Busturialdeko Hitza

Esnatu dinamika aurkezten ari dira herriz herri, "eragileak ahalduntzeko eta kontzientziatzeko"

Busturialdeko Hitza — 2026-05-25 14:31:13

Apirilaren 14an aurkeztu zuen Esnatu ekimena Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak, arlo askotariko hamazortzi eragilerekin batera, Orion, eta orain, herriz herri, euskararen egoera erakusten duten datuetan eta bilakaeran oinarrituta, hitzaldiak antolatzen ari dira, beti ere eragileak “ahalduntzeko eta kontzientziatzeko” asmoarekin: “Herriz herri edo eskualdez eskualde euskararen egoera erakusten duten datuetan eta bilakaeran oinarrituta, hitzaldiak edo foroak antolatu dituzte UEMAk eta udalek”.

Eguen honetan (maiatzak 28) Muxikan elkartuko dira. Arritxu Zelaia UEMAko teknikariak emango du Esnatu. Gure hizkuntzak har dezan arnas hitzaldia, 18:00etatik aurrera, Ariatzako eskolan Euskararen egoera eta bilakaeragaz batera, Euskal Herriko zein Muxika, Ibarruri eta Gorozikako datuak aztertuko dituzte.

Ean, berriz, ekainaren 3an (eguaztena) daukate hitzordua. 18:30an Eskolondon bilduko dira Zelaiagaz. Eako Udalak, Euskara Batzordeak eta UEMAk elkarlanean deituta, hiru gai nagusi landuko dituzte; Euskal Herriko eta Natxitua, Bedarona eta Eako egoera soziolinguistikoaren diagnostikoa egin, UEMAren Lurralde Estrategia aurkeztu eta udalerri euskaldunei eusteko eragileek zer egin dezaketen aztertuko dute.

Zelaiaren berbetan, egoeraren gordintasuna azaldu nahi dute, eta horren aurrean herritarrak eta eragileak zein konpromiso hartzeko prest dauden ikusi. Izan ere, argi daukate tokikotik eta bakoitzak bere arduratik eragitea beharrezkoa dela: “Datuek esaten dutena da arnasguneak desagertzeko zorian egongo direla hamar urte barru. Datu orokor batzuk eta herriko datuak eta joerak zeintzuk diren ikusiko dugu hitzaldietan, baita horien aurrean zer egin genezakeen ere. Eragileei zuzendutako konpromiso dinamika daukagu. Nazio mailako eta erakunde publikoen konpromisoez gain, eragileen konpromiso dinamika abiatu da, uste dugulako besteekin nahikoa ez delako. Orain artekoa eginez, ez diogu eutsiko, eta jakin nahi dugu jendea zelako konpromisoak hartzeko prest dagoen, xumeetatik hasi eta handiagoetara”.

Bermeon, ostera, urriaren 24an, 11:30ean egingo dute saioa. Esnatu ala hil liburua aurkeztu du Garikoitz Goikoetxeak, eta Esnatu dinamikaren azalpena ere egingo dute.

Eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten eragileek hartu ditzaketen konpromisoen inguruko hausnarketa sustatu nahi dute, eta, beraz, tokiko eragile eta elkarteei bat egiteko eskatu diete: “Gaur egun bezala jarraituz gero, eremu euskaldunenean ere euskarak atzerantz egingo duela diote ikerketek, eta horri erantzuteko eta egoera iraultzeko arduratik sortutako ekimena da Esnatu dinamika. Era guztietako eragileak ahalduntzea eta eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten eragileen konpromisoak sustatzea da ekimenaren asmoa”.

2026ko otsailean aurkeztu zuen UEMAk Lurralde Estrategia proposamen politikoa, eta proposamen hori erakundeekin eta alderdiekin lantzen hasi da mankomunitatea, baina ohartarazi dute guztia ezin dela erakunde publikoen esku utzi: “Herriko eragileen esku ere badago arnasguneak bizirik mantentzea. Dena ezin dugu utzi Lurralde Estrategiaren esku, dena ezin dugu erakunde publikoen esku utzi. Herritarren eta eragile desberdinen ahalduntzea eta konpromisoa ezinbestekoak dira arnasguneak babesteko. Eragileon esku ere badago udalerri euskaldunek euskaldun izaten jarraitu ahal izatea, norberak nahi eta ahal duen neurrian”.

