Busturialdeko Hitza

Esnatu dinamika aurkezten ari dira herriz herri, "eragileak ahalduntzeko eta kontzientziatzeko"

Busturialdeko Hitza — 2026-05-25 14:31:13

Apirilaren 14an aurkeztu zuen Esnatu ekimena Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak, arlo askotariko hamazortzi eragilerekin batera, Orion, eta orain, herriz herri, euskararen egoera erakusten duten datuetan eta bilakaeran oinarrituta, hitzaldiak antolatzen ari dira, beti ere eragileak “ahalduntzeko eta kontzientziatzeko” asmoarekin: “Herriz herri edo eskualdez eskualde euskararen egoera erakusten duten datuetan eta bilakaeran oinarrituta, hitzaldiak edo foroak antolatu dituzte UEMAk eta udalek”.

Eguen honetan (maiatzak 28) Muxikan elkartuko dira. Arritxu Zelaia UEMAko teknikariak emango du Esnatu. Gure hizkuntzak har dezan arnas hitzaldia, 18:00etatik aurrera, Ariatzako eskolan Euskararen egoera eta bilakaeragaz batera, Euskal Herriko zein Muxika, Ibarruri eta Gorozikako datuak aztertuko dituzte.

Ean, berriz, ekainaren 3an (eguaztena) daukate hitzordua. 18:30an Eskolondon bilduko dira Zelaiagaz. Eako Udalak, Euskara Batzordeak eta UEMAk elkarlanean deituta, hiru gai nagusi landuko dituzte; Euskal Herriko eta Natxitua, Bedarona eta Eako egoera soziolinguistikoaren diagnostikoa egin, UEMAren Lurralde Estrategia aurkeztu eta udalerri euskaldunei eusteko eragileek zer egin dezaketen aztertuko dute.

Zelaiaren berbetan, egoeraren gordintasuna azaldu nahi dute, eta horren aurrean herritarrak eta eragileak zein konpromiso hartzeko prest dauden ikusi. Izan ere, argi daukate tokikotik eta bakoitzak bere arduratik eragitea beharrezkoa dela: “Datuek esaten dutena da arnasguneak desagertzeko zorian egongo direla hamar urte barru. Datu orokor batzuk eta herriko datuak eta joerak zeintzuk diren ikusiko dugu hitzaldietan, baita horien aurrean zer egin genezakeen ere. Eragileei zuzendutako konpromiso dinamika daukagu. Nazio mailako eta erakunde publikoen konpromisoez gain, eragileen konpromiso dinamika abiatu da, uste dugulako besteekin nahikoa ez delako. Orain artekoa eginez, ez diogu eutsiko, eta jakin nahi dugu jendea zelako konpromisoak hartzeko prest dagoen, xumeetatik hasi eta handiagoetara”.

Bermeon, ostera, urriaren 24an, 11:30ean egingo dute saioa. Esnatu ala hil liburua aurkeztu du Garikoitz Goikoetxeak, eta Esnatu dinamikaren azalpena ere egingo dute.

Eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten eragileek hartu ditzaketen konpromisoen inguruko hausnarketa sustatu nahi dute, eta, beraz, tokiko eragile eta elkarteei bat egiteko eskatu diete: “Gaur egun bezala jarraituz gero, eremu euskaldunenean ere euskarak atzerantz egingo duela diote ikerketek, eta horri erantzuteko eta egoera iraultzeko arduratik sortutako ekimena da Esnatu dinamika. Era guztietako eragileak ahalduntzea eta eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten eragileen konpromisoak sustatzea da ekimenaren asmoa”.

2026ko otsailean aurkeztu zuen UEMAk Lurralde Estrategia proposamen politikoa, eta proposamen hori erakundeekin eta alderdiekin lantzen hasi da mankomunitatea, baina ohartarazi dute guztia ezin dela erakunde publikoen esku utzi: “Herriko eragileen esku ere badago arnasguneak bizirik mantentzea. Dena ezin dugu utzi Lurralde Estrategiaren esku, dena ezin dugu erakunde publikoen esku utzi. Herritarren eta eragile desberdinen ahalduntzea eta konpromisoa ezinbestekoak dira arnasguneak babesteko. Eragileon esku ere badago udalerri euskaldunek euskaldun izaten jarraitu ahal izatea, norberak nahi eta ahal duen neurrian”.

"Etxebizitza duina prezio eskuragarrian" lortzea ahalbidetuko duen ordenantza onartu dute

Busturialdeko Hitza — 2026-05-25 13:00:56

Busturiko Udalak udalerriko etxebizitza-beharrizanei erantzun eta etxebizitza “errazago” eskuratu ahal izatea ahalbidetu asmoz, beheko solairuetan etxebizitzak egokitzeko ordenantza berria onartu du. Ekimen “garrantzitsu” horri esker, etxebizitza eraikinetako beheko solairuetan eta hiri-lurzoruetan dauden lokalak etxebizitza bihurtu ahal izango dira, udal gobernu taldearen esanetan, etxebizitza eskuratzeko “aukerak handitzeko”.

Udal gobernu taldeak iaz hasi zuen ordenantza onartzeko prozesua, kontsulta publikoa egin eta busturiarren iritzia eta ekarpenak jasota. Aitor Aretxaga Busturiko alkateak herrian etxebizitza lortzeko “zailtasunak” daudenaren jakitun dira, batez ere, bizi-proiektua herrian garatu nahi duten gazteen arteen artean: “Ordenantza berri honetan lan egin dugu, gure bizilagunek etxebizitza eskuratu ahal izateko beste tresna bat baita. Neurri honekin lokal hutsen arazoari eta etxebizitza berrien beharrar erantzun nahi diegu, espazio horien erabilera egungo beharretara egokituz“.

Alkateak nabarmendu duenez, udal gobernu taldeak, udalerriaren “arduradun” diren aldetik, Busturiaren garapenerako eskura dituzten “legezko aukera guztiak” aztertu eta garatu behar dituzte, eta etxebizitzaren arazoari aurre egitea “funtsezko faktorea” da horretarako.

Araubide juridikoa.
Udaletik jakinarazi dutenez, ordenantzan jasotako irizpideak betetzen dituen lokaletako “edozein jabek” sustatu ahal izango du espazio hori etxebizitza bihurtzea. Izendapen berriagaz, etxebizitza udalaren araubide tasatuko babes publikoko etxebizitza izatera igaroko da, eta kalifikazio hori ezin izango da aldatu: “Etxebizitza berriak ohiko etxebizitza iraunkor gisa erabiliko dira beti, errentamendu-erregimenean edo jabetzan”, zehaztu dute.

Beheko solairuetan kokatutako lokaletako baten jabeak etxebizitza saldu edo alokatzea erabakiko balu, “esleipen-prozedura baten onuradun diren eta zenbait baldintza betetzen dituzten” pertsonek eskuratu ahal izango dituzte, hala nola, hiru urteko antzinakotasunagaz Busturian erroldatuta daudenak, etxebizitza bizigarririk jabetzan ez dutenak, babes publikoko etxebizitzak esleitzeko Eusko Jaurlaritzaren gehienezko eta gutxieneko diru sarreren araudia betetzen dutenak edota Eusko Jaurlaritzaren Etxebizitza Eskatzaileen Erregistroan alokairuko edo erosketako etxebizitzaren eskaitzaile gisa izena emanda daudenak.

Horrez gain, nahiz eta etxebizitza baten jabetza izan, 65 urtetik gorako pertsonek, mugikortasun murriztu iraunkorra dutenek edota mugikortasun murriztu iraunkorra duten seme-alabekin bizi diren pertsonek ere etxebizitzak eskuratu ahal izango dituzte, beti ere, jabetzan duten etxebizitzak irisgarritasun baldintza teknikoak betetzen ez baditu. Gainera, ordenantza berria indarrean sartu baino “gutxienez hiru urte lehenago” lokal baten jabeak diren pertsonek, edota etxebizitza heredatu dutenek, aurreko “baldintzak bete gabe” izango dute etxebizitzok erabiltzeko aukera.

Bizigarritasun bermeak.
Etxebizitza bihurtzen diren etxebizitza berriak “bizigarritasun-berme tekniko guztiak” beteko dituztela azpimarratu dute udaletik: argiztapena, aireztapena, isolamendu akustikoa, pribatutasuna, segurtasuna, ke-hustuketa, sanemendua, instalazio termikoak, aireztatze eta klimatizazio ekipoak eta euri-uren hustuketa. Horrez gain, eraikinaren estetika errespetatuko dela zehaztu dute.

Ordenantza berriarekin, “lurzoru berria okupatu beharrik barik” eta, aldi berean, gaur egun erabiltzen ez diren lokalen jabeei alternatiba bat eskainiz, etxebizitza erabilgarrien kopurua handitu nahi du udalak. Gainera, neurri berriak etxabeak dauden guneen “uri-irudia hobetzen” lagunduko du, eraikitako ondarea optimizatuz eta pertsonek “etxebizitza duina izateko duten eskubidea erraztuz”.

Baldintzak argituta, Aretxagak denbora luzez landu duten ordenantzaren xede nagusia gogoratu du: “Helburua da itxita dauden eta merkaritza-establezimendu gisa potentzialik ez duten lokalak etxebitzitza bihurtzea. Eskaintza handitu egingo da eta etxebizitza duina prezio eskuragarrian eskuratzeko aukera erraztuko du udalerrian bertan”.

Ondareak, musikak eta itsasoko zaporeek bete dute Bermeo

Busturialdeko Hitza — 2026-05-23 17:48:29

Bermeoko Lamera bete du 32. Arrain Azokak bigarren egunez. Azokaren irekierarekin batera, jaiari hasiera eman zien atzo [maiatzak 22], eta asteburuan murgilduta, milaka izan dira gaur [maiatzak 23] herria bete duten bermeotarrak eta toki guztietako bisitariak. Portuzaharrean, Lameran zein etxeetako balkoi eta zabaldutako leihoetan ikusi zitekeen jendea, eta mahonezko jantziek itsasoko kolorez bete dituzte bazterrak. Bermeoko armarridun zapiak lepoan jantzi ditu jendeak, azoka bizirik dagoela eta herriarentzat erakusleiho den asteburu bat iragarriz.

