Busturialdeko Hitza

Esnatu dinamika aurkezten ari dira herriz herri, "eragileak ahalduntzeko eta kontzientziatzeko"

Busturialdeko Hitza — 2026-05-25 14:31:13

Apirilaren 14an aurkeztu zuen Esnatu ekimena Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak, arlo askotariko hamazortzi eragilerekin batera, Orion, eta orain, herriz herri, euskararen egoera erakusten duten datuetan eta bilakaeran oinarrituta, hitzaldiak antolatzen ari dira, beti ere eragileak “ahalduntzeko eta kontzientziatzeko” asmoarekin: “Herriz herri edo eskualdez eskualde euskararen egoera erakusten duten datuetan eta bilakaeran oinarrituta, hitzaldiak edo foroak antolatu dituzte UEMAk eta udalek”.

Eguen honetan (maiatzak 28) Muxikan elkartuko dira. Arritxu Zelaia UEMAko teknikariak emango du Esnatu. Gure hizkuntzak har dezan arnas hitzaldia, 18:00etatik aurrera, Ariatzako eskolan Euskararen egoera eta bilakaeragaz batera, Euskal Herriko zein Muxika, Ibarruri eta Gorozikako datuak aztertuko dituzte.

Ean, berriz, ekainaren 3an (eguaztena) daukate hitzordua. 18:30an Eskolondon bilduko dira Zelaiagaz. Eako Udalak, Euskara Batzordeak eta UEMAk elkarlanean deituta, hiru gai nagusi landuko dituzte; Euskal Herriko eta Natxitua, Bedarona eta Eako egoera soziolinguistikoaren diagnostikoa egin, UEMAren Lurralde Estrategia aurkeztu eta udalerri euskaldunei eusteko eragileek zer egin dezaketen aztertuko dute.

Zelaiaren berbetan, egoeraren gordintasuna azaldu nahi dute, eta horren aurrean herritarrak eta eragileak zein konpromiso hartzeko prest dauden ikusi. Izan ere, argi daukate tokikotik eta bakoitzak bere arduratik eragitea beharrezkoa dela: “Datuek esaten dutena da arnasguneak desagertzeko zorian egongo direla hamar urte barru. Datu orokor batzuk eta herriko datuak eta joerak zeintzuk diren ikusiko dugu hitzaldietan, baita horien aurrean zer egin genezakeen ere. Eragileei zuzendutako konpromiso dinamika daukagu. Nazio mailako eta erakunde publikoen konpromisoez gain, eragileen konpromiso dinamika abiatu da, uste dugulako besteekin nahikoa ez delako. Orain artekoa eginez, ez diogu eutsiko, eta jakin nahi dugu jendea zelako konpromisoak hartzeko prest dagoen, xumeetatik hasi eta handiagoetara”.

Bermeon, ostera, urriaren 24an, 11:30ean egingo dute saioa. Esnatu ala hil liburua aurkeztu du Garikoitz Goikoetxeak, eta Esnatu dinamikaren azalpena ere egingo dute.

Eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten eragileek hartu ditzaketen konpromisoen inguruko hausnarketa sustatu nahi dute, eta, beraz, tokiko eragile eta elkarteei bat egiteko eskatu diete: “Gaur egun bezala jarraituz gero, eremu euskaldunenean ere euskarak atzerantz egingo duela diote ikerketek, eta horri erantzuteko eta egoera iraultzeko arduratik sortutako ekimena da Esnatu dinamika. Era guztietako eragileak ahalduntzea eta eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten eragileen konpromisoak sustatzea da ekimenaren asmoa”.

2026ko otsailean aurkeztu zuen UEMAk Lurralde Estrategia proposamen politikoa, eta proposamen hori erakundeekin eta alderdiekin lantzen hasi da mankomunitatea, baina ohartarazi dute guztia ezin dela erakunde publikoen esku utzi: “Herriko eragileen esku ere badago arnasguneak bizirik mantentzea. Dena ezin dugu utzi Lurralde Estrategiaren esku, dena ezin dugu erakunde publikoen esku utzi. Herritarren eta eragile desberdinen ahalduntzea eta konpromisoa ezinbestekoak dira arnasguneak babesteko. Eragileon esku ere badago udalerri euskaldunek euskaldun izaten jarraitu ahal izatea, norberak nahi eta ahal duen neurrian”.

"Etxebizitza duina prezio eskuragarrian" lortzea ahalbidetuko duen ordenantza onartu dute

Busturialdeko Hitza — 2026-05-25 13:00:56

Busturiko Udalak udalerriko etxebizitza-beharrizanei erantzun eta etxebizitza “errazago” eskuratu ahal izatea ahalbidetu asmoz, beheko solairuetan etxebizitzak egokitzeko ordenantza berria onartu du. Ekimen “garrantzitsu” horri esker, etxebizitza eraikinetako beheko solairuetan eta hiri-lurzoruetan dauden lokalak etxebizitza bihurtu ahal izango dira, udal gobernu taldearen esanetan, etxebizitza eskuratzeko “aukerak handitzeko”.

Udal gobernu taldeak iaz hasi zuen ordenantza onartzeko prozesua, kontsulta publikoa egin eta busturiarren iritzia eta ekarpenak jasota. Aitor Aretxaga Busturiko alkateak herrian etxebizitza lortzeko “zailtasunak” daudenaren jakitun dira, batez ere, bizi-proiektua herrian garatu nahi duten gazteen arteen artean: “Ordenantza berri honetan lan egin dugu, gure bizilagunek etxebizitza eskuratu ahal izateko beste tresna bat baita. Neurri honekin lokal hutsen arazoari eta etxebizitza berrien beharrar erantzun nahi diegu, espazio horien erabilera egungo beharretara egokituz“.

Alkateak nabarmendu duenez, udal gobernu taldeak, udalerriaren “arduradun” diren aldetik, Busturiaren garapenerako eskura dituzten “legezko aukera guztiak” aztertu eta garatu behar dituzte, eta etxebizitzaren arazoari aurre egitea “funtsezko faktorea” da horretarako.

Araubide juridikoa.
Udaletik jakinarazi dutenez, ordenantzan jasotako irizpideak betetzen dituen lokaletako “edozein jabek” sustatu ahal izango du espazio hori etxebizitza bihurtzea. Izendapen berriagaz, etxebizitza udalaren araubide tasatuko babes publikoko etxebizitza izatera igaroko da, eta kalifikazio hori ezin izango da aldatu: “Etxebizitza berriak ohiko etxebizitza iraunkor gisa erabiliko dira beti, errentamendu-erregimenean edo jabetzan”, zehaztu dute.

Beheko solairuetan kokatutako lokaletako baten jabeak etxebizitza saldu edo alokatzea erabakiko balu, “esleipen-prozedura baten onuradun diren eta zenbait baldintza betetzen dituzten” pertsonek eskuratu ahal izango dituzte, hala nola, hiru urteko antzinakotasunagaz Busturian erroldatuta daudenak, etxebizitza bizigarririk jabetzan ez dutenak, babes publikoko etxebizitzak esleitzeko Eusko Jaurlaritzaren gehienezko eta gutxieneko diru sarreren araudia betetzen dutenak edota Eusko Jaurlaritzaren Etxebizitza Eskatzaileen Erregistroan alokairuko edo erosketako etxebizitzaren eskaitzaile gisa izena emanda daudenak.

Horrez gain, nahiz eta etxebizitza baten jabetza izan, 65 urtetik gorako pertsonek, mugikortasun murriztu iraunkorra dutenek edota mugikortasun murriztu iraunkorra duten seme-alabekin bizi diren pertsonek ere etxebizitzak eskuratu ahal izango dituzte, beti ere, jabetzan duten etxebizitzak irisgarritasun baldintza teknikoak betetzen ez baditu. Gainera, ordenantza berria indarrean sartu baino “gutxienez hiru urte lehenago” lokal baten jabeak diren pertsonek, edota etxebizitza heredatu dutenek, aurreko “baldintzak bete gabe” izango dute etxebizitzok erabiltzeko aukera.

Bizigarritasun bermeak.
Etxebizitza bihurtzen diren etxebizitza berriak “bizigarritasun-berme tekniko guztiak” beteko dituztela azpimarratu dute udaletik: argiztapena, aireztapena, isolamendu akustikoa, pribatutasuna, segurtasuna, ke-hustuketa, sanemendua, instalazio termikoak, aireztatze eta klimatizazio ekipoak eta euri-uren hustuketa. Horrez gain, eraikinaren estetika errespetatuko dela zehaztu dute.