"Etxebizitza duina prezio eskuragarrian" lortzea ahalbidetuko duen ordenantza onartu dute

Busturialdeko Hitza — 2026-05-25 13:00:56

Busturiko Udalak udalerriko etxebizitza-beharrizanei erantzun eta etxebizitza “errazago” eskuratu ahal izatea ahalbidetu asmoz, beheko solairuetan etxebizitzak egokitzeko ordenantza berria onartu du. Ekimen “garrantzitsu” horri esker, etxebizitza eraikinetako beheko solairuetan eta hiri-lurzoruetan dauden lokalak etxebizitza bihurtu ahal izango dira, udal gobernu taldearen esanetan, etxebizitza eskuratzeko “aukerak handitzeko”.

Udal gobernu taldeak iaz hasi zuen ordenantza onartzeko prozesua, kontsulta publikoa egin eta busturiarren iritzia eta ekarpenak jasota. Aitor Aretxaga Busturiko alkateak herrian etxebizitza lortzeko “zailtasunak” daudenaren jakitun dira, batez ere, bizi-proiektua herrian garatu nahi duten gazteen arteen artean: “Ordenantza berri honetan lan egin dugu, gure bizilagunek etxebizitza eskuratu ahal izateko beste tresna bat baita. Neurri honekin lokal hutsen arazoari eta etxebizitza berrien beharrar erantzun nahi diegu, espazio horien erabilera egungo beharretara egokituz“.

Alkateak nabarmendu duenez, udal gobernu taldeak, udalerriaren “arduradun” diren aldetik, Busturiaren garapenerako eskura dituzten “legezko aukera guztiak” aztertu eta garatu behar dituzte, eta etxebizitzaren arazoari aurre egitea “funtsezko faktorea” da horretarako.

Araubide juridikoa.
Udaletik jakinarazi dutenez, ordenantzan jasotako irizpideak betetzen dituen lokaletako “edozein jabek” sustatu ahal izango du espazio hori etxebizitza bihurtzea. Izendapen berriagaz, etxebizitza udalaren araubide tasatuko babes publikoko etxebizitza izatera igaroko da, eta kalifikazio hori ezin izango da aldatu: “Etxebizitza berriak ohiko etxebizitza iraunkor gisa erabiliko dira beti, errentamendu-erregimenean edo jabetzan”, zehaztu dute.

Beheko solairuetan kokatutako lokaletako baten jabeak etxebizitza saldu edo alokatzea erabakiko balu, “esleipen-prozedura baten onuradun diren eta zenbait baldintza betetzen dituzten” pertsonek eskuratu ahal izango dituzte, hala nola, hiru urteko antzinakotasunagaz Busturian erroldatuta daudenak, etxebizitza bizigarririk jabetzan ez dutenak, babes publikoko etxebizitzak esleitzeko Eusko Jaurlaritzaren gehienezko eta gutxieneko diru sarreren araudia betetzen dutenak edota Eusko Jaurlaritzaren Etxebizitza Eskatzaileen Erregistroan alokairuko edo erosketako etxebizitzaren eskaitzaile gisa izena emanda daudenak.

Horrez gain, nahiz eta etxebizitza baten jabetza izan, 65 urtetik gorako pertsonek, mugikortasun murriztu iraunkorra dutenek edota mugikortasun murriztu iraunkorra duten seme-alabekin bizi diren pertsonek ere etxebizitzak eskuratu ahal izango dituzte, beti ere, jabetzan duten etxebizitzak irisgarritasun baldintza teknikoak betetzen ez baditu. Gainera, ordenantza berria indarrean sartu baino “gutxienez hiru urte lehenago” lokal baten jabeak diren pertsonek, edota etxebizitza heredatu dutenek, aurreko “baldintzak bete gabe” izango dute etxebizitzok erabiltzeko aukera.