Mota, kolore eta zapore guztietako pintxo eta produktuak izan dira protagonista gaurkoan. Antxoa, atuna edo izokina izan dira jendearen gustokoenak, eta etenik gabeko salmentak izan dituzte txosnetan beharrean aritu direnek. Eguzkiak eguraldi ezinhobea ekarri du lehen orduetan, hala ere, goi-goian jarri denerako, gerizpea bilatzea zuten helburu askok eta askok. Jana eta edari hotzak izan dituzte esku artean bisitari guztiek; bakarka, bikoteka edo lagun-taldean zapore berriak dastatzen eta elkarbanatzen aritu da jendea goiz guztian zehar. Bazkaltzeko ordua ere bertan heldu zaie askori, eta Gune Solidarioak bertaratu diren ehundaka pertsona hartu ditu. Marmitakoa eta atun errea jateko aukera izan du jendeak, ordaindutako dirua sei eta hamabi urte bitarteko haurren tratamenduak ordaintzeko osasun-sistema publikora bideratuko dela jakinda. Euskal Herriko edozein jai girotan falta ez den talo postuak ere izugarrizko arrakasta izan du, eta etenik barik aritu dira oreari eragiten . Txosnen eskaintzari begira eta urtero bezala, kontserbak erostea hautatu dute askok. Arrain Azokan dastatutakoa bakarrik ez, bertan bizitakoa ere etxera eramateko modua izaten baita.

Zaporeetaz gain, tradizioa eta kultura izan dira gaur azokaren erdigune. Bermeoko sustraien eta nortasunaren irudi izaten da Arrain Azoka urtez urte, eta horregatik, izate hori musikaren bitartez plazaratu dute gaur herriko hainbat musikari eta eragilek. Musika Eskolako Kankinkabara, kantari txikiak eta Arrekatxutxa taldeen txanda izan da eguerdian, eta tradizioz betetako doinu alaiekin Portuzaharra girotzen aritu dira. Alde Zaharrean hasi eta Portuzaharrera egin du bidea KIETB erraldoi txikien taldeak, eta muiskarien erritmoa jarraituz eta portuan zeuden familia eta lagun taldeen begiradak eurengaantuz, erraldoien tradizioa Bermeon bizirik dagoenaren erakusgarri izan dira. Urrunetik danbor hotsak entzun dira orduan. Hurre-Hurre eta Adiskide txokoetako joleek Portuzaharra eta Lamera hartu dituzte, herritarrei danborren eta metalezko musika tresnen soinuak eskainiz.

Azoka aldarrigune bihurtu dute gaurkoan ere. Kontserberetako beharginek elkartzeko beharra izan dute beste behin, eta ozen entzun da Lameran bide bakarra baldintza hobeen aldeko etengabeko borroka dela. “Prekarietateari amaiera” emateko ordua dela adierazi dute, eta baita bizitzeko eta lan egiteko baldintzak hobetuko dizkien “hitzarmen duin” bat exijitu ere. Hala, ospakizuna nagusi bada ere, borrokak badu tokia bermeotarren Arrain Azokan.

Lameran batu dira kontserberetako langileak.

Gaurko egitaraua 20:00etan hasiko den Josu Zabalondo eta Luis Cuetoren ikuzkizunak itxiko du; betiko abesti ezagunen emanaldia egingo dute Frontoian.

32. Arrain Azoka abian da

Busturialdeko Hitza — 2026-05-22 16:58:45

Bermeotarren agendako datarik esanguratsuenetakoa, 32. Arrain Azoka, martxan da. Gaur [maiatzak 22], Lamera parkea udalerriko epizentro bihurtu da, azokagunearen irekiera eta Hegaluze Sariaren banatze ekitaldia tarteko. Bero sapari beren berotasunagaz erantzun diote bertaratu diren herritarrek, 12:00etatik aurrera. Arrain Azokaren hasiera ofiziala Hegaluze Sariaren banaketak trazatu du. Bermeoko Nautika Eskola izan da autengo omendua, eta bertako zuzendaritza eta irakaslego taldeak jaso du saria, ikasleek lagunduta.

ARGAZKIAK

Ekitaldian egon dira Nadia Nemeh alkatea, Bizkaiko Ahaldun Nagusi Elixabete Etxanobez eta eskualdeko gainontzeko gobernu taldeetako kideez gain, baita Eusko Jaurlaritzako nahiz Bizkaiko Foru Aldundiko bestelako karguak ere. Itsasoa zaindu, bizia dastatu lelopean, hasiera aparta eman diote Bermeoko herria eta itsas mundua ezkontzen dituen asteburuari. Nemehk, topagune kulturala zein gastronomikoa izateaz harago, azokak herritarren iruditeria kolektiboa eraikitzerakoan duen esangurari keinu egin dio, azoka “Bermeoren isla” dela nabarmenduta: “Arrain Azoka ez da azoka hutsa; Arrain Azoka Bermeo da”. Alde horretatik, efemeride berezi hori euskararen gordeleku ere badela argitu du: “Arrantzaleen hizkerek eta itsas arloagaz erlazionatutako berbek herriaren ondare kulturala eta jakintza kolektiboa osatzen dituzte”.

Belaunaldiz belaunaldi herriaren “sustrai, ogibide eta izaeraren parte” diren itsas beharginei erreparatu die alkateak, besteren artean, arrantzaleei. Ez hori bakarrik: itsasoaren inguruko balio sinbolikoari buruz ere mintzatu da, askatasunarekin eta herrien arteko elkartasunarekin duen lotura azpimarratuz eta fokua Global Summud flotilla gogoratuz. “Duela gutxi, hain zuzen ere, Bermeoko portuan eduki genuen giza eskubideen alde egiten duen Aita Mari ontzia”.

Nadia Nemeh: “Arrain Azoka ez da azoka hutsa; Arrain Azoka Bermeo da”

Jarraian iritsi da ekitaldiaren gailurra: Hegaluze Sariari dagokiona. Bermeoko Nautika Eskolak bere mende erdiko bidea ospatzen du aurten, eta ibilbide hori guztia aintzatetsi diote gaurkoan. Arrain Azoka elkarteak aitortza publikoa egin gura izan dio arrantza munduan prestakuntzak daukan “funtsezko garrantziari”, itsasoagaz lotutako lanbideetan “prestakuntza anitza eta espezializatua” bermatzen baitu. Garai bakoitzaren eskakizunetara doituz, Nautika Eskolaren “egokitzeko eta berritzeko gaitasuna” goratu dute, etorkizunari begira “ekarpen handiak” egiteko prest dagoela adierazita.

Eskolaren izaera integratzailea ere taularatu nahi izan dute: “Baita emakumezkoen presentzia eta integrazioa modu naturalean sustatu izana ere, tradizionalki maskulinizatua izan den sektore batean aukera berdintasunaren aldeko urrats esanguratsuak eginez”. Ez dute ahaztu tokiko gainontzeko hezkuntza eragileekin “elkarlanean aritzeko eta baliabideak partekatzeko” duen prestutasuna ere: “Hartara, komunitatea indartzen lagundu du urtez urte”.

Karmele San Miguel: “Sari hau azken 50 urteetan zentrotik pasatutako eta haren alde beraien aletxoa ipinitako pertsona guztienganako omenaldi modura ulertzen dugu”

Eskolako zuzendari Karmele San Miguel “hunkituta” agertu da, saria jasotzerakoan: “Egundoko ohorea da Nautika Eskolak Hegaluze Saria Jasotzea, bere 50. urtemugaren bueltan, gainera; ni neu oso harro nago gaur hemen egon ahal izateaz, egun hain esanguratsuan. Sari hau azken 50 urteetan zentrotik pasatutako eta haren alde beraien aletxoa ipinitako pertsona guztienganako omenaldi modura ulertzen dugu; izan ikasle, irakasle nahiz behargin, sari hau den-denena da. Bere bidea abiatu zuenetik, eskolaren helburu nagusia itsas sektorearen etorkizuneko langileei ahalik eta formakuntzarik onena ematea izan da, hala, itsas zein arrantza munduari emandako guztiaren truke zerbait bueltatu ahal izateko. Horrenbestez, aintzatespen hau lan horren saria da”.

Azokagunea, gaurkoan, aldarrigune ere izan da. Hain zuzen, Bizkaiko kontserba eta arrain gazituen sektoreko beharginek elkarretaratzea egin dute Lameran, arlo horretako langileentzako hitzarmen “duina” eskatu asmoz. Apirilaren amaieraz geroztik, mobilizazio egutegian bete-betean murgilduta daude, CEBEKi beren lan baldintzak hobetzeko eskatzeko. Iragan astean [maiatzak 16] Ondarroako Antxoa Egunean ere aireratu zituzten beren eskakizunak, eta eguenean [maiatzak 21] greba eguna eduki zuten. Bihar [maiatzak 23] ere, aldarriagaz aurrera egingo dute, Bermeon bertan: 13:00etan mobilizazioa egingo dute, Lamerako Harrizko Bankuan.

Denetarikoak denentzat.
Domekara [maiatzak 24] bitartean, 32. Arrain Azokak han-hemengo hainbat eta hainbat herritar hartzea aurreikusten du. Izan ere, urtero harrera ederra izan ohi duten ekimenei eutsiko diote aurten, baina berritasunak ere txertatuta. Horietako azpimarragarrienetakoa estreinakoz egingo duten tokiko artisauen gunea da, Pop-Up Kresaltsua izeneko espazio berrian egingo dutena.

Herriko kultur, aisi zein kirol taldeak ere ospakizun asteburuaren partaide izango dira: txistulariak, trikitilariak, dantza taldeak erraldoiak, gaiteroak eta danborrada kalerik kale ariko dira. Etxalak gazte talde euskaltzaleak ere, lehendabiziko aldiz Gazte Egitaraua atondu du biharko, eguerditik iluntzera artean.

Azokaguneko eskaintza zabalari, halaber, Bermeo Tuna World Capitalek eta Urdaibaiko Esentziek antolatutako astun zein txakolin dastaketak batuko zaizkio. Solidaritza Gunean, aldiz, marmitakoa eta hegaluze errea dastartu ahalko dira, eta bertan bildutako dirua gaixotasun arraroak dituzten Bermeoko umeen tratamenduetara bideratuko da. Itsasoak gordetako sekretu oro ahora eroateko aukera egongo da, baina baita sekretu horiez begien bidez gozatzeko ere: Nestor Basterretxea aretoak Itsasoaren sekretuak erusketa ikusgai du.

Esanarekin jolasteko oholtza

Busturialdeko Hitza — 2026-05-22 15:09:44

Txoria bazina bezala sentitzea, denboraren makinan sartu eta urteetan aurrera eta atzera egitea, mitoa dena errealitateagaz nahastea, ikusten ez dena azaleratzea, barne emozioak ikusaraztea… asko dira antzerkiak transmititzen dituen emozioak, eszenak, errealitateak. Denetariko istorioak kontatu daitezke antzerkiaren bidez, eta denetariko kontakizunen agerleku izan da, urte luzez, Gernika-Lumoko Antzerki Astea.