Ordenantza berriarekin, “lurzoru berria okupatu beharrik barik” eta, aldi berean, gaur egun erabiltzen ez diren lokalen jabeei alternatiba bat eskainiz, etxebizitza erabilgarrien kopurua handitu nahi du udalak. Gainera, neurri berriak etxabeak dauden guneen “uri-irudia hobetzen” lagunduko du, eraikitako ondarea optimizatuz eta pertsonek “etxebizitza duina izateko duten eskubidea erraztuz”.

Baldintzak argituta, Aretxagak denbora luzez landu duten ordenantzaren xede nagusia gogoratu du: “Helburua da itxita dauden eta merkaritza-establezimendu gisa potentzialik ez duten lokalak etxebitzitza bihurtzea. Eskaintza handitu egingo da eta etxebizitza duina prezio eskuragarrian eskuratzeko aukera erraztuko du udalerrian bertan”.

Ondareak, musikak eta itsasoko zaporeek bete dute Bermeo

Busturialdeko Hitza — 2026-05-23 17:48:29

Bermeoko Lamera bete du 32. Arrain Azokak bigarren egunez. Azokaren irekierarekin batera, jaiari hasiera eman zien atzo [maiatzak 22], eta asteburuan murgilduta, milaka izan dira gaur [maiatzak 23] herria bete duten bermeotarrak eta toki guztietako bisitariak. Portuzaharrean, Lameran zein etxeetako balkoi eta zabaldutako leihoetan ikusi zitekeen jendea, eta mahonezko jantziek itsasoko kolorez bete dituzte bazterrak. Bermeoko armarridun zapiak lepoan jantzi ditu jendeak, azoka bizirik dagoela eta herriarentzat erakusleiho den asteburu bat iragarriz.

Mota, kolore eta zapore guztietako pintxo eta produktuak izan dira protagonista gaurkoan. Antxoa, atuna edo izokina izan dira jendearen gustokoenak, eta etenik gabeko salmentak izan dituzte txosnetan beharrean aritu direnek. Eguzkiak eguraldi ezinhobea ekarri du lehen orduetan, hala ere, goi-goian jarri denerako, gerizpea bilatzea zuten helburu askok eta askok. Jana eta edari hotzak izan dituzte esku artean bisitari guztiek; bakarka, bikoteka edo lagun-taldean zapore berriak dastatzen eta elkarbanatzen aritu da jendea goiz guztian zehar. Bazkaltzeko ordua ere bertan heldu zaie askori, eta Gune Solidarioak bertaratu diren ehundaka pertsona hartu ditu. Marmitakoa eta atun errea jateko aukera izan du jendeak, ordaindutako dirua sei eta hamabi urte bitarteko haurren tratamenduak ordaintzeko osasun-sistema publikora bideratuko dela jakinda. Euskal Herriko edozein jai girotan falta ez den talo postuak ere izugarrizko arrakasta izan du, eta etenik barik aritu dira oreari eragiten . Txosnen eskaintzari begira eta urtero bezala, kontserbak erostea hautatu dute askok. Arrain Azokan dastatutakoa bakarrik ez, bertan bizitakoa ere etxera eramateko modua izaten baita.

Zaporeetaz gain, tradizioa eta kultura izan dira gaur azokaren erdigune. Bermeoko sustraien eta nortasunaren irudi izaten da Arrain Azoka urtez urte, eta horregatik, izate hori musikaren bitartez plazaratu dute gaur herriko hainbat musikari eta eragilek. Musika Eskolako Kankinkabara, kantari txikiak eta Arrekatxutxa taldeen txanda izan da eguerdian, eta tradizioz betetako doinu alaiekin Portuzaharra girotzen aritu dira. Alde Zaharrean hasi eta Portuzaharrera egin du bidea KIETB erraldoi txikien taldeak, eta muiskarien erritmoa jarraituz eta portuan zeuden familia eta lagun taldeen begiradak eurengaantuz, erraldoien tradizioa Bermeon bizirik dagoenaren erakusgarri izan dira. Urrunetik danbor hotsak entzun dira orduan. Hurre-Hurre eta Adiskide txokoetako joleek Portuzaharra eta Lamera hartu dituzte, herritarrei danborren eta metalezko musika tresnen soinuak eskainiz.

Azoka aldarrigune bihurtu dute gaurkoan ere. Kontserberetako beharginek elkartzeko beharra izan dute beste behin, eta ozen entzun da Lameran bide bakarra baldintza hobeen aldeko etengabeko borroka dela. “Prekarietateari amaiera” emateko ordua dela adierazi dute, eta baita bizitzeko eta lan egiteko baldintzak hobetuko dizkien “hitzarmen duin” bat exijitu ere. Hala, ospakizuna nagusi bada ere, borrokak badu tokia bermeotarren Arrain Azokan.

Lameran batu dira kontserberetako langileak.

Gaurko egitaraua 20:00etan hasiko den Josu Zabalondo eta Luis Cuetoren ikuzkizunak itxiko du; betiko abesti ezagunen emanaldia egingo dute Frontoian.

Inurri txikien jaia, ederra bezain aberatsa

Busturialdeko Hitza — 2026-05-07 15:50:35

“Iñurrien antzera pauso txikiz aurrera, amestera”, dio ETS musikaren abesti ezagunak, eta txikitasunetik amestea zer den ondo baino hobeto dakite eskola txikiek. Iñurri lana egiten dute egunez egun, eta emaitza oparoak lortzeko gai direla erakusten dute. Gaur [maiatzak 7], inurri horien topaleku izan da Gautegiz Arteaga: XIX. Busturialdeko Eskola Txikien Jaia ospatu dute.

Gautegiz-Arteagako Montorre Eskolak antolatu du aurtengo hitzordua, eta Urretxindorra (Muxika), Uzelai (Busturia), Mundaka eta Haizeder (Ea-Elantxobe-Ibarrangelu) eskolako lagunekin giro ederrean elkartu ziren. Gutxi gora behera 500 ikasle inguru bat egin dute jaian, baina irakasle, guraso eta laguntzaileekin ia 800 lagun elkartu dira.

10:15ean Montorre Eskolakoen harreragaz hasi dute jaialdia, herriko plazan, eta jarraian, horiek bertsoak eta koplak abestu dituzte, eta elkarrekin talde argazkia atera dute. Ondoren, dantza entseguak egin, eta 11:30ean hasi dute dantza ikuskizuna.

Betiko moduan, adin tarteetan banatuta egin dute dantzan. 2-3 urte bitarteko umeek Kilimak abestiaren erritmora dantzatu dute, eta 4-5 urte bitartekoek Ene Kantak-en Ikasle berri bat abestiarenera. Gero, Lehen Hezkuntzakoak atera dira plazaren erdira. Lehenengo ziklokoek The Uski’s eskualdeko taldearen Horrelako aukeratu dute euren koreografia eskaintzeko, bigarren ziklokoek Goazenen Dantza dezagun hil arte eta hirugarren ziklokoek Duplaren Ongi etorri.

Gero, berriz, jolasetarako eta tailerretarako tartea hartu dute, txokotan banatuta; batzuk herriko plazan elkartu dira, eta beste batzuk, ostera, parkean.

13:15ean elkarrekin bazkaldu ostean, 15:30ean agurtzeko ordua heldu zaie. Amaierako ekitaldia bertsoekin eta biribilketan elkartuta girotu dute, eta Gautegiz Arteagakoek Muxikakoei pasatu diete lekukoa; izan ere, datorren urtean Urretxindorra Herri Eskolan elkartuko dira euren jai handia ospatzeko.

Ea, Elantxobe eta Mundakako portuetan hobekuntza eta segurtasun lanak egiten ari da Jaurlaritza

Busturialdeko Hitza — 2026-05-02 10:00:43

Hondartzarik bariko kostaldeko udalerrietan lanak egiten ari da Eusko Jaurlaritzako Portu, Itsas Gai eta Litoralaren Zuzendaritza, uda garaian udalerri horietan “zerbitzu egokiak eta segurtasuna bermatzeko” helburuagaz. Hori dela eta, zerbitzuak, azpiegiturak eta erabilera baldintzak hobetzeko jarduketak egiten ari da, besteren artean, Ean, Elantxoben eta Mundakan.