Bizigarritasun bermeak.
Etxebizitza bihurtzen diren etxebizitza berriak “bizigarritasun-berme tekniko guztiak” beteko dituztela azpimarratu dute udaletik: argiztapena, aireztapena, isolamendu akustikoa, pribatutasuna, segurtasuna, ke-hustuketa, sanemendua, instalazio termikoak, aireztatze eta klimatizazio ekipoak eta euri-uren hustuketa. Horrez gain, eraikinaren estetika errespetatuko dela zehaztu dute.

Ordenantza berriarekin, “lurzoru berria okupatu beharrik barik” eta, aldi berean, gaur egun erabiltzen ez diren lokalen jabeei alternatiba bat eskainiz, etxebizitza erabilgarrien kopurua handitu nahi du udalak. Gainera, neurri berriak etxabeak dauden guneen “uri-irudia hobetzen” lagunduko du, eraikitako ondarea optimizatuz eta pertsonek “etxebizitza duina izateko duten eskubidea erraztuz”.

Baldintzak argituta, Aretxagak denbora luzez landu duten ordenantzaren xede nagusia gogoratu du: “Helburua da itxita dauden eta merkaritza-establezimendu gisa potentzialik ez duten lokalak etxebitzitza bihurtzea. Eskaintza handitu egingo da eta etxebizitza duina prezio eskuragarrian eskuratzeko aukera erraztuko du udalerrian bertan”.

Ondareak, musikak eta itsasoko zaporeek bete dute Bermeo

Busturialdeko Hitza — 2026-05-23 17:48:29

Bermeoko Lamera bete du 32. Arrain Azokak bigarren egunez. Azokaren irekierarekin batera, jaiari hasiera eman zien atzo [maiatzak 22], eta asteburuan murgilduta, milaka izan dira gaur [maiatzak 23] herria bete duten bermeotarrak eta toki guztietako bisitariak. Portuzaharrean, Lameran zein etxeetako balkoi eta zabaldutako leihoetan ikusi zitekeen jendea, eta mahonezko jantziek itsasoko kolorez bete dituzte bazterrak. Bermeoko armarridun zapiak lepoan jantzi ditu jendeak, azoka bizirik dagoela eta herriarentzat erakusleiho den asteburu bat iragarriz.

Mota, kolore eta zapore guztietako pintxo eta produktuak izan dira protagonista gaurkoan. Antxoa, atuna edo izokina izan dira jendearen gustokoenak, eta etenik gabeko salmentak izan dituzte txosnetan beharrean aritu direnek. Eguzkiak eguraldi ezinhobea ekarri du lehen orduetan, hala ere, goi-goian jarri denerako, gerizpea bilatzea zuten helburu askok eta askok. Jana eta edari hotzak izan dituzte esku artean bisitari guztiek; bakarka, bikoteka edo lagun-taldean zapore berriak dastatzen eta elkarbanatzen aritu da jendea goiz guztian zehar. Bazkaltzeko ordua ere bertan heldu zaie askori, eta Gune Solidarioak bertaratu diren ehundaka pertsona hartu ditu. Marmitakoa eta atun errea jateko aukera izan du jendeak, ordaindutako dirua sei eta hamabi urte bitarteko haurren tratamenduak ordaintzeko osasun-sistema publikora bideratuko dela jakinda. Euskal Herriko edozein jai girotan falta ez den talo postuak ere izugarrizko arrakasta izan du, eta etenik barik aritu dira oreari eragiten . Txosnen eskaintzari begira eta urtero bezala, kontserbak erostea hautatu dute askok. Arrain Azokan dastatutakoa bakarrik ez, bertan bizitakoa ere etxera eramateko modua izaten baita.

