatearen altxortegian gordetze dira, baina ez dituzuenez ordainduko, ekarpen hori komunitatearen enpresa arduradunak egingo du, eta diru hori aurreztuta egongo da, bazkideen artean zertara bideratu erabakitzeko”. Bazkideek 24 euroko urteko kuota ordaindu beharko dute, eta horrez gain, 8,10 euro, hilean.

Tokiko Energia Komunitateak eratzera bidean hainbat dira eman beharreko pausoak eta Sukarrieta oraindik lehenengo fasean dago: “Lehenengo puntuan gaude, obrak egin eta kanpaina hasten den horretan. Kanpaina ixten denean eta komunitatea zenbat bazkidek osatzen duten badakigunean, bigarren urratsa egingo dugu, orduan hasiko baitzarete lehen mozkinaz gozatzen, merkaturatzaileenaz. Fase horretan 50 euro kobratuko lirateke, baina zun kasuan doan izango da. Hurrengo urratsa autokontsumoa aktibatzea izango litzateke, orduan hasiko baitzarete aurrezpen hori ikusten. Une horretan, urteko tasa kobratuko da (urte amaierarako geratzen denaren proportzioa), eta, gero, hileko kuota.

Interesa duten herritarrek dagoeneko zabalik dute TEK Sukarrieta komunitatean izena emateko aukera, Interneteko nabigatzailean TEK Sukarrieta bilatuta, 90-085 96 95 telefono zenbakira deituta edo sukarrieta@comunidadenergeticalocal.eu helbidera idatziz egin daiteke. Udaletik zehaztu dutenez, herritarren erantzuna ona balitz eta partaidetza guztiak beteko balira, biharko egunean udalaren jabetzako gainontzeko eraikinetan ere plaka ftovoltaikoak jartzea aztertuko lukete. Beteko ez balira, berriz, udalak beregain hartuko du soberakin horien ordainketa, eta erabilera udaletxera bideratuko da.

Sukarrietako Udalak yoga ikastaroa eskainiko du

Busturialdeko Hitza — 2025-10-06 17:11:57

Sukarrietako Udalak yoga kirol ikastaroa eskainiko du 2025-2026 ikasturtean, eta gaurtik [urriak 6] barikura arte [urriak 10] dute herritarrek izena emateko aukera. Inskripzioa 94-687 07 15 telefono zenbakiaren bitartez edo udaletxeko bulegoetara hurreratuz egin daiteke (09:00-14:00).

Ikastaroa udaletxeko erdisotoan eskainiko dute aurten, eta dagoeneko ordutegiak zehaztuta dituzte: martitzen eta eguenetan 11:00etatik 12:15era eta astelehen eta eguaztenetan, berriz, 18:00etatik 19:15era. Klase bakoitzeko gutxienez zortzi pertsona egon beharko dira, eta gehienez, berriz, hamar ikasle.

Zehaztu dutenez saio bakoitzaren prezioa 6 eurokoa izango da; hala ere, izena ematen dutenek hiruhilekoa aurretik ordaindu beharko diote udalari. Saioak urriaren 14an [martitzena] hasiko dira eta ekainaren 30ean [martitzena] amaituko dira.

Sukarrietako Tokiko Energia Komunitatea eratu dute

Busturialdeko Hitza — 2025-09-30 16:37:09

Sukarrietako lehenengo Tokiko Energia Komunitatea sortu dute, udalerrian trantsizio energetikoa sustatzeko helburuz. Azpimarratu dutenez, komunitatea martxan jartzeagaz batera etorkizun “jasangarriago eta parte hartzaileago” baterazko urratsak ematen ari da udalerria, herritarrek sortutako energia “zuzenean” kudeatzeko aukera edukiko dutelako.

Zehaztu dutenez, udaletxeko teilatuan kokatuko dituzten plaka fotoboltaikoetan sortutako energia baliatuta, Sukarrietako eta saltokiek argindarraren fakturan aurreztu ahal izango dute, “tarifa lehiakorrak” eskuratuz. Gainera, zero kilometroko energia eta karbono dioxido isuririk sortu barik, ingurunean “eragin positiboa” izateko aukera ere edukiko dute. Informazio gehiago jaso gura duten herritarrek doako 90-085 96 95 telefono zenbakira deitu dezaketela adierazi dute.