Izan ere, hondartzarik ez dutenez, uste dute arreta espezifikoa behar dutela herritarrentzat zein bisitarientzat “egokiak eta seguruak” diren eta “oinarrizko zerbitzuez hornitutako” espazio publikoak bermatzeko. Testuinguru horretan, Saila udalerri bakoitzaren errealitatera egokitutako esku-hartzeak garatzen ari dela diote, “ikuspegi praktiko eta emaitzetara bideratuarekin”. Koldo Goitia Portuetako zuzendariak esan du udalerri horien beharrei “erantzun zehatza” ematen adi direla: “Zerbitzuak indartuz eta azpiegiturak hobetuz, jende gehien biltzen den hilabeteetan portuetan segurtasuna bermatzen ari gara”.

Mundakako portuan “funtsezko jarduketak” egiten ari dira: komun publikoen lokalaren eta udako zaintza langileentzat den espazioaren berrikuntza egiten ari dira, baita kanpoko dartsenaren dragatzea ere, ontzien ainguratzea errazteko “ezinbestekoa” dena. Horrez gain, kostaldeko eremuko eskailerak konpontzen ari dira, eta segurtasuna indartuko dute ekainetik irailera bitarteko zaintza pribatuko zerbitzu baten bidez.

Elantxoben, esku-hartzeak portuaren segurtasuna eta erabilera-baldintzak hobetzera bideratuko dituzte, udan zaintza pribatua kontratatuz eta portuko biltegi baterako itxitura eginez. Jarduketa hauek lehendik egindako lanekin osatzen direla gehitu dute, hala nola udako igerilekurako sarbideko barandaren konponketarekin, inguruko irisgarritasuna eta segurtasuna hobetuz.

Bestalde, Ean, Jaurlaritzak “lankidetza estua” izan duela udalarekin azpimarratu dute, sasoiko oinarrizko zerbitzuak jartzea errazteko helburuaz. Horrela, portuan dutxak eta hondartzako etxolak jartzea baimendu dute, “jende gehien dagoen hilabeteetan kostaldearen erabilera-esperientzia hobetzeko”.

Jarduketa horiekin lurralde orekaren alde egin dutela gaineratu du Goitiak: “Lurralde-oreka bermatzea da udalerri hauetan ere jardutea, eta egitateekin egitea: inbertsioekin, mantentze-lanekin eta udalekin lankidetza zuzenarekin. Jarduketa hauek sendotu egiten dute Eusko Jaurlaritzaren apustua, portuaren eta udalerriaren arteko harremana indartzen duen kudeaketa-eredu baten aldekoa, tokiko biztanleen bizi-kalitatea hobetuz eta kostaldeko gune hauen erakargarritasuna sustatuz, erabilera antolatu, seguru eta jasangarri baten ikuspegitik”.

Bizkaiko ondarea herriz herri daraman erakusketa bisitatzeko azken aukera

Busturialdeko Hitza — 2026-04-23 19:12:42

Bizkaiko kultur, arte, historia, gastronomia, paisaia zein natur ondarea barnebiltzen du De Bizkaia de toda la vida erakusketak, herritarrei hura hurreratzeko eta balore hori dena gizarteratzeko asmoz. Jon Uriartek eta Tomas Ondarrak idatzitako izenburu bereko liburua du oinarri Bizkaiko Foru Aldundiak babestutako erakusketak; lan hura, hain zuzen ere, 2024ko Gabon sasoiko salduena izan zen Bizkaian.

Eskualdez eskualde obra horretan oinarritutako erakusketa ibiltaria egiten ari dira, eta, egun, Elantxobeko portuko Tinglaupean dago. Domekara [apirilak 26] arteko aukera edukiko dute interesdunek bisitatzeko. Hamaikatxo panel ipini dituzte kaiaren eremu horretan eta, gainera, audio bidezko azalpenak QR bidez ere jaso daitezke. Ez hori bakarrik: Elantxobeko interesgune nagusiak biltzen dituen ibilbide tematikoa ere proiektuaren parte da.

Aldundiko sustatzaileek erakusketa “turismo gidaliburuaren eta memoria kolektiboaren bilgunearen” artekoa dela azaldu dute, tokian tokikora moldatuta. Hori dela eta, bisitariek Tinglaupean topatuko dituzten panelek ertz biko informazioa edukiko dute: alde batetik, Bizkaiko lurraldeari dagokiona, batik bat, monumentu esanguratsu, ohitura, naturagune, errezeta nahiz bitxikeriei buruzkoa. Panel horietan ageri dira, besteak beste, Santimamiñeko kobazuloa, Urkiolako santutegia, pil-pil saltsa zein txipiroi tintadun saltsa beltza, San Mames futbol zelai zaharra, Carolina pastelak, Omako baso margotua, Abao Bilbao Opera, Gernikako piperrak, Santurtziko sardinak, Markina-Xemeingo kokoteak, Zallako kipula morea, Labe Garaiak edota Otzarretako pagadia.

Bestetik, Elantxoberi dagokion erakusketaren atalean, udalerriaren sorrera, garapen historiko eta nortasunari buruzko bidaia tematikoaz goza dezake bertaratzen denak. “Bizkaiko txoko bakoitzaren nortasuna islatzea eta aldarrikatzea” helburu izanik, elantxobetarren egutegietan letra gorriz gorde ohi diren efemeride, bitxikeria nahiz ohiturak ere biltzen ditu egitasmoak; Madalen egunari, Karmengo jaiei edota Nikola Deunaren ospakizunei buruzkoak irakur daitezke, hamarkada ezberdinetako argazkiz lagunduta. Eta, bitxikeriak aipatuta, Elantxobeko herritarrek daukaten jentilizioa, makues deritzona, ere ageri da.

Portuan eta portuari buruz.
Erakusketa kokatuta dagoen habitata, portua, inondik inora erakusketaren ardatz nagusia da. Elantxobe, betidanik itsasoagaz estuki erlazionatutako herria izanik, proiektuak itsas gaiak sakonki jorratzen ditu. Elantxobe, hain zuzen ere, balearen arrantzaren historian zeresana eduki duen herria da, arrantza mota hark abiatu baitzuen arrantza jardun antolatua, XIV. mendearen inguruan.

Ogoño azpiko badiatxoa “inguru aproposa” zen ontziak lotzeko eta, horrenbestez, Gipuzkoako balea arrantzaleek beren arrantzontzien “atrake, deskarga eta babeserako” eremutzat hartu zuten, XV. mende aldera. Haren ondorioz, Elantxobeko arrantzaleek eta itsasoaz harago bertaratutako bisitari haiek “arrantza teknikak eta ezagutzak trukatu” zituzten.

Balea arrantzaren gainbeherak, XVIII. mendearen bigarren erdialdetik aurrera, baxurako arrantza jardunera mugatu zituen tokiko arrantzaleak: sardina, bisigua, hegaluzea eta antxoa ziren jakirik preziatuenak. Hurrengo mugarri historikoa 1869an iritsi zen: lurrunontziaren sorrera. Hori bai, lehendabiziko baporea ez zen XX. mendera arte heldu herrira, 1905. urtean. Industrializazio garai hari bereziki keinu egiten dio erakusketak.

Ordura arteko arrantzaleen, saltzaileen edota sareginen ogibide tradizionalei gremio berriak edo berrituak gehitu zitzaizkien, kasurako, kontserba enpresak. Elantxoberen kasuan, XIX. mende amaierako arrantza kontserben industrializazio prozesuak herriko emakumeen “lan nitxo nagusienetako bat” ekarri zuen. Hala, kontserba lantegietakoa lan segmentu “ia erabat femenino” bihurtu zen.

1803tik 1878ra bitartean, “hazkunde izugarria” eduki zuten kontserba faktoriek zein eskabetxeriek, sasoi hartako gorakada ekonomikoaren erakusle: eskabetxeria bakarra egotetik zazpi eta kontserba fabrika bi edukitzera pasatu ziren elantxobetarrak. Garapen hark kota are altuagoak harrapatu zituen 1920ko zein 30eko hamarkadetan, gazitze enpresa bi eta gatz biltegi zituztelako. Hori bai, enpresaburu esanguratsuenek beren interesa Bermeora lekualdatu zituztenean, Elantxoberen kontserba industriaren gainbehera abiatu zen.