Zaporeetaz gain, tradizioa eta kultura izan dira gaur azokaren erdigune. Bermeoko sustraien eta nortasunaren irudi izaten da Arrain Azoka urtez urte, eta horregatik, izate hori musikaren bitartez plazaratu dute gaur herriko hainbat musikari eta eragilek. Musika Eskolako Kankinkabara, kantari txikiak eta Arrekatxutxa taldeen txanda izan da eguerdian, eta tradizioz betetako doinu alaiekin Portuzaharra girotzen aritu dira. Alde Zaharrean hasi eta Portuzaharrera egin du bidea KIETB erraldoi txikien taldeak, eta muiskarien erritmoa jarraituz eta portuan zeuden familia eta lagun taldeen begiradak eurengaantuz, erraldoien tradizioa Bermeon bizirik dagoenaren erakusgarri izan dira. Urrunetik danbor hotsak entzun dira orduan. Hurre-Hurre eta Adiskide txokoetako joleek Portuzaharra eta Lamera hartu dituzte, herritarrei danborren eta metalezko musika tresnen soinuak eskainiz.

Azoka aldarrigune bihurtu dute gaurkoan ere. Kontserberetako beharginek elkartzeko beharra izan dute beste behin, eta ozen entzun da Lameran bide bakarra baldintza hobeen aldeko etengabeko borroka dela. “Prekarietateari amaiera” emateko ordua dela adierazi dute, eta baita bizitzeko eta lan egiteko baldintzak hobetuko dizkien “hitzarmen duin” bat exijitu ere. Hala, ospakizuna nagusi bada ere, borrokak badu tokia bermeotarren Arrain Azokan.

Lameran batu dira kontserberetako langileak.

Gaurko egitaraua 20:00etan hasiko den Josu Zabalondo eta Luis Cuetoren ikuzkizunak itxiko du; betiko abesti ezagunen emanaldia egingo dute Frontoian.

HAPO berria "zorroztasunez eta erantzukizunez" egiten ari direla aldarrikatu du EAJk

Busturialdeko Hitza — 2026-04-21 12:23:31

Muruetako EAJk udalerriaren egungo eta etorkizuneko beharrizanei erantzuteko helburua duen Hiri Antolamendurako Plan Orokor (HAPO) berria “zorroztasunez, erantzukizunez eta legea erabat betez” egiten ari direla aldarrikatu du.

Udal gobernu taldeak Muruetako ontziolaren eremua HAPOn sartzea aktibatu duela iragarri du, beti ere udalerriaren “errealitateagaz koherentea” den plangintza baten barruan: “Ez gaude bat-bateko erabakie aurrean, baizik eta lan serio eta planifikatu baten aurrean, irizpide teknikoekin eta ezarritako epeen barruan garatua”. Hala, prozesuko fase guztietan zehar “etengabe eta modu arduratsuan” lan egin dutela argitu dute, “inprobisaziorik gabe eta udalerritik kanpoko interesik gabe”.

Kanpoko proiektuei erantzun beharrean, HAPO berriak dagoeneko “zaharkituta” dauden hirigintza-arauak eguneratzeko beharrari eta Murueta herritarren egungo beharri erantzuten diola nabarmendu du alderdi jeltzaleak. Plangintza berriaren helburuak ere zehaztu dituzte, hala nola, etxebizitzarako sarbidea erraztea, ekipamenduak hobetzea, espazio publiko berriak sortzea eta udal azpiegiturak modernizatzea.

HAPO berria idazten hasi zirenetik Murueta Independiente Taldeak (MIT) egindako kritikei ere erantzun diote EAJkoek, erantzukizuna eskatuz: “Zalantzak edo informazio okerrak zabaltzeak ez dio interes orokorrari laguntzen, ezta udalerriaren etorkizunerako funtsezkoa den proiektu bati seriotasunez ekiten ere”. Muruetak “oposizio eraikitzailea” merezi duela aldarrikatu dute , ekarpenak egingo dituena eta udalerriak dituen “erronken mailan” egongo dena.

Hala, EAJko udal gobernu taldeak “gardentasunez, zorroztasunez eta hurbiltasunez” lan egiteko konpromisoa berretsi eta herritarrak prozesuan parte hartzera gonbidatu ditu: “Murueta modernoa, iraunkorra eta guztiontzako aukerak dituena nahi dugu, eta horretan ari gara lanean”.