"Bikain" joan da Sukarrieta Kanala Arraun Klubaren eguna

Busturialdeko Hitza — 2025-09-09 12:49:04

Sukarrieta Kanala Arraun Klubak badu ospakizunerako motiborik. Iragan zapatuan [irailak 6] arraun klubaren eguna goi-goitik ospatu zuten Sukarrietan, arratsaldetik gauera bitarteko egitarauagaz. 15:15ean ipini zuten hitzordua elkartekideek, hoberen dakitena egiteko: arraunean egin. Lehenik eta behin, batelen estropada antolatu zuten, eguneko “bero itogarriari” aure eginez.

Bederatzi eskifaiak izena eman zuten, eta horietako bi “emakumez osatuak” izan zirela azaldu dute. Estropada “oso ondo” atera zela argitu du antolakuntzak, eta parte hartzaileek joan-etorriko lanak egin behar izan zituzten: “Antzina egiten zen bezalaxe, luze biko lana egin zuten, ziaboga bakarragaz”. Arraunlariak Usparitzako pantalanetik Txatxarramendi irlako zubi ingurura arteko arraun eremuan ibili ziren ekinean.

Ostean, iaz abiatu zuten estropadari jarraipena eman zioten: Txatxarramendi uharteari bira ematen dionari. Hiru eskifaiak parte hartu zuten lagunarteko proban. Bero sapak “uneren batean bertan behera uztea” planteatzera eroan zituen antolatzaileak, baina azkenean hiru lantalde “ausartek” aurre egin zioten probari, eta “bikain” atera zen.

Egun osoan zehar, herritarrek babesa erakutsi zioten arraun taldeari. Hainbat eta hainbat beraien ontzi nahiz txalupekin Txatxarramendi ingugura bertaratu ziren, “estropadez gozatzera eta animoak ematera”. Gauean, gainera, lagunarteko barbakoa herrikoia egin zuten, egitaraua biribilduz. Arraun klubaren egunaren balorazio positiboa egin du antolakuntzak, eta parte hartzaile guztiei eskerrak eman dizkie.

Batel estropadak eta jaia Sukarrieta Kanala Arraun Klubaren egunean

Busturialdeko Hitza — 2025-09-03 12:33:58

Sukarrieta Kanala Arraun Klubak zapatuan (irailak 6) egingo du arraun klubaren eguna. Arratsaldeko orduetan abiatuko da egitaraua, 15:15ean hasita.

Lehenik eta behin, batelen estropada egingo dute. Antolatzaileek azaldu dutenez, “gure artean egingo dugun estropadatxo bat izango da; antzina egiten zen bezala, ziaboga bakarreko estropada, hau da, joan-etorri bakarra, luze bi soilik“. Usparitzako pantalaneko parean baliza bat jarriko dute, eta bestea Txatxarramendi irlako zubia baino lehenago. Parte hartzaileek joan-etorri hori egin beharko dute.

Ondoren, bigarren estropada izango da. “Joan zen urtean hasi ginen formatu berri honekin, eta jendea oso pozik geratu zen. Horregatik, aurten ere errepikatzea erabaki dugu“, nabarmendu dute antolatzaileek. Usparitza parean hasiko da, antzinako erako estropadaren leku berean. Kasu honetan, parte hartzaileek Txatxarramendi irlari buelta osoa eman beharko diote, eta toki berean amaituko da estropada.

Bi estropadak bukatutakoan, sari banaketa egingo dute, eta proba azkarrenetan ibili diren batelek jasoko dituzte sariak. Horrez gain, klubari laguntzeko aukera egongo da: bi mahai jarriko dituzte, eta horietan bazkide berrientzako izen-ematea zein klubaren merchandising produktuak izango dira eskura.

Antolatzaileen esanetan, “galdu ezin daitekeen ekitaldia” izango da domekakoa.