Galernak eta hondoratzeak.
1912ko abuztuaren 12ko eta 13 arteko galerna bermeotarrentzako sona handiko baldin bada, badauka esangurarik elantxobetarrentzat ere; gau hartan zendutako 141 marineletatik gehientsuenak Bermeokoak izanagatik ere, Elantxobeko Maria Luisa ontzia itsas hondora joan zen, eta bertan zihoazen zortzi tripulatzaileak bertan hil ziren.

Lehenago ere, herritarren iruditeria kolektiboan iltzatuta geratu diren galerna handiak egonak ziren. 1878ko apirilaren 20koak bost txalupa hondoratu zituen, eta 39 elantxobetar zendu ziren ezbehar hartan. Hamasei urte geroago, 1894ko urtarrilaren 18an, Elantxobeko portutik itsasoratutako bederatzi ontzietako zortzik baino ez zuten egin itzulerako bidaia; Nuestra Señora de la Antigua itsasontzia eta bertan zihoazen hamasei tripulatzaileak galdu ziren orduko hartan. 1895eko uztailaren 31n, berriz, portuko ontzi denak hegaluzearen arrantzara atera ziren, baina San Ignacio de Loyola izenekoa eta bere hamar marineleko eskifaia ez ziren sekula etxera bueltatu.

Ia 400.000 euro bideratuko dituzte Elantxobeko portuaren berritze lanetarako

Busturialdeko Hitza — 2026-04-22 11:04:05

Elantxobeko portua pasa den urtearen amaieran Euskal Kirol Portuen (EKP) portu sarean sartu ondoren, erakunde publikoak hainbat lan egin ditu azken hilabeteotan, bere instalazioak erakundearen gutxieneko eskakizunetara eta antzeko beste portu batzuen ezaugarrietara egokitzeko; Elantxobez gain, hala nola Armintzan, Deban edota Hondarribian egin dituzte egokitzapen beharrak. Elantxoberen kasuan, EKP portuko amarralekuen erabiltzaile guztiak identifikatzeko eta kaian amarratu gura diren eta portuko plaza libreetan kokatuko dira itsasontzien itxaron zerrenda eguneratzeko lanak egiten ari da.

Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantzako sailburu Amaia Barredo Martinek aditzera eman duenaren arabera, Elantxobek EKPren sarean sartzeak auker ematen du “portuaren kudeaketa antolatzeko”, baita amarralekuen “benetako egoera zehatz ezagutzeko” ere, eta bertako erabiltzaileen “eskaera historikoari” erantzuteko. Sailburuak azaldu du Elantxoben “inbertsio espezifikoak” egiten ari direla: “Jomuga da zerbitzuaren segurtasuna, eraginkortasuna eta kalitatea hobetzea, portu hori Euskadiko itsas portu guztien estandarretan kokatu ahal izateko”.

Orain arte, 43.726,66 euroko inbertsioa egin du Eusko Jaurlaritzak, helburu argiekin: portuko pantalanaren zoladura berritzea, garabi konpontzea eta porturako salbamendu ekipamenduak nahiz segurtasun elementuak erostea. Ez hori bakarrik: urte honetan zehar, 100 itsasontzi inguru hartzen dituen ainguraleku eremua konpontzeko lanei ekingo diete; 394.483,85 euro inbertituko dituzte guztira, ainguratze trena eta amarratze buiak berritzeko lanetarako eta zuzendaritza alorrerako, modu horretan portuaren erabiltzaileentzako “zerbitzurik onena” bermatuta egon dadin. Lan horiek hilabete bi inguruko epea edukiko dutela eta datozen asteetan abiatuko dituzte aurreikusi dute, eta uztailaren hasierarako amaituta egongo direla iragarri.

Inpakturik txikienaren bila.
Ainguralekuaren konponketa lanek herritarren egunerokoan ahalik eta “eragin txikiena“eduki dezaten, obretarako materiala biltzeko ginea eta lanetarako etxola ontzitegi eremuan kokatuko dutela argitu dute, portuko garabiaren aldamenean. Neurri horregaz, elantxobetarrek “eguneroko ohiturekin lasaitasun osoz” segitu ahalko dute.

Horrez gain, EKPren kudeaketapeko hurreko beste kaietan Elantxobeko ontzi guztientzako toki nahikoa ez dagoenez, Eusko Jaurlaritzak ontziak Getxoko kirol portura eroango ditu. Hain zuzen ere, iragan otsailean adostu zuten Getxoko portuko ardurdunekin Elantxoben ainguratuta dauden ontzientzako amarralekuak bertan egongo zirela; alde horretatik, EKPk Getxoko amarralekuaren gainkostua ordainduko du, obrak biribildu bitartean.

Getxora joan gura ez duten edo ezin diren itsasontziei dagokienez, EKPk ontziok igo eta uretaratuko ditu, euren titularrek nahi duten lekura eroan ditzaten. Getxoko kirol portura joango diren ontzien kopuruk eta ainguratzen beharren lizitazio prozeduraren azken emaitzak aukera emango diote erakunde publikoari garabiarekin eginiko mugimendu horien gastuak ere bere gain hartzeko.

Mundakako AT, Espainiako txapeldun

Busturialdeko Hitza — 2026-04-20 14:27:43

Arraunzaleentzako, batel sasoiaren amaiera eta trainerillenaren hasiera izan da asteburu honetan bizitakoa. Legutioko (Araba) Urrunaga urtegiak Espainiako Batel Txapelketa hartu du, eta Elantxobe, ostera, Bizkaiko Batel Ligaren lehendabiziko jardunaldiko lehen bi estropaden topagune izan da. Arabar uretan, Orio eta Pasai Donibane izan dira nagusi absolutu mailan, baina arraunlaririk gazteenen lehietan hala Busturialdeko, nola Lea-Artibaiko arraun klubek maila itzela eman zuten. Hain zuzen, bai Bizkaiko, bai Euskadiko Batel Txapelketak poltsikoratuta, Espainiako lehian ere garaile izan ziren Mundakako Arraun Klubeko emakumezko kadeteak. Gazte zein kimu mailetan, berriz, Ondarroa Arraun Elkartea maisuki nagusitu zen emakumezkoen estropadetan; ondarrutarrek, gainera, txapelketako talderik onenaren sari berezia ere jaso zuten.

Kadete mailan, Mundakako ATko emakumezkoek ez zuten aurkaririk topatu uretan: Cabo da Cruz boteretsuarekiko ia hiru segundoko aldea urratuta (07.16,85), bandera etxera eroan zuten. Gazte mailan, erakustaldi handia eman zuen Ondarroa AEk, Espainiako Txapelketa estreinakoz patrikaratzeko: gazte mailako emakumeek 09.55,98an biribildu zituzten lanak. Gizonezko gazteak ere ez ziren atzean laga, zilarreko domina lortu baitzuten, 09.05,84ko erregistroa eginda. Emakumezko kimu mailan, 02.24,96ko markarekin nagusitu ziren ondarrutarrak; kategoria horretan, bestalde, Isuntza Arraun Elkartea podiumetik segundo bat baino gutxiagora geratu zen; beren denbora 02.33,11koa izan zen. Emakumezkoen hau mailan, baina, garaipenak ez zien ihes egin lekeitiarrei: 04.48,10eko denborarekin gailendu ziren; bigarren postua Mutriku Arraun Taldearentzat izan zen, 04.52,61ekoarekin.

Trainerillen lehiako lehena.
Asteburuan, bestalde, Busturialdeko eta Lea-Artibaiko klubek Bizkaiko Trainerilla Ligako lehen bi jardunaldiak lehiatu zituzten, Elantxoben, zapatuan eta domekan. Hurrengo bi asteburuetan, hurrenez hurren, Lekeitiok eta Ondarroak hartuko dituzte lehiaketaren jardunaldiak. Bermeo Arraun Elkartea nagusi izan zen gizonezkoen absolutu mailan: zapatuan, Bermeo A-k 14.38,03ko denborarekin lortu zuen garaipena, Isuntza B-ren (14.57,89) eta Bermeo B-ren (15.10,67)ren aurretik. Isuntza A eta C, Mundaka eta etxeko talde Elantxobe sailkapenean urrunago geratu ziren. Emakumezko absolutuen lehian, Ondarroak 17.34,38koarekin irabazi zuen lehen estropada; Isuntzak osatu zuen lehia hartako sailkapena.