Aurten 36. aldiz ari dira ikasleak oholtzara igotzen. Dagoeneko hiru hamarkada baino gehiago dira proiektua martxan jarri zenetik igarotakoak, eta hasierako urteetan antzezle zirenak, oraingo antzezleen guraso dira. Horrelako lorpen bati daukan garrantzia eta ikusgarritasuna emate aldera, izena jarri diote Gernika-Lumoko Udaleko Euskara Zerbitzuak Udal Eskola Kontseiluarekin elkarlean: Esanas bat!. «Azken urteetan, Oihane Enbeita ikastetxe desberdinetan ari da tailerrak ematen, eta izen bat behar zuela esan zigun, nortasuna emateko Antzerki Asteari. Baina, zelan egin hori? Zelan ikusarazi? Hori lantzen genbiltzala, antzerki asteak izana baduela baina izena behar duela berretsi genuen. Eta, izena emate horretan, Esanas bat! aukeratu genuen».

«Esanaz bat» esamoldeak esan eta jarraian datorrena adierazten du, ekintza, alegia. Eta ekintza hori da antzerkiaren oinarria: bat-batekotasuna, prozesuaren adierazgarria dena. «Noski, -z beharrean -s batekin idazteak ere badu zentzua; ikasketa prozesuaren adierazgarria baita hori», arrazoitu dute antolatzaileek. Eta izen horri lotuta, irudi berria ere prestatu behar zela pentsatu zuten; hori Biklik Komunikazio enpresagaz elkarlanean egin dute. Irudiaren bidez, esana antzerkiagaz lotzea bilatu dute: «Izana bazeukan, izena jarri genion eta irudiarekin jantzi dugu, hurrengo urteetarako balioko duen irudi batekin».

Izen eta irudi berriaren helburua argia da: antzerki astea gizarteratzea eta horri lekua ematea. Izan ere, asko dira ekimen honen bitartez udalerriko ikastetxeetako ikasleek lantzen dituzten kontzeptuak, hizkuntzaren erabilerarekin lotutakoak: adierazkortasuna, euskararen erabilera ez-formala, eta abar. «Hasieratik eman diogu garrantzia ahozkotasunari, baina gaur egun mahaigainean jarraitzen duen gaia da. Ikasle euskaldunak hezten ditugula diogu, baina trebezian hutsunea dagoela ere bai. Eta, antzerkia, trebezia hori lortzeko bidean, ahozkotasuna lantzeko bidean, tresna paregabea da. Gainera, hizkera ez formala lantzeko aukera ederra eskaintzen du. Beti izan da garrantzitsua hizkera ez formala lantzea, baina orain inoiz baino garrantzitsuago bihurtzen ari da, eta, Antzerki Asteak bi arlo horiek uztartzen eta indartzen ditu».

Antzerkia, kalera
Horrez gain, antolatzaileak ohartu ziren herritar askok ez zekiela Antzerki Asteari buruz, eta horri ikusgarritasuna emateko asmoz, kalera atera dute aurten. «Eskolarteko Antzerki Asteak eskolentzako jarduera izan behar zuen, eta hori mantentzea erabaki genuen. Baina kalera ateratzeko asmotan, hasiera eta amaiera kalean egitea erabaki genuen, ikasleak protagonista diren astea herritarrei hurreratzeko», diote.

Beraz, inaugurazioa Merkurio inguruan egin zuten, haur eta gaztetxoen lanari lekua aitortuz. Izan ere, aurkezpen antzeztua izan zen herriko ikastetxe desberdinetako ikaslez osatutako taldetxo batek, Oihane Enbeitaren gidaritzapean eta Amaia Fuentesen eta Segundo Olaeta Musika Eskolako bi ikasleren —Alaia Piercey eta Nahia Guarrotxena— musikarekin lagunduta, egin zuena: «Aurkezpen antzeztu horretarako, urtarriletik maiatzera bitartean, ikastetxe desberdinetako ikasleekin osatutako talde bat egon da ikastaro bat egiten, tailer modura, astean behin elkartuz. Hor landutakoagaz aurkeztu zuten Antzerki Astea joan den asteburuan».

Ondorengo emanaldiak, ohiko bideari jarraituz egiten ari dira Lizeo Antzokian, goizez ikasleei zuzenduta, eta arratsaldez ikastetxeetako familientzat. Bertatik igarotzen ari dira Urretxindorra herri eskolako, Barrutia herri eskolako, Seber Altube Ikastolako, Mertzede Ikastetxeko, Barrutialde BHIko, Allende Salazarreko eta San Fidel Ikastolako ikasleak, antzezle zein antzerkizale modura. «Zentro bakoitzak berak prestatzen du bere ikuskizuna, bakoitzak bere eran, eta adinaren arabera joaten dira ikusleak». Hala, bi asteak kontutan izanda, Antzerki Asteak 1.485 ikasle bueltan hartzen ditu. Horri, arratsaldeko saioetara bertaratzen diren ikusle kopurua gehituz gero, gutxi gorabehera, beste 1.500 lagunen aterpe da Lizeo Antzokia. «Datu horiek ikusita, behar zuen lekua eman gura genion egitasmo honi», diote arduradunek, eta hala egin dute.

Gainera, abiatu bezala amaituko dute: kalean. Martxoaren 31n agurtuko dute aurtengo antzerki astea, publiko orokorrari zuzendutako kale antzerki bategaz: Panoli Kabareta ikusteko aukera egongo da, Merkurio inguruan, 13:00etan.

Antzerki Astea, beraz, nabarmentzeko hitzordu bilakatu dute Gernika-Lumoko Udaleko Euskara Zerbitzuak, hezkuntza arloak eta kultur etxeak. Eta, aurten, egitasmoari bultzada hori emateko, aurrekontua indartu dute: orain arte 8.000 euroko aurrekontua erabiltzen bazuten, aurten 12.000 eurokoa izan dute.

Ekarpen horri esker, izana zeukanari irudia eta izena jartzea lortu dute, baita ikasleek taularatzen dituzten obrei lekua ematea eta ikasleek egiten duten ahalegina aitortzea ere.

Euskararen eguneroko erabilera sustatuz

Busturialdeko Hitza — 2026-05-22 13:27:38

24. Korrikak utzitako sentsazio indartsuei helduta, AEK-k hainbat konpromiso hartu zituen, euskararen pizkunderako zer eskaini ahal duen erakutsi nahi baitiote Euskal Herri osoari. Beraz, jendartean euskararen normalizazioa bultzatzeko, euskaraz praktikatzeko Mintzodromoak antolatu zituzten atzorako (maiatzak 21) hainbat herritan, tartean Bermeon eta Gernika-Lumon. Eta erantzun bikaina izan dute.

Izan ere, Gernika-Lumon Astran bildu ziren, AEKk Berbalagunekin elkarlanean antolatutako Mintzodromoan. 20 lagun elkartu ziren bertan, eta denetariko gaiak jorratu zituzten: etxeko animaliak, gaur egungo lanbideak, euskararen egoera eta euskararen kaleko erabilera, besteren artean. Eguneroko gaiak izan ziren landutakoak, ze, euskararen eguneroko erabilera sustatzea bilatzen duen elkar eragiteko espazioak dira Mintzodromoak. “Denetariko aukera izan dugu hausnartzeko, barre egiteko eta eztabaidatzeko, baina beti euskaraz!”, adieraz dute arduradunek. Eta nabarmendu dute euskararen aldeko mugimendua ez dela Korrikarekin amaitzen, mugimendu hori “ahalik eta gehien lizatu behar dela” adierazita. Hala, Mintzodromoaren balorazio “oso positiboa” egin dute.

Bermeotarra Kabidxen elkartu ziren.Busturialdeko AEK

Izan ere, uste dute benetako lanketa edo konpromisoa behin Korrika igarota datorrela: “Asmo handiko helburuekin abiatu genuen lasterketa, baina Korrikak irauten duen 11 egunetatik harago joan behar dugu”, azaldu zuten, eta Korrikaren 12. Eguna prestatu zuten, Mintzodromoetan elkartzeko.

Eskualdeko Plan Estrategikoan jasotako jarduketa gehienek aurrera egin dute, diseinu tekniko eta administratiboan

Busturialdeko Hitza — 2026-05-22 12:46:46

Busturialdea-Urdaibaiko Eskualdeko Plan Estrategikoaren Talde Eragilea Busturian bildu zen atzo (maiatzak 21), 2025eko irailean onartu zen planaren jarraipenari buruzko urteko lehen txostena aurkezteko. Izan ere, plan estrategikoak badituela lehen emaitzak jakinarazi dute: “Jarduketa gehienek aurrera egin dute diseinu teknikoan, administratiboan eta aurrekontuan”. Hala, aurtengo urtetik aurrera gauzatuko den inbertsio exekuzioaren faserako oinarriak ezarri dituztela gehitu dute.

Hala ere, dagoeneko gauzatuta dauden proiektu batzuk nabarmendu dituzte; horien artean, Maier Technology Centerrera (MTC) —Maier kooperatibaren I+G enpresa unitatean— egindako 2,5 milioi euroko inbertsioa. “Jarduketa honek eskualdeko industria sarearen teknologia eta ikerketa gaitasuna indartzen du, eta MTCren gaitasun zientifiko-teknologikoak handitzea, enpresekiko eta erreferentziazko ikerketa zentroekiko lankidetza areagotzea eta osagai plastikoen eta automobilgintzarako dekorazio teknologien I+Gko erreferentzia-zentro gisa duen posizioa sendotzea ahalbidetuko du”, argudiatu dute. Gainera, industria dibertsifikatzeko aukera berriak aztertzen lagunduko duela uste dute.

Bizkaibus sarean integratuta dauden eskualdeko eskuinaldeko udalerrietan mikrobusen bidez garatzen ari den eskariaren araberako garraio-zerbitzua ere martxan dagoela azpimarratu zuten, baita Andrabideko harrobiaren egokitzapena amaitu dela ere. “Azken jarduketa horri esker, erabilerarik gabeko industria espazio hori erabilera berriak hartzeko gaitasuna duen eremu bihurtu da, ekosistema autoktonoak lehengoratzeaz gain”, gehitu zuten. Talde Eragilearen ustez, lehen aurrerapen horiek “argi” erakusten dute planaren “gaitasun operatiboa eta planaren garapenarekin zerikusia duten erakundeen konpromiso partekatua”.

Mugikortasunaren eta konektibitatearen esparruan, Autzagane-Muxika errepidearen kasuan, Bide Plan Berezia eta ingurumen ebaluazio estrategikoaren prozedurak idazten hasi direla ere jakinarazi zuten. Beste alde batetik, Muxika-Bermeo bidegorriak Gernika-Lumo/Murueta tartearen plangintza osatu duela gehitu zuten, eta Muxika/Gernika-Lumo tarterako trazadura-aukera desberdinak aztertzen ari direla ere bai.