750 kilo zabor eta 900 kilo harri jaso dituzte garbiketa kolektiboan

Busturialdeko Hitza — 2025-08-11 15:33:00

Sukarrieta Pedernales Portuondo Kirol Ontzien elkarteak Kostaldea Garbitzeko Eguna jardunaldia antolatu zuen zapatuan [abuztuak 9], eta herritarren partetik jaso duten erantzuna “oso ona” izan zen: guztira 100 lagun inguru elkartu ziren. Denen artean 750 kilo zabor atera zituzten uretatik zein kostaldetik, eta 900 kilo harri inguru, berriz, Toña hondartzatik.

Jardunaldia “oso ondo” joan zen. Nabarmendu dutenez “denetarik” aurkitu zuten, kate zaharrak, burdinak, egur zaharrak, botilak, plastikoak… “Kostaldean aurkitu genituen zabor guztiak batu genituen”, adierazi dute. Toñan pilatutako harriak ere batu zituzten, hondartsa erabiltzaileentzako erosoago utzitz.

Margolanak, etxetik herrira

Busturialdeko Hitza — 2025-08-08 11:34:08

Zaletasunak edota gustuko denbora-pasak umetan ezagutzen dituzte batzuek, beste batzuek, berriz, neraberazoan, heldutasunean edota erretiroa hartzean. Pasio horiek lehenago antzeman izan ezkero norbere bizitzak zer norabide hartu izango lukeen galdetuko dio batek baino gehiagok bere buruari, zoritxarrez erantzuna jakiterik izan ez arren. Berrogei urtez erizain lanetan aritu da Nekane Mendez Ormaetxea sukarrietarra, eta “jubilatu ostean” ezagutu ditu margolanak egiteko dituen zaletasun eta gaitasuna. Orain, hilabete luzez egindako lanekin erakusketa antolatu du, Sukarrietako jubilatuen lokalean (Ander Deuna plaza, 5).

Mendez “oso gazte” alargundu zen eta seme txiki batekin, “derrigorrez” lan egitera behartuta ikusi zuen berea. Ordua

Nekane Mendez Ormaetxea sukarrietarrak egindako Jose Mari Eguileorren erretratua.

n ere margolanak ikustea gustuko bazuen ere, ez du gogoratzen horrekiko “afizio berezirik” sentitu izana; erretiroa hartzean baina, “arratsaldeetan denbora pasatzeko” margolanak egiteari ekin zion: “Ikastaro bat egin nuen Gernika-Lumon, margotzen hasteko oinarria hartu edo zer behar zen ikasteko, eta geroztik, neure kabuz egiten ditut lanak”. Gehienbat paisaiak margotu ditu, bereziki eskualdekoak: “Argazki bat aukeratzen dut, handitu eta margolanean islatu”. Hala ere, lokalean sartzen bisitarian arreta bereganatzen duen erretratu bat ere badago, Joxe Mari Eguileor Mundakako musika irakasle izandakoarena: “Solfeo ikasten joan nintzen, baina denbora gutxi, ospitalera erizaintza ikastera joan behar izan nuelako. Ez dakit nola, baina bere argazkia nire etxean agertu zen eta margotzea erabaki nuen. Esan nuen, ondo irteten bada bere semeari emango diot”. Lana “primeran” atera zitzaion eta “pozik”, Zorion Eguileorri eman zion bere aitaren erretratua: “Bere aita izan zen moduan islatu nuela esan zidan”. Herritarrek ere musikariaren “zeharkako begirada” gertutik ikusi ahal izateko, egun batzuetarako lana uzteko eskatu dio egileak Eguilerorri.

Etxean margotzen du, musika ipinita eta denbora-pasa legez. Inoiz ez du bere lanekin erakusketa antolatu edo inori erakuskeko nahirik sentitu, baina “etxean pilatu” egiten zaizkionez, herriko jubilauen lokalera eraman ditu “bereziki neguan zehar” egindako 21 margolan. Baten bat saldu ere egin du, eta abuztuaren 31ra arte —orduan kenduko du erakusketa— “beste bat edo bi” salduko dituela aurreikusten du: “Baten bat oparitu ere egingo dut”. Eraskusketa jarri zuenetik, gainera, enkarguren bat ere jaso du.