Emakumezko gazte mailan, lekeitiarrek, azken postua barik, garaipen estua lortu zuten; Isuntzak segundo biko arrakala (18.17,31) urratu zien elantxobetarrei (18.19,20). Etxekoek, gainera, gizonezkoen estropadan hirugarren postua lortu zuten, 16.23,55eko erregistroa sinatuta. Zierbena nagusitu zen lehia hartan; Isuntza eta Mundaka ohorezko postuetatik urrun aritu ziren. Kadete mailan, Isuntza nahieran gailendu zen (07.46,08) gizonezkoen artean, baina laugarren postuagaz (09.07,17) konformatu behar izan zen emakumezkoen estropadan; proba hura Itsasoko Amak irabazi zuen, Ondarroaren (08.37,57) aurretik.

Domekako bigarren jardunaldian, bermeotarrek erabateko dominantzia uretaratu zuten gizonezkoen absolutu mailan: lehen hiru postuak eskuratu zituzten, hurrenez hurren, Bermeo A, B eta C taldeek; garaileek 14.54,18an gelditu zuten erlojua. Jarraian sailkatu ziren Isuntza, Mundaka eta Elantxobe. Emakumezkoen artean, Ondarroak ere nagusitasun osoz (18.12,99) irabazi zuen estropada, Isuntzari ia minutuko aldea (19.03,50) aterata. Lekeitiarrek, hori bai, emakumezko gazteen estropada irabazi zuten (19.33,08). Gizonezkoen artean, aurreratuena Mundaka (16.31,639 izan zen; estropada hura Deustuk irabazi zuen. Kadete mailan ere, klub lea-artibaitarrak sendo asko azaldu ziren: Isuntzak emakumezkoen estropada ozta-ozta irabazi zion (08.43,33), Ondarroari (08.4466), eta Elantxobe laugarrena izan zen (08.59,63). Lekeitiarrek, gainera, hirugarren postua ere lortu zuten gizonezkoen artean (08.03,43).

Mundaka Arraun Taldeak hiru bandera lortu ditu Bizkaiko Batel Txapelketan

Busturialdeko Hitza — 2026-03-30 17:04:35

Sestaoko uretan aritu dira asteburuan Mundakako, Elantxobeko eta Bermeoko arraunlariak, bertan lehiatu baita, beste behin, Bizkaiko Batel Txapelketa. Zapatuan [martxoak 28] sailkapen estropadak eginda, atzo [martxoak 29] erabaki ziren banderak; guztira lau izan dira Busturialdeko taldeek eskuratutakoak. Mundaka Arraun Taldearentzat “egun historikoa” izan zen atzokoa, lehen aldiz hiru bandera eskuratu baitzituzten Bizkaiko txapelketan: kimu mailako kategoria mistoko eta emakumezkoen zein gizonezkoen kadete mailakoa.

Mundakarrek 02:31,14 segundoko denboragaz lortu zuten kimu mailako garaipena, lanak Kaikuren (02:36,90) eta Itsasoko Amaren (02:43,28) aurretik. Ondarrutarrek laugarren bukatu zituzten lanak 02:49,45eko denboragaz eta Arkotek itxi zuen sailkapena, 03:11,91koagaz. Emakumezkoen kimu mailan, ostera, Ondarroa izan zen onena: 02:28,59 behar izan zituzten. Atzetik sailkatu ziren Isuntza (02:37,51) eta Elantxobe (02:39,22). Kimu mailako gizonezkoetan, laugarren amaitu zuten elantxobetarrek (02:56,06), bandera irabazlea izan zen Zierbena baino ia 29 segundo gehiago behar izan baitzituzten proba amaitzeko.

Elantxobek ordezkaritza izan zuen haur mailako kategoria mistoan, eta maila ona erakutsita, bigarren denbora onena egin zuten, Itsasoko Amaren (05:30,02) atzetik: Elantxobe Arraun Taldekoek 05:36,14ko denboragaz gelditu zuten erlojua, santurtziarrek baino sei segundo motelago. Isuntzak seigarren amaitu zituen lanak kategoria mistoan (05:45,22), baina emakumezkoetan bandera Lekeitiora eramatea lortu zuten, 05:27,77ko marka ezarrita. Itsasoko Amak (05:34,23) eta Ondarroak (05:35,40) osatu zuten podiuma. Atzetik sartu ziren Arkote (05:57,98), Mundaka (06:00,04), Deusto (06:04,15) eta Elantxobe (07:36,37).

Haur mailako gizonezkoen kategorian lehia estua egon zen arren, deustuarrak izan ziren azkarrenak, 05:15,08ko denboran gelditu baitzuten erlojua, Itsasoko Amak baino 75 ehunen azkarrago. Elantxobekoentzat izan zen hirugarren postua (05:20,62) eta bermeotarrentzat, laugarrena (05:21,88). Isuntza, Zierbena eta Ondarroak osatu zuten sailkapena.

Kadete mailan emaitza izugarriak lortu zituen Mundaka Arraun Taldeak; izan ere, emakumezkoen kategorian heldu zen mundakarren bigarren bandera. Bigarren ziabogan Ondarroa aurretik bazuten ere, azken luzean aurrea hartu eta 07:47,93kko denboran gelditu zuten kronoa arraunlariek, ondarrutarrei ia 3 segundoko tartea aterata. Isuntzak hirugarren amaitu zuen, ia 11 segundora. Gizonezkoen tandari dagokionez, lehia guztiz estua izan; halere, mundakarrak banderagaz itzuli ziren etxera, 07.03,73ko denboragaz. Deustuarrek 34 ehunen gehiago behar izan zituzten eta podiuma itxi zuen Isuntzak, berriz, 5 segundo gehiago.

Argazkia: Bermeo Arraun Argazkiak

Gazte mailako emakumeen proba laugarren bukatu zuten mundakarrek, estropadaren jaun eta jabe izan zen Ondarroak ezarritako denboratik (10:17,14) urrun: 10:43,31 behar izan zituzten estropada amaitzeko. Emakumezkoetan bezala, haur mailako gizonezkoetan ere Ondarroa nagusitu zen (09:25,43), laugarrenak izan ziren Mundaka Arraun Taldekoek baino 13 segundo azkarrago gelditu baitzuten kronoa (09:38,50).

Mundakarrek 23 urte azpiko kategoria ere lehiatu zuten, baina ezin izan zuten Zierbenak (09:24,86) ezarritako erritmoa jarraitu. Hala, hirugarren amaitu zuten txapelketa, Deusturen atzetik, 09:37,52ko marka ezarrita. Isuntza (09:39,06) eta Portugalete (09:46,17) izan ziren laugarren eta bosgarrenak, hurrenez hurren.

Absolutu mailako emakumezkoen kategoria izan zen Busturialdeko ordezkaritza izan ez zuen proba bakarra. Horretan, Kaiku nagusitu zen estropada 10:14,66ko denboran amaituta. Deusto (10:16,21), Isuntza (10:22,79), Ondarroa (10:34, 80) eta Portugaletek (11:29,68) osatu zuten sailkapena.

Argazkia: Bermeo Arraun Argazkiak

Gizonezko absolutu mailan, berriz, Bermeok bigarren postuan amaitu zuen estropada; Galipoek ezarritako 09:06,29ko denbora baino bost segundo gehiago (09:11,53) behar izan zituzten estropada amaitzeko.

“Eskualdearen garaipena”.
Mundaka Arraun Taldeko entrenatzaile Sabino Astigarragak atzokoa harrobiarentzat “egun polita” izan zela nabarmendu du, azken urteetako lanaren fruitua jaso baitute: “Eskualdeko gazteek osatutako ontziak dira, Bermeoko, Mundakako, Gernika-Lumoko… oro har Busturialdeko gazteak daude. Eskualdearen garaipena da”. Izan ere, hiru banderen lorpena “Mundako Arraun Taldearen ideiaren garaipena” ere badela deritzo, Busturialdeko taldeak batu eta elkarlanean jardutea helburua duena.

Halere, oraindik badagoela zer egin azpimarratu du. Astigarragaren ustez, atzoko bistaratutakoari jarraipena ematea dagokio arraun taldeari, “lanaren emaitza” delako: “Atzokoak ez du gehiago egingo dugula esan nahi, baina lanean jarraitu behar dugu, jarraipena eman behar diogu, denok dakigulako arrauna ziklikoa dela. Lan egiteak ez ditu beti emaitza onak bermatzen, baina lan ezak porrota dakar beti. Gu ondo gabiltza lanean, eskualdeko taldeak elkarrekin lan egiteko ideia txertatuz”. Izan ere, eskualdeko lan bateratuak eraman duela Astigarraga Mundakako entrenatzaile lanetan jardutera: “Bestela ez nintzen etorriko. Eskualdeko lana egitera etorri naiz”.