Argiteria publikoa berritzeko lehen fasea, martxan

Busturialdeko Hitza — 2026-03-18 18:09:30

Muruetako Udalak urrian osatu zuen 2024-2044 aldian indarrean egongo den Klima-aldaketa Arintzeko eta horretara Egokitzeko Plan Integratua. Orain, planaren barruan eta ingurumenarekiko errespetuan eta udalerriaren garapen jasangarrian aurrera egiteko helburuz, argiteria publikoa berritzeko lehen fasea jarri dute martxan. Lehen esku-hatzean “egoera okerrenean” zeuden 90 farola berritu dituzte.

Julen Karrion Muruetako alkateak nabarmendu duenez, udalerriak hainbat urte daramatzate eraginkortasun energetikoaren arloan ekintzan garatu eta energia berriztagarrien aldeko apustua egiten: “Gure energia planean, oraingo eta etorkizuneko oinarriak eta konpromisoak finkatzen ditugu. Hor kokatzen da jarduera hau; argiteria publikoa berritzeak argi-eraginkortasuna hobetzen eta energia-kontsumoa murrizten lagunduko digu”. Lehen jarduketan bidegorriko farola berrietan zein ipini dituzten farola berrietan LED argiak jartzea izan du helburu; hori eginda, udalaren asmoa “fase desberdinetan” udalerriko gainontzeko farolen buruak ere LED teknologiara aldatzea da.

Farolak LED teknologiara egokitu eta eguneratzea da, hain zuzen, tokiko energia planean jasota duten ekintza nagusietako bat, eta azaldu dutenez, “hainbat fasetan” egingo dute. Hasteko egoera kaskarrerenean zeuden faroletan ipini dute fokua: “Pantailak hondatuta zituztenak edo gardentasuna galduta zuten farolak ordezkatzea lehenetsi da”. Argiteria publikoa berritzeko lehen fasea aurrera eramateko aurrekontua 85.676,71 eurokoa izan da, eta udalak Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Eusko Jaurlaritzaren dirulaguntzak jaso ditu; 64.000 euro eta 21.481,30 euro, hurrenez hurren.

Aldatu dituzten farolek 80 watteko indukzio-argiak erabiltzen zituzten eta argia angulo zabalean banatzen zuten, “fokalizaziorik barik”. Gainera, ez zuten gaueko potentzia erregulatzea ahalbidetzen. LED teknologiarekin, ostera, argi kutsadura “nabarmen” murriztea aurreikusten dute, energia kontsumo txikiagoarekin argiztapen maila handiagoa bermatzearekin batera: “Far0len buru berriek driver-ak —kontrolatzaileak— dituzte, etorkizunean potentzia erregulatzeko aukera ematen dutenak. Horri esker, gaueko argien intentsitatea egokitu ahal izango da, energia gehiago aurrezteko”, argitu dute udaletik. Era berean, ordezkapenean farolen euskarria mantendu dutela jakinarazi dute, hau da, goialdea, burua soilik aldatu dute.

Klima eta energia plan integratua indarrean egongo den urteetan “herri hainbat arlotan” ekintza ezberdinetak gauzatzea aurreikusten dute udaletik; gainera, emisioak arintzeko, trantsizio energetikorako eta egokitzapen klimatikorako “jarduera zehatzak” finkatuko dituztela aurreratu dute: “Plan integratuaren bidez lortu nahi diren onura nagusien artean daude, besteak beste, energia-kontsumoa eta berotegi-efektuko gasak murriztea“.

Aitor Etxebarriazarraga, Busturialdeko Bertsolari Txapelketako bigarren finalista

Busturialdeko Hitza — 2026-03-03 13:37:17

Aurrera doa Busturialdeko Bertsolari Txapelketa eta dagoeneko baditu bere lehen bi finalistak. Belendizko saioan Onintza Enbeita muxikarra nagusitu ostean, barikuko [otsailak 27] bigarren saioan Aitor Etxebarriazarraga gernika-lumotarra izan zen onena eta biak izango dira martxoaren 14an Astran jokatuko den final handian. Muruetan lortu zuen Bizkaiko Bertsolari Txapelketako irabazleak eskualdeko hitzordu handirako txartela, 176,5 puntu eskuratuta. Asier Galarza muxikarrak, 165 punturekin, bigarren bukatu zituen lanak; Mikel Retolazak busturiarra izan zen hirugarrena 161,5 puntu jasota. Koldo Muñiz ibarrangelutarrak (160 puntu), Julen Ibarguengoitia gernika-lumotarrak (156 puntu) eta Helene Yerga bermeotarrak (130,5 puntu) osatu zuen saioa.