Erakusketatik igaro diren lagun eta herritarren partetik erantzun ona jaso du Mendezek: “Erakusketa oso polita dela eta gero eta hobeto margotzen dudala esan didate”. Mendez Bermeoko Margolari Elkarteko kide ere bada, eta Andra Mari eta Santa Eufemia jaietan Kofradia Zaharrean antolatzen duten erakusketan parte hartuko du: “Bakoitzak bi lan eramaten ditugu, bat erakusketa honetan dago, eta bestea etxean daukat, oraindik amaitzeko dagoelako”. Sukarrietan ikusgai dagoena bere lanez bakarrik osatutako lehen erakusketa badu ere, sukarrietar artistak ez du uste gehiago egingo dituenik: “Lasai hartu nahi dut, urteak aurrera doaz eta ez dut korrika, prisaz ibili nahi. Etxean, nire gustuko musika ipini eta niretzat margotzen jarraituko dudala uste dut”.

Kuadrilla onenaren bila

Busturialdeko Hitza — 2025-08-01 19:18:50

Iritsi dira Sukarrietako Jai Batzordeak hilabete luzez prestatutako jaiak. Aurtengo berrikuntza legez kuadrilla txapelketa aurkeztu zuten, eta eguneko lehen ekintzatik burubelarri jarri dira horrekin: Sukarrietako kuadrilla onena aurkitu gura dute. Asko dira izen eman duten taldeak, baina baina saria eskuratu ahal izateko bide luzea izango dute aurretik.

[ARGAZKIAK]

10:00etan elkartu dira lehen proba puntuagarrian: itxas jaian arraun egiteko gaitasunak erakutsi behar izan dituzte. Batzuk beste batzuk baino hobeto moldatu badira ere, denak atera dira pozik uretatik. Hala ere ez dute lehorrean denbora asko eman, igeriketan ere aritu behar izan direlako. Kirolagaz jarraituz, ausartenak beroari aurre egin eta krossean aritzera animatu dira.

Hitzordu dibertigarriena arratsaldekoa izan da, umore rallyan batu baitira ume zein gazteak, denak puntuak pilatzen jarraitzeko gogoz. Probaren barruan beste hamaika eginbehar izan dituzte, hala nola eskuak erabili gabe urez betetako globoa lehertzea, besoa txokolatezko kremaz bete eta taldekieek milika batez jatea edo ahoa urez beteta dutela taldekideei kantu bat abestu eta horiek asmatzea. Umore onez aritu dira denak parkeak, baten batek busti bustita amaitu badu ere.

Atseden hartzeko, iluntzean tortilla txapelketan batuko dira eta indarrak berreskuratu ostean, eguneko azken proba puntuagarriari ekingo diote: playbacka. Gauerdian berriz, Mrs. eta Mr. Sukarrieta izendatuko dituzte.

[ARGAZKIAK]

Mozorro festa. Azken proba puntuagarria bihar [abuztuak 2] lehiatukodute, “herritar gehien” batzen dituen ekintza den mozorro jaitsieragaz batera. Horregatik, jai batzordetik mozorro jaisierara zein gaueko mozorro festara “ahalik eta hoberen” mozorrotuta joateko eskatu dute.

[ARGAZKIAK]

Hala ere, arratsaldean mozorrotu aurretik hainbat ekintza izango dituzte aukeran herritarrek, esaterako, auto klasikoen erakusketa edota Marcela Damboreneagaz zumba saioa.

EGITARAUA:

Bihar.
- 11:00. Umeentzako jokoak.
- 11:00/14:00. Auto klasikoen erakusketa.
- 13:00. Zumba, Marcela Damboreneagaz.
- 16:00. Karta jokon finalak.
- 18:00. Mozorroen jaitsiera.
- 19:00. Sari banaketa.
- 20:00. Bingo.
- 22:00. Mozorro festa.