Zapatuko sailkapen estropadan parte hartu zuten ontzi guztiak sailkatu zituzten mundakarrek banderen lehiara, eta hiru urrezko dominagaz, brontzezko bategaz eta bi laugarren postugaz itzuli ziren etxera. Denetaz harro egonik ere, gazte mailako laugarren postuak “pena apur batekin” bizi izan zituen entrenatzaileak, “lan txukuna” egiten ari direlako.

Bizkaiko Txapelketa igarota, Euskadiko Batel Txapelketara begira lanean jarraituko dute mundakarrek. “Zailagoa” izango denaren jakitun, ilusioa bere horretan mantentzen dute arraunlariek.

Elantxobe, Bermeo eta Badok 13, III. Alakrana Erronkan garaile

Busturialdeko Hitza — 2026-03-23 14:24:49

Gogoangarria izan zen zapatuko [martxoak 22] Alakrana Erronkaren III. ekitaldia. Eguraldiagatik dataz aldatu behar izan arren, bigarren saiakerak fruitua eman zuen, eta Mundakako Arraun Taldeak antolatutako arraun arratsaldea ederra besteko lehiatua izan zen. Beterano mistoen eta nagusi mailako gizonezko zein emakumezko estropada lehiatu zituzten. Eskualdeko hiru taldeek maila handia plazaratu zuten eta haietako bik, Elantxobek eta Bermeok, banderak ere altxatu zituzten.

Ipar haize gozoagaz eta olatu handiegirik gabe, 3.350 eta 5.350 metroko estropada guneari aurre egin behar izan zioten parte hartzaileek; beterano mistoek eta emakumezkoek San Antonio hondartzaren parean eduki zuten hasiera eremua, eta gizonezkoek, ostera, Muruetako ontziolan. Hain zuzen, beterano mailan egon zen lehiarik estuena. Badok 13 talde oriotarra faborito nagusia zen, eta hautagaitza hura uretan berretsi zuen, maila handiko garaipena lortuz. Hori bai, etxeko taldeak gauza oso gaitz ipini zizkien gipuzkoarrei, eta lau segundotara helmugaratu ziren. Ñabardurarik txikiena ere “esangura handia” eduki zuen estropadan, eta edozein maniobra “bikain egitea” giltzarri izan zen. Azkenean, Badok 13k 15.06,42an gelditu zuen erlojua. Mundaka A izan zen, irabazleagaz batera, lanak hamasei minutuen langatik behera biribildu ahal izan zituen bakarra; bisonteek 15.10,84ko erregistro “oso lehiakorra” sinatu zuten etxean.

Argazkia: Bermeo Arraun Argazkiak.

Atzetik ere egon zen lehiarik. Izan ere, beteranoen estropadak erakarri du aurtengo parte hartzerik azpimarragarriena. Hirugarren postua Fortunarentzat (16.11,29) izan zen, Iberiaren (16.18,26) eta Bilboren (16.24,58) aurretik. Ondoren, honakoak sailkatu ziren: Esteirana, seigarren (16.28); Plentzia, zazpigarren (16.32,17); Aizburua, zortzigarren (16.53,71); Mundaka B, bederatzigarren (17.02,36); azkenik, Sestao, hamargarren (17.33,50).

Emakumezkoen nagusi mailan, Elantxobe izan zen parte hartzaile bakarra. Hain zuzen, datozen urteei begira, emakumezkoen esku hartzea “bultzatzen jarraitzea” izan da antolatzaileen helburua: “Aurretiaz talde gehiago izena emanda zeuden, baina data aldaketak kalte egin zigun, martxoan hainbat klubek beste toki batzuetan arraun egitea aurreikusita baitzuten. Hurrengo urteetan, arlo horretan behar egiten segituko dugu”. Elantxobetarrek 18.01,54ko denbora egin zuten.

Gizonezkoen estropadak ere azken orduko hutsegiteak izan zituen, eta hark lehia eskualdeko kluben artean erabakitzera mugatu zuen. Bermeo zen hautagaia, eta ez zuen kale egin: 20.36,93ko denboragaz irabazi zuen proba; Mundaka bigarrena izan zen, 21.12,72koagaz; Elantxobe, hirugarrena, lanak 22.09,90ean osatuta. Antolatzaileek bermeotarren maila nabarmendu dute: “Jakitun gara TKE Ligako maila oso handia dela, baina Bermeok erakutsi zuen aurtengo denboraldian Oriorekin edota gainontzeko klub handiekin parez pare lehiatzeko prest dagoela; Mundakan beren mailaren lagin ederra plazaratu zuten”.

Egonkortzea, jomuga.
Bestalde, arratsalde osoan zein iluntzean Mundakan nabarmendutako “arraun giro atsegina” azpimarratu dute: “Tala jendez bete zen, probez gozatzeko; behin lehia amaituta ere, herrian lagunarteko aldarte itzela egon zen eta, hortaz, dena bikain atera zela esan daiteke. Hurrengo urteari begira, parte hartzea handitzea, talde gehiago erakartzea, emakumezkoen arraunaren bultzadan lanean jarraitzea eta, oro har, Alakrana Erronka taldeen egutegietan finkatzea izango dira bilatu beharreko helburuak”.

Elantxobeko portuaren barruko dartsena handitu gura du Eusko Jaurlaritzak

Busturialdeko Hitza — 2026-03-18 07:00:36

Eusko Jaurlaritzak lizitaziora atera du Elantxobeko portuaren barruko dartsenaren azalera handitzeko proiektua. Aditzera eman dutenaren arabera, portuaren barrualdean ibilgailuaren trafikoaren antolaketa “hobetzea” eta bertara iristen direnen segurtasuna “indartzea” dira proiektuaren jomuga nagusiak. Bederatzi hilabeteko egikaritze epea aurreratu dute, 960.869,45 euroko oinarrizko aurrekontuagaz. Eskaintzak aurkezteko epea apirilaren 9an amaituko dela azaldu dute eta, behin obrak esleituta, lanak 2026ko irailerako hasiko dituzte. Esku hartzea 2024ko uztailean behin betiko onartutako Elantxobeko Portua Antolatzeko Plan Bereziaren barruan kokaturik dago. Plan horrek portu azpiegituren garapen jasangarrirako eta azpiegitura horiek hiri eta natura ingurunean integratzeko ibilbide orria ezartzen du.

Portuko kalearekin bat datorren Erriberako kaiaren eta ontziolaren dikearen hasiera elkartzen diren eremuaren azalera 300 metro karratu inguru handitzea du xede proiektuak. Espazio horretan, hain zuzen ere, biribilgune txiki bat jarriko dutela adierazi dute, ibilgailuak portuan sartzeko eta ateratzeko maniobrak “erraztuko” dituena eta”zirkulazio arinago zein ordenatuagoa” ahalbidetuko duena.

Elantxobeko kaia “zaku hondoa” dela nabarmendu dute, eta errepidea bertan amaitzeak ibilgailuen “biraketa nahiz maniobra konplexuetarako aukerak” zaildu egiten dituela azpimarratu. Hala, aipatutako biribilgune berriagaz maniobratzeko modua “nabarmen hobetuko” da, eta pilaketak izateko arriskua, berriz, murriztu egingo da, modu horretan “gidarientzako zein oinezkoentzako segurtasuna” bermatuz. Ez hori bakarrik: larrialdi zerbitzuak heliportua dagoen guneraino sartu ahalko dira. Hori “funtsezkoa” da, bereziki, ospitale handietatik “urrun” dauden herrietan “premiazko osasun arreta” emateko.

Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza sailburu Amaia Barredok azaldu du proiektuak portuetako azpiegiturak kostaldeko udalerrien “egungo beharrizanetara egokitzeko helburuari” jarraitzen diola: “Portuak espazio biziak dira, eta mugikortasun premiei eta herritarrek egunero erabiltzen dituztenei erantzun behar diete. Horrelako jarduerekin, segurtasuna, irisgarritasuna eta portuaren eta udalerriaren arteko harremana hobetzen ditugu “.