Lilibertsok antolatutako saioak “50 bertsozale baino gehiago” elkartu zituen Muruetako Eskola Zaharrean, eta deitzaileak “pozik” daude jasotako erantzunagaz: “Jendea oso ondo erantzuten ari da. Muruetakoa ez da oso txoko handia eta giro polita sortu zen bertan”. Aurreko astean Eider Fernandezen debuta izan zen bezala, oraingoan Yergaren presentzia nabarmendu dute Lilibertsotik, bermeotar gazteak debuta egin baitzuen txapelketan; urduritasunak urduritasun, saio “txukuna” egin zuen Yergak. Etxebarriazarraga nabarmendu dute bestetik, bertsotan aritzen den saioetan “aldea markatzen” duelako.

Halere, bertsolari guztiek erakutsitako maila altua azpimarratu nahi izan dute, lehen saioarekin alderatuta “puntuek gora” egin baitute: “Epaileen arabera bertsolariak hobeto aritu ziren”. Arratzun bezala, Muruetan ere denetariko gaiei erantzun behar izan zien bertsolariek; esaterako, Retolaza eta Etxebarriazarragak, dantza talde bateko kideen azalean jarrita, belaunaldi erreleboaz hausnartu zuten, eta Muñiz eta Yergak VOXeko ordezkarien etorrera dela eta EHUko Gasteizko kanpusaren itxi izana izan zuten bertsotarako gai: “Hausnarketarako nahiko gai politak egon ziren zortziko handiko ariketan; zortziko txikian ostera, umorearekin lotutakoak izan ziren gehiago”. Lanak amaitzeko, “irudimen gehien” erabiltzea eskatzen duen ariketa gauzatu zuten: irudi bat jaso eta horri erreparatuta bakarkako bertsoa osatu. Mitoaroa, zabortegi batean bizi den pertsona bat edo sare sozialak izan ziren bakarkako lanetarako gaietako batzuk. “Oso ondo aritu ziren bertsolariak; jendeak ondo erantzun zuen eta beraiek oso gustura gelditu ziren”, adierazi dute Lilibertsotik.

Finala, erabakitzeke. Martxoaren 14an Astrako oholtzara igoko diren bertsolarien zerrenda barikuan [martxoak 6] ezagutuko da, egun horretan lehiatuko baitute hirugarren eta azken kanporaketa Errigoitin, 20:00tatik aurrera. Ibai Amillategi, Koldo Gezuraga eta Ander Elortegi gernika-lumotarrekin batera, Iker Uriarte bermeotarra, Enare Muniategi gautegiz arteagarra eta Lurdes Ondaro munitibartarra izango dira Ikuilu txokoan kantuan arituko diren bertsolariak. Lilibertsokoen esanetan, azken kanporaketa “orekatuena eta inkognita handiena duena” izango da, saioetan edozer gertatu ahal bada ere, lehen bi saioetan Enbeita eta Etxebarriazarra nagusitzea “normalena” zelako: “Hirugarrenean ez dago batere argi zer gertatuko den edo nork irabaziko duen. Bertso gutxi dira eta gu gehiago abestera ohituta bagaude ere, nahita hartzen dugun erabakia da, eskuragarritasun aldetik errazagoa izateko”.

Errigoiti “kokapenez urrunen” dagoen udalerria izanik, “txokoaren zurrunbiloak” saioaren eragin handia izango duela uste dute; halere, txokoak jendea erakartzeko suen gaitasuna dela eta, jendeak deialdiari erantzungo dionaren konbentzimendua dute Lilibetsokoek: “Saioaren ostean pintxoak egongo dira. Aurten egin dugun formatu aldaketa hori erantzun ona izaten ari da, beraz jendea animatzen dugu hurbiltzera”.