Etxebizitzaren eta gizarte-kohesioaren arloari dagokionez, kolektibo zaurgarriei laguntzeko proiektua aurrera eroateko udalekin harremanak abiatu dituztela adierazi dute, egin beharreko jarduketa zehatzak identifikatzeko helburuz. Eta, lehen urtearen ostean, Errigoitiko etxebizitza publikoaren sustapena bideragarritasuna aztertzeko fasean dago gaur egun.

Gainera, esan zuten Eskualdeko Plan Estrategikoak aurrera egiten duela sustapen ekonomikoaren eta prestakuntzaren esparruan. Hori horrela, Barrutialde eta Nautika Eskola Lanbide Heziketako ikastetxeek azpiegituretan eta ekipamenduan dituzten inbertsio-beharrak zehaztu dituzte, eta lehenengo plegu teknikoak idazten hasi dira, “jarduketak lizitatzeko”.

Bestalde, Muxikako industrialde berriari ere erreferentzia egin zioten, 120 enpresa eta 1.500 lanpostu hartuko dituela gehituta, eta kasu honetan ere, jakinarazi dute, aurrera egin duela hori garatzeko beharrezkoak diren hirigintza-izapidek. “Inamaren lurzatia, alidz, behin betiko erabilera zehaztuko duten administrazio-prozesuen zain dago oraindik”, zehaztu dute.

Plan Estrategikoaren baitan, Bermeoko portuan hobekintzak egitea aurreikusten da, eta esan dutenez, azpiegituren modernizazioan aurrera egiten jarraitzen dute, “Bermeon eta eskualdean jarduera ekonomiko eta enplegu berriak sortzeko gai den ekonomia urdineko polo gisa posizionatzeko helburuarekin”.

Ondare natural, kultural eta historikoaren esparruan, Santa Klara komentuari, Foruko aztarnategi erromatarrari eta Santimamiñeko 3D proiekzioaren berrikuntzari lotutako proiektuek aurrera egiten dutela diote, definizio teknikoko eta etorkizuneko erabileren azterketako lanetan.

Beraz, lehenengo jarraipen-txostenaren arabera, Busturialdea-Urdaibai Eskualdeko Plan Estrategikoak proiektuak “aktibatzeko, plangintza teknikoa egiteko eta erakundeen arteko koordinaziorako” lehen fasea osatu du: “Lan kolektibo honi esker aurtengo urtea funtsezkoa izango da jarduketak bizkortzeko eta planak eskualdearen lehiakortasunean, gizarte-kohesioan, mugikortasunean, jasangarritasunean eta bizi-kalitatean duen eragina indartzeko”.

Moldagarritasunari eta mende erdiko bideari omenaldia

Busturialdeko Hitza — 2026-05-22 08:00:19

Bermeo eta bermeotarren nortasunagaz estuki loturikorik bada, itsasoa eta arrantza dira, eta sektorearen lehiakortasuna eta etorkizuna bermatzeko kalitatezko formakuntzak duen garrantziaren jakitun, Arrain Azoka Elkarteak 27. Hegaluze Saria Bermeoko Nautika eta Arrantzako Lanbide Heziketako Ikastetxe Integratuari aitortzea erabaki du. Gaur jasoko dute saria, 12:00etan, Arrain Azokaren inaugurazio ekitaldian, eta Karmele San Miguel eskolako zuzendaria “pozarren” agertu da.

Bermeoko Nautika Eskola urtemuga berezia ospatzen ari da, 50 urte bete baititu. Efemeridea Hegaluze Sariagaz biribiltzea “harrotasun handiagaz” bizi dute: “Urte batzuk generamatzan sarirako proposatutakoen artean, eta aurtengoa ikastegiaren 50. urteurrena zela eta, uste genuen bazitekeela harrera egitea. Oso ilusionatuta gaude”. Izan ere, aitortza publiko horrek islatzen du eurek egiten duten lanak sektorearen eta Bermeoren “errekonozimendua” daukatela: “Egoera horretan egon diren pertsona guztien errekonozimendu gisa ulertzen dugu saria: ikasleak, irakasleak, ikastetxeko langileak eta itsas-arrantza sektoreko profesionalak”.

Arrantza sektoreko profesional kualifikatuen prestakuntza lanean bost hamarkada beteta, Hegaluze Saria “profesional konprometituak eta etengabe aldatzen ari den sektorera egokitzeko gai direnak” trebatzen jarraitzeko “motibazio garrantzitsua” da: “Profesional publikoak dituen gurea bezalako prestakuntza-zentro batentzat sari honek itsas-arrantza prestakuntzak daukan garrantzia ikusarazten laguntzen digu”.

Bermeoren nortasuna
Arrain Azoka Bermeoren nortasunaren “zati garrantzitsu bat” dela deritzo San Migelek, eta gainera, Bermeoko Nautika eta Arrantzako LHIIrentzat “balio oso berezia” dauka, herriarekin “zuzenean konektatzen” dituelako: “Azokan parte hartzea eta aintzatetsiak izateak Bermeorentzat oso garrantzitsua den hitzordu kultural eta sozial baten parte aktibo garela sentiarazten gaitu”.

Arrain Azoka bezalako ekimenek “itsasoaren eta arrantza sektorearen balioa ikusarazten laguntzen dute”, sektorea belaunaldi berrietara hurbildu eta atzean dauden guztien profesionaltasuna, ezagutza eta berrikuntza lehen lerroan jarriz eta “etorkizunerako aukerak egon badaudela” erakutsiz.

Horregatik, nautika eskolak urtero, modu batera edo bestera, Arrain Azokagaz bat egin, eta modu aktiboan parte hartzeko aukerak bilatzen ditu, Juan de la Cosa itsasontzi-ospitalaren bisitak eskainita, adibidez. Gustura egiten duten lana da, eta programatutako jarduerek “harrera oso ona” izaten dute urtero. Aurten, nabigazio-simulagailura bisitak eskainiko dituzte: “Jendeak jakin-min handia dauka, eta lehen pertsonan nola lan egiten dugun edota sektoreko etorkizuneko profesionalak nola prestatzen diren ikusten gozatzen dute”.

Eskaintzen dituzten bisitek “profil ezberdinetako pertsonen” arreta bereganatzen badute ere, bereziki ume txikiak dituzten familiek erakusten dute interes handiena. Horregatik, aurten ere “esperientzia praktiko eta hurbilak” eskainiko dituzte nabigazio-simulagailuan: “Simulagailura bisitek interes handia pizten dute beti. Gure helburua da gertutatzen direnek esperientzia murgiltzailea bizi ahal izatea, une batez bada ere”.

Eboluzionatzen jakitea.
Ibilbide profesionala arrantzan, merkataritza-itsasketan, itsas industrian edota hezkuntzan eman duten belaunaldi ezberdinak igaro dira Bermeoko Nautika eta Arrantza Eskolatik 50 urtetan, eta orain arteko ibilbidearen balorazio “oso positiboa” egin du zentroko zuzendariak: “Denborarekin eboluzionatzen jakin dugu, gure nortasuna galdu gabe, eta bereziki harro sentitzen gara horretaz”.

Eboluzioak baina, erronkak dakartza berarekin. Mundua digitalizatuz joan den heinean, arrantza eta itsasoa ez dira prozesu horretatik kanpo gelditu eta, horrenbestez, zentroa ere “aldaketa teknologikoetara etengabe egokitu” behar izan da: “Gaur egun digitalizazioaz, jasangarritasunaz, automozioaz eta abarrez ari gara, eta eskolak guzti horri erantzuteko instalazioak, simulagailuak eta irakaskuntza-metodoak modernizatu behar izan ditu”.

Modernizazioaz harago, prestakuntza ildo berriak zabaltzeko egindako “lan handia” nabarmendu du San Migelek, “enpresekiko harremana eta lanbide-ingurunea sendotzea” ahalbidetu duen Arrantza Kapitainaren Espezializazio Programa balioan ipinita.

Digitalizatuz badoa ere, arrantza sektoreak “une konplexua” bizi duela ohartarazi du zentroko zuzendariak. Batez ere, belaunaldien erreleboari, iraunkortasunari eta ingurumenaren eskakizunei dagokienez da une konplexua, eta horri aurre egiteko “gakoa” da prestakuntza: “Profesional gero eta kualifikatuagoak, teknologikoki prestatuak eta oso ingurune aldakorretan moldatu daitezkeenak behar dira”.

Gazteei itsasoko eta arrantzako sektorea ezagutaraztea “erronka garrantzitsua” da, irudi “tradizionala” nagusi duen sektorearen irudi “gaurkotuagoa eta errealitatetik hurbilago dagoena” transmititzea eskatzen duelako: “Sektore oso teknologiko eta espezializatu baten aurrean gaude, garapen profesionala nabarmena da, eta Bermeoko Nautika eta Arrantza LHIItik uste dugu garrantzitsua dela errealitate hori zabaltzea”. Belaunaldi berriei itsas sektoreak eskaintzen dituen espezializazio eta hazkunde profesionalerako aukerak ezagutarazi beharra dagoela deritze, “bai arrantzan, bai ekonomia urdinari lotutako beste esparru batzuetan”.

Itsasoarena tradizionalki maskulinizatua den sektorea da, eta Bermeoko Udalak eta Arrain Azoka Elkarteak nautika eskolak emakumeen presentzia eta integrazioa “modu naturalean” bultzatu izana azpimarratu dute. Oraindik “bide luzea egiteko” dagoela uste du San Migelek, baina baikorra da: “Gero eta emakume gehiago dago itsas prestakuntzan interesatuta, eta espero dugu etorkizun ez oso urrunean sektorean erantzukizuneko postuak betetzen ari direla ikustea. Eskolatik emakumeen presentzia normalizatzeko eta eremu profesional hau mundura zabaltzeko lan egiten dugu”. Horren adibide ipini du ikasturte honetan ikastetxe ezberdinetako DBH 4. mailako neskekin egindako orientazio-saioak, sektorea ezagutarazi eta emakumeek ere itsas sektoreko lanpostu kualifikatuetara jo dezaketela transmititzeko: “Balorazio oso ona egin dugu, eta ikasleek eta irakasleek ere oso positiboki baloratu zituzten”. Zuzendariak argi dauka “prestakuntza, gaitasuna eta bokazioa” izatea dela garrantzitsuena. l

Arrain Azokaren itsasoko olatu euskaltzalea

Busturialdeko Hitza — 2026-05-22 06:00:52

Arrain Azoka bermeotar gazteentzat letra gorriz gorde beharrezko data berezia baldin bada, aurtengoak are esanguratsuagoa izateko osagai guztiak dakartza. Izan ere, Etxalak talde euskaltzaleak Arrain Azokako Gazte Egitaraua prestatu du biharko [maiatzak 23], herriko gazteak euskararen eta bermeotarrentzako egunik adierazgarrienetako baten inguruan saretzeko helburuagaz.