Jaurlaritzak Elantxobeko kirol portuaren kudeaketa EKPri pasa dio

Busturialdeko Hitza — 2025-12-10 18:33:00

Eusko Jaurlaritzak onartutako dekretuaren arabera, aurrerantzean, Elantxobeko kirol portuaren kudeaketa Euskadiko Kirol Portuak (EKP) erakundean kudeaketapekoa izango da, portu hori ustiatzeko beharrezko baliabideekin batera. Erabaki horren noranzkoa, azaldu dutenez, euskal kirol eta aisialdi portu guztien kudeaketa “EKP moduko erakunde espezializatu baten” eskumenean biltzea da.

Kudeaketa EKPri transferitzeagaz batera, “erabakiak hartzerakoan” eta Elantxobeko portuaren “beharrizan espezifikoei” erantzuna ematerakoan “hurbiltasun handiagoa” lortuko dela adierazi dute. Hain zuzen ere, kirol portuetan “eskarmentu zein presentzia” esanguratsua duen instituzio batean txertaturik, erabiltzaileen eskakizunei erantzuteko gaitasuna “indartu” egingo da, mantentze beharrak “arintzeagaz” batera. Ez hori bakarrik: itsas erabilerak eta tokiko jarduera ekonomikoa sustatzeko hobekuntzen plangintza erraztuko dela azaldu dute. Horiek horrela, hurbiltasun horrek udalerriko eguneroko-eguneroko errealitatera egokituriko “funtzionamendu eraginkorragoa” ahalbidetuko duela nabarmendu dute Eusko Jaurlaritzatik.

Amaia Barredo: “EKPk Elantxobeko portua kudeatu ahal izateak eredu hurbilago eta eraginkorrago bateratz aurrera egitea ekarriko du”

Elikadura, Landa Garapena, Nekazaritza eta Arrantza sailburu Amaia Barredok “herritar nahiz erabiltzaileen” behar horien inguruko egokitasunari keinu egin dio: “EKPk Elantxobeko portua kudeatu ahal izateak eredu hurbilago eta eraginkorrago bateratz aurrera egitea ekarriko du. Eskualdaketa honegaz, arreta zuzenagoa, mantenu lan arinagoa eta pertsonen zerbitzura egongo den kostaldearen kudeaketa lortuko dira”.

Orain arte, Elantxobeko kudeaketa Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapena, Nekazaritza eta Arrantza Sailaren mendeko Litoralaren Garapena, Portuak eta Itsas Gaiak Zuzendaritzari zegokion. Dekretu berri horregaz, baina, EKPk osorik hartuko ditu “instalazioen kudeaketa eta kirol portuko zerbitzu publikoaren prestazioa”. 2022 urtean kudeaketa transferitu zitzaion Lekeitioko portuan aplikaturiko ereduari jarraitu diote, Elantxobeko kasuan.

72 portu eta 108 amarraleku.
Azken transferentzia hori aintzat izanda, EKPk 72 portuko plaza eta 108 amarratoki hartuko ditu beregain, baita horri dagozkion “portu tasen izapidetzea nahiz kudeaketa ere”. Eskualdaketaren barne daude, bestalde, erabilera nautiko-errekreatiborako esleitutako portu jabetza publikoko azalerak nahiz ondasunak. Hala, EKPk kirol eremuko portuaren kudeaketari, antolamenduari eta mantentze beharrei dagozkien eskumen oro beregain hartuko ditu EKPk.

Lagabururako bidea, konponduta

Busturialdeko Hitza — 2025-12-01 17:11:31

Elantxobeko Udaletik argtu dutenaren arabera, iragan neguko “euriteen kale handiek” eraginda, Lagabururako bidea “egoera oso txarrean” zegoen, eta hura konpontzea erabaki dute. Zoruko “zulo handiak” konpontzea izan da obren noranzkoa, bai oinezkoen, bai ibilgailuen iragate egokia bermatua egon dadin.

Udaletik azaldu dute obren aurrekontua “ia 10.000 eurokoa” izan dela, eta Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntzagaz finantzatu dituztela: “Aurreikusi gabeko gastuentzako programari esker, finantzazioa lortu, eta bidea konpondu ahal izan da”.

Argazkia: Elantxobeko Udala.

Simon Gandariasen historia hainbatena izan zelako

Busturialdeko Hitza — 2025-11-24 18:41:10

We are plenty in here, Euzkadin eginak izena du Joseba Sarrionandia idazle iurretarraren bolalumatik munduratu den azken obrak. Ameriketarako joandako diaspora ardatz, Simon Sam Gandarias Olano ibarrangelutar-elantxobetarraren bizitza jasotzen du lan berriak, besteak beste. Eta hura aurkezteko toki hoberik zein, bertsogile oparo izandakoaren jaioterrian baino: bariku honetan [azaroak 28], 19:00retan hasita, idazleak eta proiektuan parte harturiko lantaldeak liburuaren nondik norakoak aurkeztuko ditu Kultur Etxean, doako sarreragaz.

Bertsolaritzan eta koplakritzan norbanako jantzia izanagatik ere, orain arte “merezi baino gutxiago” landu izan dira Gandariasen bizitzaren, lanaren eta hark utzitako ondarearen nondik norakoak, udal ordezkariek aditzera eman dutenaren arabera. Gandarias Ibarrangeluko Biderdi baserrian jaio zen, 1897an, eta, sasoiko beste hainbeste herritarrekin gertatu modura, emigratu egin behar izan zuen. 1915ean, Chicago itsasontzia hartu zuen, eta Le Havretik Ellis Islanderainoko (AEB) itsas zeharkaldia egin. Emaztea, elantxobetarra, eta bere familia “berton” utzita alde egin zuen sorterritik, eta artzain nahiz beste “denetariko” ofizioetan aritzea tokatu zitzaion, amerikar gizartean murgildu guran.

Manu Sotaren eskuizkribu bat izan zen egitasmoaren abiapuntua

Hain zuzen ere, gizarteratze hura eta ozeanoaz bestalde topatutako guztia bere kople zein bertsoen bitartez gorpuztu zuen ibarrangelutarrak: “Bai bere, bai inguruko euskaldunen bizipenak eta gomunak kantatu zituen, eta orduko gizarte erreala irudikatu zuen”. Ekarpen erraldoia izan arren, Gandariasek ez du merezitako aitzatespenik jaso izan euskal literatura zein ondarearen iruditegian. Lanaren hazia, izan ere, Manu Sotaren eskuizkribu batean oinarritua dago; bertan azaltzen da Gandariasen ekarpena, duela mende bat Utah, Nevada, Kalifornia, Oregon edo Idago inguruan bertsotan ibili baitzen.

Norbanako haren eta bere ekarpenen inguruan sakondu du Sarrionandiak, literatura ikus-entzunezko edukiekin eta azterketa literario-arkeologikoagaz uztartuz. Iurretarraz gain, Bernardo Atxaga edota Asun Garikano moduko euskal literatur eszenako izen-abizen entzutetsuak ere proiektuaren atzean daude, hitzaurrearen arduradun. Egitasmoaren jomuga nagusia, ibarrangelutarraren lorratzak jarraitzeagaz batera, atzerrira alde egin behar izan zuen euskal diaspora oso baten historia azaleratzea da. Emigrazioaren inguruko “memoria historikoaren lanketa” dario obrari.

Maitena Iragorri proiektuaren gakoetako bat izan da, dokumentazioari dagokionez

Bai Idahoko, bai Oregongo dokumentazioaren azterketa beharretarako, Maitena Iragorriren parte hartzea nabarmendu da; azken hori ere ekimenaren “giltzarrietako bat” da: “Manu Sotaren eskuizkribuak bere osaba Pedro Sotak ahalbidetu zizkion Sarrionandiari; argitaratu gabeko izkribu zaharrak eman zizkion. Haietatik tiraka, Iragorrik Viaje a Idaho 1938 izeneko edizioa egin berri du”,

Eduki transbertsala.
Diasporaren langaia, literaturaren adarretatik ez ezik, bestelako kultur ekoizpenenetatik ere landu izan da. Hala, We are plenty in here, Euzkadin eginak liburu soil bat “baino gehiago” izatea bilatu dute, Pamiela argitaletxeagaz elkarlanean. Alde batetik, antropologia sozial eta kulturalari dagokion alderdia dago, baina argazki zaharrez, Gandariasen koplez, eskuizkribuz, bere familiaren erretratuz edota sasoiko irudiz jantzi dute. QR kode bat ere txertatu diote proiektuari. Horren bitartez, Gandariasen bertsoak musikatu dituzten taldeen abestiak entzuteko aukera dago, izan Oskorrirenak, izan Peiremansenak. Ez hori bakarrik: Luhartz taldeak hamabi kanta moldatu ditu, eta ekoizpen hori ere entzungai dago.