Txarriki eguna ospatuko dute

Busturialdeko Hitza — 2025-12-05 18:28:08

Beste urte batez, abenduari ondo etorri beroa emango diote muruetarrek, Txarriki Egunean elkartzeko hitzordua baitute domekan. Aurtengoa Txarriki Egunaren 21. aldia izango da, eta aurreko urteetan egin bezala, txerrikiaren jaia eta Euskal Jaia ospatzeko egitarau bateratua landu du Muruetako Udalak.

Hala, Muruetara bertaratzen direnek ohiko nekazal produktuen azokaz zein denetariko txerriki produktuen dastaketaz gozatu ahal izango dute etzi. Eguraldiari aurre hartzeko eta azken momentuko ezbehar eta aldaketak ekiditeko, azoka frontoian egitea erabaki dutela iragarri dute.

Txupinazioagaz emango diote hasiera feriari, 12:30ean, eta, jarraian, Foruko Urdaibai Dantza Taldeak emanaldia eskainiko du. Gero, berriz, Etxebarria aita-semeak trikitilariak arduratuko dira Euskal Jaia Euskal Herrian sustraitutako abestiekin girotzeaz.

Txerriaren zozketa 15:00etan egingo dute, eta errotzen hasitako ohiturari jarraiki, ospakizuna bertso bazkariagaz osatuko dute. Aurten Lilibertsoko Ibai Amillategi eta Koldo Gezuraga izango dira bertsotan arituko direnak.

Auzo batzarrak deitu dituzte, parte hartzea eta lankidetza sustatzeko

Busturialdeko Hitza — 2025-11-18 14:59:58

Muruetako Udalak herritarren parte hartzea eta lankidetza sustatzeko helburuagaz, auzo batzarrak deitu ditu datozen egunetan, Auzo batzarrak: denok batera Murueta aurrera lelopean. Hiru hitzordu zehaztu dituzte, udalerriko hiru auzoetako bizilagunak batzeko: Kanpantxuan, Goierrian eta Larraben.

Udaletik zehaztu dutenez, saioen helburua herritarrei herriaren hobekuntzan parte hartzeko aukera eskaintzea da. Azaldu dutenez, ekimena udalak herritarren parte hartzea eta lankidetza sustatzeko, eta “herritarrekiko gardentasuna areagotzeko” duen konpromisoaren parte da, eta “herritarren ahalduntzean eta herriaren kohesioan eragitea” du xede.

Lehen hitzordua zapaturako [azaroak 22] jarri dute, Larrabeko Flores Etxean, 18:00etan. Bigarrena, berriz, Goierrian jarri dute, domekan [azaroak 23]. Goierri Aurreko Lokalean batuko dira auzotarrak, 18:00etatik aurrera. Momentuz antolatuta duten azken auzo batzarra Kanpantxukoa izango da, azaroaren 29an [zapatua]: Eskola Zaharrean jarri dute hitzordua, 18:00etan.

Azaroaren 17ra arte aurkez daitezke argazkiak Muruetako argazki lehiaketan

Busturialdeko Hitza — 2025-11-11 13:10:12

Muruetako bazterretan fokua jarriko du aurten herriko argazki lehiaketak, herriko txokoekin osatu gura baitute udal egutegia. Hala, argazki lehiaketako argazki onenek beteko dute udal egutegia, eta parte hartzeko deia egin du udalak, baina horiek bidaltzeko azken eguna azaroaren 17a (astelehena) izango da.

Edonork parte har dezake lehiaketan —adingabeak gurasoen edo tutorearen baimenagaz—, baina parte hartzaile bakoitzak gehienez hiru argazki bidali ahalko ditu, kultura.murueta@gmail.com helbide elektronikora. Hori bai, parte hartzaileek ezingo dute aldez aurretik aldizkari, egunkari edo liburu batean argitaratutako argazkirik aurkeztu, ez paperean, ez Interneten argitaratutakoak. Gainera, argazkietan pertsonak identifika daitezkeenez, argazkien egileak horien onespena jaso beharko duela azpimarratu dute.