Ekimenaren ernamuina “duela zenbait urtetatik” datorrela adierazi dute Etxalakeko kideek: “Ostikada Gazte Asanblada aktibo zela, karropoteoa nahiz talde bazkaria egin ohi ziren, baina, denboraren poderioz, bai egitarau hura, bai asanblada bera bertan behera geratu ziren”. Hazi hura berpizteko asmoa dute aurten, batez ere, iazko Arrain Azokan egindako lanagaz aurrera egin asmoz: “Iaz, Arrain Azokan urdinez eta euskeraz izeneko kanpaina atondu genuen, eta Gazte Egitaraua duela urtebete abian ipinitako behar haren jarraipena da”.

Egitarau “erabat osagarriak”.
Arrain Azokak herritarren artean dituen “esangura eta garrantzia” aintzat izanda, azokaren bueltan antolatutako “egitarau eta jarduera guztiak errespetatuz” prestatu dute Gazte Egitaraua: “Azokagunea bera, haren inguruko programazio zabala eta gaualdiko portuko giroa errespetatuko ditugu, eta guk antolatutako egitaraua haiekiko guztiekiko erabat osagarria izango da, gainontzeko eragileak eta haiek eginiko beharra aintzatetsiz”. Etxalak udalerri mailan “erreferentzialtasuna irabazten” ari da apurka-apurka, eta prestatu dutena lanketa horren “hurrengo urratsa” izango da.

13:00etan ekingo diote egitarauari. Bermeoko Txosna Batzordeagaz auzolanean, karropoteoa egingo dute herriko kaleetan barrena, Bokaletik hasita. Egun horretan danborrada ere egingo dutenez, aurreratu dute haren ordutegia eta ibilbidea kontuan hartuko dituztela: “Batek besteari trabarik ez egiteko, uneren batean karropoteoa eten beharko bagenu, halaxe egingo genuke, gero ostera ere berrekiteko”. Portutik Lamera parkera joko dute, eta handik San Migeleko eskaileretara; bertan gazte euskaltzaleen talde argazkia egingo dute, “14:45 inguruan”.

157 lagun elkartuko dira gazte bazkarian

15:00retan, ospakizuna Taraskara lekualdatuko da, gazte bazkaria bertan egingo baitute. 157 lagun elkartuko dira bazkaritarako. “Kopuru oso polita da, eta gazteek biltzeko deialdiari ederto erantzun diotela bistaratzen du. Pozarren gaude, ze, burokrazia kontuengatik egitarauaren kartela berandu samar argitaratu behar izan genuen arren, eratzun oso ona jaso dugu”.

Egun berezi horretan, gainera, herritar pila batek “aurrerapen handiz kanpoan bazkaltzeko erreserba” egin ohi du, eta, beraz, “ez da batere erraza” kopuru horretara iristea: “Edozelan ere, asko eta asko izan dira kaletik gelditu gaituztenak, bazkaritarako txartelik geratzen ote zen galdegiteko. Jendea gogotsu eta parte hartzeko prest dagoela islatzen du horrek”. Aurtengo erantzun erabat positiboa tarteko, “aztertu egingo dute” hurrengo urtean txartel kopurua “are handiagoa” izatea.

Mahaigainekoa musikaz girotuko dute. Hala bazkaritara animatutakoak, nola beste toki batzuetan bazkalduko dutenak Taraskara hurreratzera eta jai giroaz gozatzera “gonbidatuta” daude: “Hasiera batean, zuzeneko musika saioa edota kontzerturen bat antolatzea planteatu genuen, baina, Portuko jaia 21:00rak inguruan hasiko denez, ez genuen hango antolatzaile eta komertzioen kontra egin nahi, ezta iluntzean larregi luzatu gura ere; hortaz, 20:30ak arte ariko gara”. Ondoren, Portura joateko deialdia luzatu diete herriko gazteei.

Etxalakeko kideek “giro euskaltzale eta lagunartekoaz” gozatu gura duten guztiei Gazte Egitarauan parte hartzeko deialdia luzatu diete: “Bazkaltzera geratu zein ez, bertaratu daitezela Gazte Egitarauaz eta Arrain Azoka moduko egun berezi bateko jai giroaz gozatzera”.7

GAZTE EGITARAUA

13:00. Karropoteoa, Bermeoko Txosna Batzordeagaz batera, Bokaletik hasita.
14:45. Gazte argazkia, San Migeleko eskaileretan.
15:00. Gazte bazkaria, Taraskan.
Bazkalostean. Musika.

600 korrikalari inguru espero dituzte Gernika-Lumoko Milian

Busturialdeko Hitza — 2026-05-21 15:41:10

Gernika Atletismo Taldeak antolatuta, 38. Gernika-Lumoko Milia egingo dute zapatuan [maiatzak 23], 16:00etatik aurrera, San Juan Kalean.

600 parte hartzaile inguru espero dituzte; Gernika-Lumoko eta inguruko ikastetxeetatik 500 ume baino gehiagok izena eman dute. Muxikako Urretxindorra Herri Eskolako, Gautegiz Arteagako Montorre Herri Ikastetxeko, Gernika-Lumoko Allende Salazar Herri Eskolako, Seber Altube Ikastolako, San Fidel Ikastolako eta Mertzede Ikastetxeko, Arratzuko Barrutia Herri Eskolako, Busturiko Jose Mari Uzelai Herri Eskolako eta Natxituko Haizeder Eskolako ikasleak elkartuko ditu probak.

Internet bidezko izen ematea bihar itxiko dute (doakoa da), baina zapatuan, 15:30etik aurrera izena eman ahalko da: “2013an edo aurretik jaiotako edonork izena eman dezake, udalerrian erroldatuta egon gabe ere”.

[Izen ematea]

Haur kategoriatik aurrerakoek egingo dute milla, hau da, 1.609 metroko lasterketa, eta umeek euren adin tarteeen araberako distantziak edukiko dituzte.

Distantziak eta ordutegiak

Denek amaituta, 19:00ak aldera banatuko dituzte sariak. Umeek medaila bana jasoko dute, eta 16 urtez azpikoen kategoriatik aurrera, sariak banatuko dituzte. Hau da, 16 urtez azpikoentan, 18 urtez azpikoetan, 20 urtez azpikoetan eta absolutuetan lehenengo hiru sailkatuak sarituko dituzte.

Herritarrei zapatuan hurbiltzeko gonbidapena luzatu diete antolatzaileek: “Animatzera etortzera gonbidatzen ditugu”. Horrekin batera, ikastetxeei eskerrak eman dizkiete, antolakuntza errazten baitiete, eta era berean, babesleei eta laguntzaileei ere esker ona adierazi diete, modu batera edo bestera, egiten duten ekarpenagatik.

Urte batzuetako etenaldiaren ondoren, duela hiru urte berreskuratu zuen proba hori Gernika Atletismo Taldeak, eta azpimarratu dute “udalerrian finkatu eta egonkortu” egin dela. Bestalde, taldea hamargarren urteurrena ospatzen ari da, eta zapatuan euren kamisetak salgai egongo direla jakinarazi dute.

Atletismo pista. Bestalde, Atletismo Pista Busturialdean herri ekimena mobilizatzen hasi da eskualderako atletismo pista bat eskatuz, eta zapatuan, informazio-gunea ipiniko dute San Juan Kalean, eta horrekin batera, sinadurak batzen arituko dira.

www.pistabusturialdean.com webgunea sortu dute, eta bertan ere atxikimenduak jasotzen ari dira. Euren helburua da eskualderako atletismoko pista homologatu bat lortzea, “zonaldeko kirolarien beharrizanei eta kirol estrukturari erantzuna emateko”.

Gloria Totorikaguenak jaso du Manuel Lekuona Saria, diasporaren ikuspegia zabaldu eta aberastearren

Busturialdeko Hitza — 2026-05-21 14:32:39

Euskal Komunitate Globalarentzat ekarpen garrantzitsua izan zitekeen lana egin duten pertsonak omentzeko sortu zuen Eusko Ikaskuntzak Manuel Lekuona Saria, 1983an. Remigio Mendiburuak sortutako brontzezko eskultura jaso duten pertsonen zerrenda luzea da, eta atzo [maiatzak 20] izen berri bat gehitu zioten: Gloria Totorikaguena Egurrola. Zientzia Politikoetan doktore eta euskal disporaren euskal jatorriko ikertzaile estatubatuarrak Gernika-Lumon jaso zuen saria, bere gurasoen jaioterrian.

Ohorezko aurreskuagaz hartu zuten Totorikaguena Elai Alai aretoan, eta jarraian, Jose Mari Gorroño Gernika-Lumoko alkateak hartu zuen hitza; sarituaren bitartez euskal diasporako jende asko ezagutu zuela eta horrek “pertsona gisa aberastu” zuela nabarmendu zuen. Bere berbaldian diasporarekin izandako harreman estuaren bitartez “elkarrengandik ikasi eta elkarri laguntzeak duen balioa” azpimarratu zituen.

Manuel Lekuona Saria boto bidez erabakitzen da, bi motatako botoak zenbatuz: batetik, euskal komunitate globalera irekitako partaidetza birtual bidez jasotakoak —%40— eta, bestetik, epaimahai instituzional batek emandakoak —%60—. Irene Larraza Etxepare Euskal Institutuaren zuzendariak jakinarazi zituen urriaren 21ean burututako epaimahai instituzionalak Totorikaguenari aitortza publikoa egiteko kontuan hartutako arrazoiak: “Konpromisoa, sustapena eta dibulagazioa dira Gloria Totorikaguenaren jardunaren ezaugarri nagusiak. Euskal diasporaren inguruko ikerketan aitzindarietako bat izan da eta lan hori nazioarteko bokazio argiarekin egin du. Bere jardunaren bidez diasporaren ikuspegia zabaldu eta aberastu du”.

Boisen jaiotako ikertzaileak burutako ikerketa eta argitalpenak ere gogoratu zituen, horien zabalkundearen bitartez Tototikaguena euskal kulturaren “hedatzaile nagusietako bat” bilakatu delako: “Euskal diasporaren ikerketan aitzindari, euskal kulturaren nazioarteko sustatzaile, komunitateen arteko zubigile, kulturaren sortzaile eta aholkulari aktibo, eta Euskal Herria mundu mailan kokatzen lagundu duen pertsona delako dagokio 2025eko Manuel Lekuona Saria Gloria Totorikaguena Egurrolari“.