Ibarrangeluko eta Elantxobeko udal ordezkaritzek “oparia bailitzan” hartu dute proiektua

Ibarrangeluko eta Elantxobeko udal ordezkaritzak “oparia bailitzan” hartu zuen Sarrionandiaren proposamena: “Emigrazioagaz loturiko memoria historikoa lantzea garrantzitsua da, eta oso eskertuta gaude. Batetik, kulturak herri txikien prestigioa eta hondasuna areagotu egiten ditu; bestetik, herriokin hain estu lotutako bertsolari baten berri ematea erabat aberasgarria delako. Horrez gain, edizio hain anitza, multimediaduna, transbertsala eta berezia izatea ere aberasgarria da, ez baita ohiko historia edo literatur liburu bat”.

Oleta auzoan begiraleku berria eraiki dute

Busturialdeko Hitza — 2025-11-10 17:39:27

Elantxobeko Udalak begiraleku berria eraiki du Oleta auzoan. Udal ordezkariek aditzera eman dutenaren arabera, sei metroko luzera eta metro eta erdiko zabalera daukan balkoia egin dute auzune horretan, auzotarrek zein bisitariek inguru horretako “ikuspegiez gozatzeko” aukera eduki dezaten.

Argazkia: Elantxobeko Udala.

Obren aurrekontua “80.000 eurotik gorakoa” izan dela adierazi dute, eta kostuaren kopururik esanguratsuena bidearen ertzak “sostengatzera” bideratu behar izan dituztela. Bideari berari ere ” hobekuntzarako konponketak” egin behar izan dizkiotela argitu dute.

Argazkia: Elantxobeko Udala.

26 lagunek parte hartu dute XI. Dzanga Itsas Kayak Txapelketan

Busturialdeko Hitza — 2025-11-10 14:54:50

Urriaren 26an egin behar zuten Elantxobe eta Lekeitio itsasoz lotu ohi dituen Dzanga Itsas Kayak Txapelketaren XI. ekitaldia, baina azaroaren 9ra atzeratu behar izan zuten. Domekan, baina, goi-goitik egin zuten Euskadiko Itsas Kayak Koparen hirugarren hitzordua hartu zuen zeharkaldia. Aurretiaz 47 lagunek izena eman zuten, baina azkenean parte hartzaileen behin betiko zerrenda murritzagoa izan zen: 26 partaidek hartu zuten irteera Elantxobeko portuan.

Argazkia: Dzanga Piragua Taldea.

Kosta lerroan aurrera eginez, Elantxobetik Lekeitiorako bidea egin zuten. Haizearen noranzkoa izan zen kayak arraunlarien trabarik esanguratsuena, ibilbide osoan zehar. Izan ere, haizeak ekialdetik eragin zien denei, eta horrek baldintzak “asko gogortu” zituela aditzera eman dute antolatzaileek. Emakumezko parte hartzaileak, aurten, bi baino ez dira izan: alde batetik, Maite Etxaniz zumaiarra; bestetik, Ioar Alonso pasaiarra.

Argazkia: Dzanga Piragua Taldea.

Kadete mailan, Oinatz Alonso izan zen bizkorrena (01.08.27,15), eta seniorren artean, ostera, Haritz Aizpurua (01.03.55,79) gailendu zen. Beteranoen estropadetan, aldiz, Lander Rodriguez ( 01.03.10,01) eta Manuel Melara (01.04.09,88) nagusitu ziren. Taldekako sailkapenari dagokionez, Zumaiko Itxas-Gain kluba maisuki aritu zen, eta garaipen boteretsua lortu. Pasaia Kayak 2005 eta Barrika Piragua Taldea izan ziren, hurrenez hurren, bigarren eta hirugarren sailkaturiko taldeak.

Saneamendu eta segurtasun lanak egin dituzte Oletan eta Talaian

Busturialdeko Hitza — 2025-08-29 11:46:17

Elantxobeko Udalak konponketa eta saneamendu lanak egin ditu bai Talaian, bai Oleta auzunean. Udaletik aditzera eman dutenaren arabera, Talaian egindako obrak erorita zegoen horma zatiaren sendotzean oinarritu dira; horma hori berritu eta babestu dute. Hain zuzen ere, iragan abenduan euriteek “kalte handiak” sortu zituzten eremu horretan, eta lurrera erori zen Salve ingurua babesten duen horma. Lanak aurrera eroateko aurrekontua Bizkaiko Foru Aldundiaren eskutik jaso du udalak, eta “ia 100.000 eurokoa” izan dela adierazi dute. Lan horiekin, hormaren eta inguruko etxebizitzen segurtasuna “bermatuta” geratu da.

Talaian ez ezik, Oleta auzoan ere lanak egin dituzte, baina saneamendu sistameri eragin diotenak. Izan ere, inguru horretako etxebizitza guztien saneamendu sarea herriko sarera “lotuta” geratu dela argitu dute. Ekainaren hasieran abiatu zuten prozesua, eta, lanak egiteko, 30.000 euroko aurrekontua eduki zuen udalak, EREIn Europako laguntzen bitartez eskuratua; udalak ere finantzaketan parte hartu zuela azaldu dute.

Argazkia: Elantxobeko Udala.

Oletako saneamendu sarearen obrak auzotarrek “urte luzez” egin duten eskakizuna izan dela adierazi dute udal ordezkariek. Lanak biribilduta, udalerri osoaren saneamendu sarea bateratu dute, eta ingurugiroaren aldeko zaintzan “beste pausotxo bat” egin.

Argazkia: Elantxobeko Udala.

100 urte bete ditu Maite Aranak

Busturialdeko Hitza — 2025-08-08 17:01:40

Maite Arana elantxobetarrak 100 urte bete ditu gaur [abuztuak 8], eta senide eta gertukoekin ospatzeaz gain, Elantxobeko Udalaren “omenalditxoa” ere jaso du. Ohorezko aurreskua dantzatzeaz gain, udal gobernu taldeak lore sorta oparitu dio “hunkituta eta eskertuta” agertu den Arani.

Elantxobeko XI. Mendi Martxarako izen ematea, zabalik

Busturialdeko Hitza — 2025-05-29 17:47:13

Mendizaleek hitzordu bereziaedukiko dute uztailaren 5ean: XI. Mendi Martxa egingo dute Elantxoben, udalak eta Atxurkulu Mendi Klubak antolatuta. 20 eta 11 kilometroko ibilbideak egongo dira aukeran, biak ala biak portuan hasi eta amaituta. Martxa luzeak ia 1.000 metroko desnibela edukiko du, Ogoño, Atxarre eta Armendu mendiak tarteko; 08:30ean hasiko dira oinez. Aukera laburrekoak 10:00etan abiatuko dira.

Aurretiaz izena emateko epea zabalik dago jadanik, eta Internet bidez egin behar da. Izen emateagaz, parte hartzaileek kamiseta jasoko dute opari.

Elantxobe eta Lekeitio artean erabakiko da Bizkaiko itsas kayak Txapelketa

Busturialdeko Hitza — 2024-09-25 13:35:03

Datorren domekan [irailak 29], Elantxobek eta Lekeitiok esangura handiko kirol ekimena hartuko dute: Dzanga Itsas Kayak Txapelketa. Udalerri biok lotzen dituen kayak zeharkaldiaren X.urteurrena izango da. Lekeitioko Piragua Taldeko ordezkariek “data esanguratsua” dela azpimarratu dute. Izan ere, hamargarren ekitaldi hori Bizkaiko itsas kayak Txapelketa ere izango da. Maila oneko parte hartzea egongo dela aurreratu dute: gaur-gaurkoz, 48 partaide daude izena emanda. Antolakuntza “pozik” azaldu da, “klub eta toki askotatik” bertaratuko baitira txapelketan ariko diren parte hartzaileak.

12:00etan ekingo diote lehiari. Ordu horretan itsasoratuko dira, Elantxobetik Lekeitiora arteko itsas bidaia egiteko; 13 kilometroko tartea egin beharko dute. Arraunlari guztiei proba amaitu ondoren “jan-edanean eta jai giroan” elkartzeko deialdia luzatu diete antolatzaileek.