Gloria Totorikaguena: “Nongoak gara? Euskal mundukoak gara, hainbat dimentsio dituen belaunaldi askoko nazioarteko uhin horretakoak”

Eusko Ikaskuntzako lehendakaria den Ana Urkizak ere Totorikaguenak “Euskal Herriaren garapenari egindako ekarpena” azpimarratu zuen, iraganean eta gaur egun arte euskal kultura eta identitatearen nazioarteko hedatzaile nagusia dela adierazita. Bere ibilbide “intelektualagatik eta bere giza ezaugarriegatik” saritu dute, eta aitortza egiteko “bakearen sinbolo unibertsala” den Gernika-Lumo baino “leku hoberik ez dagoela” uste dute Eusko Ikaskuntzakoek. Bakeaeren sinbolo izanaz gain gainera, ikertzailearen gurasoak, Mari Carmen Egurrola eta Teodoro Totorikaguena, bertan ezagutu, ezkondu eta bizi ziren, Amerikako Estatu Batuetara ihes egin behar izan zuten arte.

Eusko Ikaskuntzak lehenengoz aitortu dio saria euskal diasporako pertsona bati, “espezialista garrantzitsuenari”: “Gloriak arima ematen du gure izateko eta bizitzeko modua ezagutarazteko, gure identitatea eta euskaldunok partekatzen ditugun baloreak mundu guztian zehar zabalduz”.

Eusko Ikaskuntzako lehendakariak Totorikaguenaren ikerketek “ethos euskaldun baten existentzia” erakusten dutela azpimarratu du, baita munduan zehar sakabanatuta dauden euskaldunak definintzan dituzten ezaugarri komun batzuk egon badaudela ere, nahiz eta “harrera-kultura bakoitzean modu desberdinean agertzen diren”. Totorikaguenak, “indibidualismoa nagusitzen” den garaian euskaldunen artean “guk kolektiboa” nabarmentzen dela antzeman du. Diasporako euskaldunek “euskal nortasuna gehitu eta osatzen” dutela dio eta Euskal Etxeak euskal nortasuna eta baloreak praktikatzeko leihoak direla, “etxetik urrun dauden gertuko etxeak”.

Argazkia: Irekia

Saria berak jaso arren, atzoko errokonozimenduak “zazpi lurralde historikoen barruko zein kanpoko milaka pertsona” barnebiltzen dituela aldarrikatu zuen Totorikaguenak Urkizaren eskutik brontzezko eskultura jasotzean. Eusko Ikaskuntzaren lana eskertu zuen, azken 30 urteetan ikertu, argitaratu eta kolaboratzeko aukera eskaini diotelako.

Boiseko Euskal Etxean izandako hastapenak gogoratu zituen eusko-estatubatuarrak, 19 urte besterik ez zituela presidenteorde zela euskal demokraziako lehen Eusko Jaurlaritzarekin izan zuen harremana azaltzean: “Euskal diasporaren egoera ezagutu nuen eta Zientzia Politikoak ikasi eta Imigrazio eta Diasporako Ikasketak burutzera animatu ninduen”. Denboran zehar mantendu du harremana euskal agintariekin, eta hainbat Lehendakarirekin eta euskal unibertsitate sistemako errektore eta errektoreordeekin ere gertutik lan egin du. Aipamen berezia egin zion ekitaldian aurkezle lanetan aritu zen Iñaki Goirizelaia EHUko errektore ohiari, berarekin batera munduko diaspora eta euskal identitateari buruzko lehen ikastaroak martxan jarri baitzuen EHUn.

“Zu nongoa zara?” da Totorikaguenak gehien entzuten duen galdera: “Kaxa batean sartu nahi naute, erantzun geografikoa espero dute. Kanpoan bizi garenon identitatea, baina, konplexua da. Nongoak gara? Euskal mundukoak gara, hainbat dimentsio dituen belaunaldi askoko nazioarteko uhin horretakoak”.

Imanol Pradales: “Gure diasporak komunitatea eraikitzeko eta munduko hainbat lekutan bere identitateko kolektiboa bizirik mantentzeko gaitasuna erakutsi du”

Ikerlariak, banakoek “erakundeetan eragin dezaketela eta eragin behar dutela” sinetsita, hainbat proiektutan mobilizatzera animatu zituen euskal komunitateak eta Euskal Herriaren lagunak, besteak beste, “beren komunitateetan eta sare globaletan lider euskaldun etikoak prestatuko dituzten pentsamendu plataforma erakargarriak” sortzera, edota Picassoren Guernica “etxera” ekartzera. Horretarako, baina, “beharrekotzat” jo zuen euskal ekintza kolektibo globalaren potentziala, “Euskadi Globala” baliatzea.

Imanol Pradales Lehendakariak ez zuen ekitaldia galdu nahi izan. Bere hizketaldia “laguna” duen Totorikaguena zoriondu eta euskal diasporak urteetan zehar askotariko errealitateetara egokitzeko erakutsitako “gaitasun aparta” balion jartzeko erabili zuen: “Gure diasporak komunitatea eraikitzeko eta munduko hainbat lekutan bere identitateko kolektiboa bizirik mantentzeko gaitasuna erakutsi du”.

Euskal diasporak euskal historiaren une erabakigarrienetan “maila eman” zuela gogoratu zuen, gerra eta diktadura garaian herriak “eutsi” eta nazioartean ahots propioa izatea ahalbidetu baitzuten. Lotura ekonomikoak, zientifikoak, prestakuntzakoek eta kulturak ehuntzeko “funtsezkoa” izan zen euskal diaspora.

Totorikaguenaren lanak, diasporaren kontzeptua “mundura zabaltzen eta berritzen” laguntzen duela azpimarratu zuen Lehendakariak, euskal diaspora “eremu eta belaunaldi berrietara” proiektatzen duelako.

San Pedro jaietako kartel lehiaketa abian da

Busturialdeko Hitza — 2026-05-21 13:44:48

Mundakako Udalak abian ipini du aurtengo San Pedro jaietarako kartel lehiaketa herrikoia. Ekainaren 5a bitarte, mundakarrek beraien proposamenak aurkezteko aukera edukiko dute, eta txapelketaren irabazleak 300 euroko saria poltsikoratuko du. Udalak argitara eman ditu kartel lehiaketaren oinarriak, eta zehaztu du parte hartzaile bakoitzak gehienez proposamen bi baino ezin izango dituela aurkeztu, DIN A2 formatuan eta euskarri fisikoan zein digitalean. Halaber, proposamenek Mundakako San Pedro jaiak 2026 leloa agerian eduki beharko dute. Udal bulegoetan aurkeztu beharko dituzte, 09:00retatik 14:00etara bitarteko ordutegian.

Lanek aipatutako leloa baino ezin izango dute eduki nabarmenduta, alegia, egilearen izen-abizen barik aurkeztu beharko dira; hori bai, gutunazal baten barruan entregatu beharko dira, eta bertan autorearen izen-abizenak, telefono nahiz NA zenbakiak ipini beharko dira. Lehiaketaren sariketaren data oraindik ez dute publiko egin, baina bai aurreratu kartel irabazlearen eskumenak udalarenak izango dira; lehiara aurkeztutako baina saririk jaso ez duten gainontzeko lanak udal bulegoetan batu ahalko dituzte partaideek. Epaimahaia ere udalak aukeratuko du, eta haren azken hautua apelaezina izango da.

Maietz Pazko jaien ordua ailegatu da

Busturialdeko Hitza — 2026-05-20 17:10:38

Sanisidroen lekukoa hartzera datoz Maietz Pazko jaiak, eta Arratzun, Muxikan eta Sukarrietan gogotik ospatzeko prest daude. Egitarau oparoak prestatu dituzte, Busturialdeko herri txikietan ospakizun handiak prestatzen dituztela erakusten dutenak. Hala, festa eta giro herrikoia nagusituko dira hiru udalerrietan datozen egunetan.

Arratzu eta Muxika izango dira jaiei ekiten lehenak, bariku [maiatzak 22] iluntzean ekingo baitiote biek festari. Ugarten dute hitzordua muxikarrek, 20:00etan, orduan botako baitute txupinazoa. Jarraian, bakailao jana eta pultsu txapelketa izango dituzte aukeran. Edonork izango du bigarrenez egingo duten txapelketan parte hartzeko aukera, izen ematea egunean bertan egingo baita. Horiek bukatuta, Taixuz erromeriagaz biribilduko dute eguna.

Goizean atseden hartuta, zapatu eguerdian [maiatzak 23] jarraituko dute egitarauagaz, auzo poteoan eta herri bazkarian elkartuta. Gaur [maiatzak 20] da bazkarirako tiketak eskuratzeko azken eguna, 618 01 14 67 telefono zenbakira WhatsApp-a bidalita. Gainera, ez dira briska eta mus txapelketak eta musika emanaldiak faltako, Apokhalipsis eta Orkestra Elektrotxaranga igoko baitira oholtzara.

Domekan [maiatzak 24], jaiak agurtzeko, urteroko balkoitik balkoira arteko bertso saioan batuko dira herritarrak. Goi mailako bertsolariez gozatuko dute, Onintza Enbeita Maguregi muxikarra eta Aitor Etxebarriazarraga Gabiola gernika-lumotarra igoko baitira aurten balkoietara.

Bost eguneko festa.
Arratzuarrak ere 20:00etan batuko dira etzi, Goikuri Elkartearen eskutik pregoia entzun eta txupina botatzeko. Buruhandien kalejiraren ostean, horiek ere mahai ingurua izango dute topagune, sartenekoa dastatzeko. Muxikan bezala, Arratzun ere ez dira dantza eta kantua ere ez dira faltako, Gora Herria erromeriaz gozatuko baitute 22:30etik aurrera.

Zapaturako ere egun guztiko egitaraua ondu dute, eta ez dira herri kirolak, herri bazkaria, irrintzi txapelketa edota playback-a faltako. Bazkarirako txartelak Arratzuko Herriko Tabernan eskuratu daitezke, eta play-backerako izen ematea ere zabalik dago: arratzukojaibatzordea@gmail.com helbide elektronikora mezua bidali beharko da zapatua aurretik, talde parte hartzailearen izena eta abestia adierazita —MP3 formatuan edo esteka ipinita—. Jaia goizaldera arte luzatu asmoz, Gauergi Erromeria eta DJ Areneren emanaldiak egongo dira.

Domeka goiza frontoian igaroko dute arratzuarrek, Arratzuko Esku Pilota txapelketaren finalak lehiatuko baitira. Astelehena [maiatzak 25], berriz, hiru eguneko egitarauaren ostean indarrak berreskuratzeko hartuko dute, eta martitzenean [maiatzak 26] jarraituko dute festagaz: meza ostean Maietz Pazko bazkarian batuko dira, herriko tabernan. Arratsaldean Oier Juradoren magia ikuskizunaz gozatu ostean, Arratzuko Piñabolak Otxotearen eskutik jai amaierako txupina botako dute.

Sukalki eguna.
Sukarrietan ere asteburu berezia dute aurretik. Zapatuan sukalki lehiaketan batuko dira, sukalki errezeta tradizionala prestatzen trebeena nor den ezagutu eta eguna lagunartean pasatzeko.

Kozinatu bitartean baina, ez dira Sustabiz Fundazioaren eskutik herri kirolak faltako, eta saio parte hartzaileen bidez, arrauna eta bestelako herri kirolak ezagutu ahal izango dituzte. Gainera, Gari Elorriaga, Patxi Bilbao, Ane Antxutegi eta Jon Onaindiak erakustaldia ere eskainiko dute, 13:00etatik aurrera. Ostean, sukalki lehiaketako sariak banatu eta herri bazkarian batuko dira.

Egun lasaiagoa izango dute domekan sukarrietarrek, baina edonola ere, ez da jan-edanik faltako. 13:30ean sardinada izango dute aukeran, Plazuelan. Ostean, Plazato tabernan lehiatuko duten mus txapelketaren 24. aldiagaz agurtuko dituzte jaiak, datorren urtera arte.

EGITARAUAK, HERRIZ HERRI:

ARRATZU

Maiatzak 22, barikua
- 20:00. Jaien hasiera. Pregoia eta txupina, Goikuri Elkartearen eskutik.
- Ostean. Buruhandien kalejira.
- 21:00. Sartenekoa.
- 22:30. Gora Herria erromeria.
Maiatzak 23, zapatua.
- 11:30-13:00. Pottokak.
- 13:00. Herri kirolak: Bizkaiko Lasto Botatze Txapelketa.
- 15:00. Herri bazria frontoian. Txartelak Arratzuko herriko tabernan salgai.
- 15:30. Umeentzako ekintzak Ehunzangoren eskutik.
- 19:00. Herritarren arteko irrintzi txapelketa.
- 20:00. Playback. Maiatzaren 18tik 23ra arte email (arratzukojaibatzordea@gmail.com) bidez izena eman behar da, eta parte hartzaileen izena eta abestia bidali beharko dira.
- 22:30. Gauargi erromeria.
- Ondoren. Dj Arene.
Maiatzak 24, domeka.
- 11:00-14:00. Arratzuko Esku pilota txapelketaren finalak.
- 12:30. Meza nagusia, Arratzuko koriak abestuta.
Maiatzak 26, martitzena.
- 13:00. Meza.
- 15:00. Maietz Pazko bazkaria herriko tabernan.
- 18:00. Oier Jurado, magoaren ikuskizuna.
- Ostean. Txokolate beroa guztiontzat.
- 20:00. Arratzuko Piñapolak Otxotearen eskutik, jai amaierako txupina.

MUXIKA

Maiatzak 22, barikua.
- 20:00. Txupinazioa Egundo taldearekin.
- Gero. Makailo jana.
- Ostean. II. Pultsu txapelketa. Izena eman beharko da egunean bertan.
- 22:30. Taixuz erromeria.

Maiatzak 23, zapatua.
- 13:30. Auzo poteoa.
- 14:30. Bazkaria. Izena eman beharko da maiatzaren 20a aurretik, 618 01 14 67 telefonora whatsappa bidalita.
- 16:30. Goitibehera lasterketa.
- 17:30. Briska eta mus txapelketa. Izena eman beharko da egunean bertan.
- 21:00. Kontzertuak: Apokhalipsis eta Orkestra elektrotxaranga.
Maiatzak 24, domeka.
- 12:00. Meza.
- 13:00. Basotxoritxu dantza taldea.
- 14:15. Balkoitik balkoira bertso saioa Onintza Enbeita Maguregigaz eta Aitor Etxebarriazarraga Gabiolagaz.

SUKARRIETA

Maiatzak 23, zapatua.
- 09:00. Txupinazoa.
- 10:00. XLII. Sukalki lehiaketarako izen ematea.
- 10:30. Pilota partiduak, Arkupe Sustabiz Kirol Elkarteko pilotariekin.
- 11:30. Sukarrietako Kantagune taldea, kalez kale.
- 13:00. Herri kirol erakustaldia: Gari Elorriaga (Gernika-Lumo), Patxi Bilbao (Amoroto), Ane Antxutegi (Usansolo) eta Jon Onaindia (Mendata).
- 14:00. Sukalki kazolen aurkezpena.
- 14:30. Sari banaketa.
- 15:00. Herri bazkaria, parkean.
- 17:30. Haurren jokoak, parkean.
Maiatzak 24, domeka.
- 11:00. Meza nagusia.
- 12:00. Trikitixa.
- 13:30. Sardinada, Plazuelan.
- 17:00. 24. Mus Txapelketa, Plazatxo tabernan.

Eako Udalak auzo batzarrak deitu ditu

Busturialdeko Hitza — 2026-05-20 15:37:58

Eako Udalak deituta, auzo batzarrak egingo dituzte datozen bi asteburuetan. Horietan, herritarren ekarpenak jasoko dituzte, eta udalak martxan dituen proiektuen berri emango dute udal ordezkariek.

Domeka honetan [maiatzak 24] 12:00etan elkartuko dira Natxituko bolatokian, eta argitu dutenez, bolatoki aurrerako eta plazarako proiektuaren inguruko bilera monografikoa izango da.

Bestalde, datorren astean egingo dituzte Eako eta Bedaronako auzo batzarrak. Maiatzaren 30ean, zapatuan, 12:00etan elkartuko dira eatarrekin, Eskolondon. Biharamunean, berriz, bedarutarren txanda izango da; 12:30ean hasiko dute batzarra Bedaronako txokoan.

Galdetegia. Bestalde, udalaren etorkizuneko kultur politika definitzeko, herritarren iritzia ezagutu nahi dute, eta horretarako galdetegi bat zabaldu dute (anonimoa da eta erroldatu gabe daudenek ere bete dezakete): “Etorkizuneko kultur eskaintza eta inbertsioetan herritarren iritzia kontuan hartzeko prestatu dugu galdetegia”. Internet bidez bete daiteke galdetegia.

Eskualdeko hiru talde, Bizkaiko Taldekakoan

Busturialdeko Hitza — 2026-05-20 15:13:08

Bizkaiko bertsolaritzaren oinarria indartzeko asmoz jaio zen Bizkaiko Taldekako Bertso Txapelketa 2017, eta geroztik, lau aldiz egin dute. Bizkaiko Bertsozale Elkarteak bertsolaritzaren “ekosistema osoa etenik barik elikatzeko” helburuagaz lanean dihardu, eta horregatik, bertsogintzaren oinarria “motibatu, finkatu eta goratu” asmoz, txapelketaren bosgarren aldia antolatu du aurten. Hamalau taldek parte hartuko dute aurten, eta Busturialdeak ordezkaritza izango du, hiru taldegaz.

Taldekakoaren bitartez bertso eskolak eta eskualdeak “indartu” nahi dituztela nabarmendu dute Bertsozale Elkartetik, eta horretarako, “gune ludikoa” eskainiko dute: “Taldekakoa giro informalean eta jai-giroan gauzatzea da helburua; batez ere, bertsolari hasi berriei plazarako bidea erraztea, eta arrazoi desberdinengatik ohiko txapelketan parte hartzeko motibaziorik ez dutenei aukera bat eskaintzea”. Horrez gain, antolatzaile, epaile eta gai-jartzaile berrien sorrera ere bultzatu gura dute, baita eskualdeen arteko harremana sendotzea ere.

Hamalau talde “anitz”
Aurten 14 taldetan banatutako 80 parte hartzailetik gora hartuko ditu Taldekakoak. Talde asko zortzi edo hamar lagunek osatzen badituzte ere, talde bakoitzak gutxienez sei parte hartzaile beharko ditu kanporaketa bakoitzean: hiru bertsolari, gai-jartzaile bat, epaile bat eta laguntzaile bat.

Antolatzaileek parte hartzaileek “profil anitza” azpimarratu dute, bertsolari oso gazteak, beteranoak, aspaldi bertso mundutik aparte ibilitakoak, hasiberriak edota Bizkaiko txapeldunak batuko ditzuztelako, besteak beste: “Helburua aniztasun hori lortzea zen, eta lortu da; baita belaunaldian arteko harremana sustatzea ere”.

Aitor Etxebarriazarrak, Mikel Retolazak, Eneko Aldanak. Asier Galarzak, Jon Aranok eta Alain Cuberok osatutako Busturialdeko Lau Buru taldeak irabazi zuen lehiaketa 2024an, eta aurten ere garaikurra eskualdera ekartzera ahaleginduko dira izena eman duten Busturialdeko hiru talde:

Bypasseu (Busturialdea): Asier Galarza, Eider Fernandez, Janire Arrizabalaga, Jokin Abaitua, Julen Ibarguengoitia eta Koldo Gezuraga.
Haritz eta Itsaso (Busturialdea): Aitor Etxebarriazarraga, Ander Elortegi, Enare Muniategi, Mikel Retolaza, Onintza Enbeita eta Unai Aldana.
Nik dakit ba (Gernika-Lumo/Busturialdea): Koldo Muñiz, Ibai Amillategi, Beñat Bilbao, Beñat Enbeita. Ander Arrien eta Garoa Oleaga.

Bost kanporaketa.
Bizkaiko Taldekakoa fi fasetan banatuta lehiatuko dute: kanporaketa fasea eta finalaren eguna. Lehen fasean bost kanporaketa egingo dituzte — hiru taldeko hiru saio eta bi taldeko saio bat—. eta irabazlea zuzenean sailkatuko da finalaurrekoetara. Kanporaketen egiturari dagokionez, saio bakoitzean hiru azpi saio egingo dituzte: lehenengo saioan bi talde igoko dira oholtzara; gero, galtzaileak hirugarren taldeagaz lehiatuko du bigarren saioa. Hirugarren eta azken kantaldia lehen bi saioetako irabazleek osatuko dute.

Kanporaketetako datak taldeen artean zehaztu dituzte, eta denak ekainaren 5etik [barikua] 12ra [barikua] bitartean egitea adostu dute. Hala, ekainaren 5ean emango diote hasiera Taldekakoari, Algortan (Azebarri elkartean) eta Arrigorriagan (Baserri taberna). Bypaseeu taldeak Algortan egingo du debuta, eta Haritz eta Itsasok, ostera, Arrigorriagan. Nik dakit ba taldeak etxean, Gernika-Lumon (Harizpe txokoa) jokatuko du kanporaketa, ekainaren 12an.

Finalaurrekoek eta finala egun berean lehiatuko dira: irailaren 12an [zapatua], Bizkaiko Bertsozale Elkartearen egunagaz bat egin da. Finalekoa “egun guztiko plana” izango dela aurreratu dute antolatzaileek; izan ere, bost kanporaketetako irabazleek finalaurrekoak jokatuko dituzte goizean, bi saiotan banatuta: saio batean hiru talde egongo dira eta bestean, bi. Ostean bazkaria egingo dute eta arratsaldean, bi finalaurrekoetako irabazeak final handian batuko dira.

Egin beharrekoak.
Bizkaiko Bertsozale Elkarteak kanporaketa bakoitzean parte hartzen duten taldeen esku utzi du saio bakoitzeko ariketak adosteko aukera, baina halere, ariketen proposamen bat helarazi die taldeei: “Talde biak ados ipintzen badira, beste ariketa batzuk egiteko aukera daukate”, azaldu dute. Ariketak bezala, gaiak aukeratzea taldeetako gai-jartzaileen esku geratuko da, eta aurkezle lanak saio horretan oholtzan ez dagoen taldearen gai-jartzaileak egin beharko ditu.

Bertsotan arituko diren taldekidez gain, talde bakoitzak epaile bana izango du kanporaketa bakoitzean eta erabazlea erabakitzeko unean, hiru saioak hartu beharko dituzte kontuan. Gainera, “publikoaren iritzia ere kontuan hartuko” dutela iragarri dute.

EGUTEGIA:

Ekainak 5, 18:00etan, Arrigorriagan (Baserri Taberna): Botxolariak, Estropozu eta Haritz eta Itsaso.
Ekainak 5, 19:00etan, Algortan (Azebarri Elkartea): Bypasseu, Maritxu nondik dator eta TAKET.
Ekainak 6, 19:00etan, Urdulizen: Pirata eskola, Itallen eta Lirio loreak.
Ekainak 12, Leioan: Far Westeko Bertsolariak eta Leioatik Leioara.
Ekainak 12, 19:00etan, Gernika-Lumon (Harizpe Txokoa): Nik dakit ba, KARIDADEKO MASOKISTAK eta DuranGALDUEK.

'Andrea Chénier' opera ezaguna ikustera joateko aukera dute gernika-lumotarrek

Busturialdeko Hitza — 2026-05-20 14:29:57

Bilboko Abao Operak eta Gernika-Lumoko Kultur Etxeak elkarlanean antolatuta, ekainaren 1ean Euskalduna Jauregira Giordanoren Andrea Chénier opera ezaguna ikustera joateko aukera eskainiko dute. Izan ere, opera zaleek, Laguna txartelarekin, Bilbora joan etorria egiteko autobuserako txartela eta ikuskizunerako sarrerak eskuragarri izango dituzte 55 eta 60 eurotan, kultur etxean; sarrerak agortu arte eskainiko dutela aukera hori esan dute.

Opera 19:30ean hasiko da, eta 22:30ak arte iraungo du, beraz, 18:00etan jarri dute hitzordua udalerriko autobus geltokian. Bestalde,22:45ean aterako dira Euskalduna Jauregitik.

1789ko Frantzian girotuta, operak Andrea Chénier poeta, Maddalena di Coigny kondesa eta Gérard zerbitzariaren arteko maitasun eta gatazka istorio tragikoa kontatzen du, Frantziako Iraultzaren testuinguruan.

Kirola eta aisialdia uztartuko dituzte Busturialdeko Udalekuetan

Busturialdeko Hitza — 2026-05-20 07:04:07

Urremendi Landa Garapen Elkarteak eta Busturialdeko zenbait udalek (Ajangiz, Arratzu, Elantxobe, Errigoiti, Gautegiz Arteaga, Kortezubi, Mendata, Morga, Murueta, Muxika eta Nabarniz) Busturialdeko Udalekuak antolatu dituzte aurten ere, eta horietan parte hartu nahi dutenek maiatzaren 29ra bitartean izena eman behar dute. Internet bidez izena eman daiteke.

9 eta 14 urte bitarteko ume eta gazteei zuzendutako kirol eta aisialdi programa da. Ekainaren 29tik uztailaren 10era bitartean, Busturialdeko hainbat tokitatik ibiliko dira (Laida, Bermeo, Mundaka, Arrola, Sukarrieta, Ereñozar…), 09:30etatik 14:00etara bitarteko ordutegian: “Udalekuen helburua da gaztetxoek udako oporraldia modu aktiboan eta osasuntsuan disfrutatzea, eskualdeko beste herrietako gazteekin harremanak sendotuz eta Busturialdeko natur guneak eta aisialdirako aukerak ezagutuz. Horretarako, egunero autobusez mugituko dira eskualdeko leku desberdinetara”.

Besteak beste, stand up paddle, kayak, hondartzako kirolak, mendira irteerak eta uretako ohe elastikoak edukiko dituzte aukeran. Prezioari dagokionez, udalerrietan erroldatutakoek 139,15 euro ordaindu beharko dituzte, eta erroldatuta ez daudenek, ostera, 278,30 euro.

Herritarren parte hartzea, HAPOren diagnostikoaren 1. fasearen giltzarria

Busturialdeko Hitza — 2026-05-19 18:42:16

Ibarrangeluko udal gobernu taldea Hiri Antolamenduko Plan Orokorraren (HAPO) diagnostikoa egiteko asmoz da, eta herritarren iritziak nahiz iradokizunak bilduko ditu, ekainetik uztailera bitartean. Hain zuzen ere, herritarrak HAPOren inguruko lanketan parte hartzaile aktibo izan daitezen, hurrengo astean abiatuko duten 1. parte hartze faseari dagokion egutegiaren berri eman dute udaletik.

Hilaren 27an ekingo diote parte hartze diagnostikoaren lehen faseari. Herritarrek HAPOren berri izan dezaten, formakuntzarako eta informazio hedapenerako berbaldia egingo dute, 19:00retan hasita, Kultur Etxean. Bertan, HAPO zer den eta “zertarako eta norentzat” egiten den argituko diete hurreratzen diren ibarrangelutarrei. Ekainaren 11n, udal pilotalekuak parte hartze karpa irekia hartuko du, 16:30etik 19:00etara artean.

Parte hartze horren sustapenarekin aurrera egitea izando du helmuga, hain zuzen, ekainaren 18ko jardunaldiak ere: Espazio publikoa, ingurumena, mugikortasuna, etxebizitza eta ekipamendu publikoak izango dituzte langai, 19:00retatik aurrera, Kultur Etxean. Azkenik, uztailaren 2an, toki eta ordu berean, parte hartze tailerrean biltzeko deialdia luzatu die udalak herritarrei; hirigintza barneratzailea eta inklusiboa izango dute hizpide saio horretan.

Jubilatuen bazkariak 800 lagun bildu ditu Jai Alai frontoian

Busturialdeko Hitza — 2026-05-19 12:02:08

Gernika-Lumoko jubilatuak urteroko bazkarian bildu ziren joan den zapatuan (maiatzak 16), Jai Alain. Udalerriko frontoia 800 lagunen topaleku izan zen, eta jardunaldia jaiaren eta bizikidetzaren epizentro bilakatu zen. Hala, topaketa hori “tokiko egutegiko hitzordu sozial” bezala nabarmendu dela adierazi dute udal ordezkariek, izan ere, hamazazpigarren edizioa izan zen asteburukoa.

“Udalak, jarduera honekin, erretiratuentzako topagune, aintzatespen eta harreman sozialerako gune bat eskaintzea du helburu”, diote udal ordezkariek. Ze, bazkari herrikoiak gastronomia eta jai giroa uztartu zituen, eta udalerriko pertsona askorentzat “erreferentzia gune gisa duen papera” indartu zuela uste dute.

Euskara ikasi eta praktikatzeko, Mintzodromoetan bilduko dira

Busturialdeko Hitza — 2026-05-19 10:00:21

24. Korrikak utzitako sentsazio indartsuei helduta, AEK-k hainbat konpromiso hartu ditu, eta, euskararen pizkunderako zer eskaini ahal duen erakutsi nahi diogu Euskal Herri osoari. Beraz, jendartean euskararen normalizazioa bultzatzeko, euskaraz praktikatzeko Mintzodromoak antolatu ditu eguenerako (maiatzak 21), hainbat herritan, tartean Bermeon eta Gernika-Lumon.

Izan ere, inoiz baino euskara gehiago entzuteko asmoz, 65 mintzodromo antolatuko dituzte, Euskal Herriaren luze-zabalean. “Azken batean, horrela lortuko dugu helburua: ikasiz eta praktikatuz”.

Gernika-Lumon, esaterako, 10:00etan bilduko dira Astran, eta bertaratzeko izena eman behar da, hurrengo telefono zenbakietara deituta: 600 48 20 10 edo 94-625 35 93.

Bermeon, aldiz, 18:00etan jarri dute hitzordua: eguraldi ona badago Bermeoko AEK euskaltegian bilduko dira, eta euria eginez gero, Kabidxen. Bermeoko Mintzodromoan parte hartzeko 607 60 95 80 telefono zenbakira deituta izena eman behar da.

“Benetako lanketa, konpromisoa, behin Korrika igarota dator. Asmo handiko helburuekin abiatzen dugu lasterketa, baina ekimena bera labur geratzen zaigu askotan, eta Korrikak irauten duen 11 egunetatik harago joan behar dugu”, azaldu dute, Korrikaren 12. Eguna prestatu dutela iragartzeaz gain.

12. eguna: eta izango gara! ekimena jarri zuen martxan AEK-k, euskararen aldeko lasterketaren balorazioan: “Korrikan parte hartu duten eragile guztiei konpromisoa eskatzen diegu, ekiteko engaiamendua. Lan horretan, besteak beste, ezinbestekoa da ordezkari politikoen ardura, haien babes juridiko eta politikoa. Askok eraman dute lekukoa Korrikan, baina ekintza sinboliko horretatik haragoko konpromisoa eskatzen diegu hemendik: Korrikaren harira egindako adierazpen ederrak ekimen bihur ditzatela, benetan susta dezaten Euskal Herri euskalduna”.

Eskaerak egiteaz batera, AEKk berak zer gehiago egin dezakeen adierazi zuen: “Beti esan dugu ez dela nahikoa Korrikan parte hartzea, hurrengo eguna ere garrantzitsua dela: benetako lanketa, konpromisoa, behin Korrika igarota dator”. Horren baitan, apirilaren 22an ordubeteko eskola eman zuten, doan, AEKren 100 euskaltegietan. Eta, orain, Mintzodromoekin biribilduko dute egitasmoa.