Epaimahaia hainbat pertsonek osatuko dute, eta horiek arduratuko dira egutegia antolatzeaz, lantzeaz eta argitaratzeaz. Hala, 12 argazki finalista aukeratuko dituzte, eta Muruetako 2026ko udal egutegia osatuko dute horiekin, argazki bakoitza hilabete natura batean kokatuz. Gainera, argazki irabazleek, egutegian agertzeaz gain, lehiaketarekin lotutako opari bat jasoko dute. Eta, horrez gain, jasotako argazki guztiekin erakusketa egingo dute, parte hartzaile guztientzako lutx batekin batera.

Muruetako Udalak jakinarazi du lehiaketara aurkeztutako argazkiak argitaratzeko eskubidea gordeko duela (ez esklusiboa), baita argazkiak askatasunez erakusteko eskubidea ere. Ez zaizkie hirugarrenei lagako, egileak edo parte hartzaileak baimena eman ezean, baina esan du parte hartzaileen erantzukizuna izango dela hirugarren pertsonek argazkien gaineko eskubiderik ez dutela egiaztatzea.

Klima aldaketa arintzeko eta udalerria horretara egokitzeko plan integratua osatu dute

Busturialdeko Hitza — 2025-10-13 17:30:43

Iraunkortasunean erreferente bihurtu eta ingurumenarekiko errespetuagaz duen konpromisoa berretsi nahian, Muruetako Udalak Klima-aldaketa Arintzeko eta horretara Egokitzeko Plan Integratua (2024-2044) osatu du. Planak klima-egokitzapenerako, emisioak arintzeko eta trantsizio energetikorako hamaika jarduera zehatz barnebiltzen ditu, urriaren 15ean [eguaztena] muruetarrei aurkeztuko dizkietenak. 19:00etan jarri dute hitzordua, udaletxeko bilkura aretoan.

Udaletik zehaztu dutenez, klima-aldaketa arintzeko energia-erabilera eraginkorragoa izatea, isuriak murriztea eta “energia berriztagarrien bidezko sorkuntza-banatua” handitzea izango ditu ardatz. Izan ere, plana egitean Muruetako kontsumoen inbentarioa egin behar izan dute, isuriak kuantifikatuz. Hasteko udalerriko kalteberatasun azterketa gauzatu zuten, arrisku nagusiak zehazteko. Etorkizuneko egoera berrien aurreikuspenak ere landu zituzten, “saihestezinak” diren klima aldaketaren ondorioetara egokitzeko proposamenak bilduz.

Julen Karrion Muruetako alkatea: “Plan honen bidez, oraingo eta etorkizuneko oinarriak eta konpromisoak finkatzen ditugu”

Julen Karrion Muruetako alkateak adierazi duenez, hainbat urte daramatzate eraginkortasun energetikoaren arloan ekintza ezberdinak garatzen eta energia berriztagarrien aldeko apustua egiten: “Plan honen bidez, oraingo eta etorkizuneko oinarriak eta konpromisoak finkatzen ditugu. Ingurumen ibilbide-orri bat da, egungo egoera aztertzeko aukera ematen diguna eta epe-labur, ertain eta luzerako helburuak planteatzen lagunduko diguna”. Izan ere, 20 urterako plana da, eta denbora tarte horretan udalerrian garatuko diren hainbat ekintza zehazten ditu. Hala ere, gehienez bi urteko epean jarraipen-txostena egitea aurreikusten da, “plana izaten ari den inpuaktua balioztatu, inbentarioak eguneratu eta ekintzen egoera zehazteko”.

Helburu nagusiak.
Hainbat dira plan integratuagaz udalak lortu gura dituen helburuak, hala nola, energia kontsumoa eta berotegi efektuko gasak (BEG) murriztea, energia berriztagarrien ekarpena handitzea eta tokiko espeziak sustatuz nekazal eta baso kudeaketa hobetzea eta biodibertsitatea hobetu eta sendotzea. Horretarako, proiektuan sektore publikoa nabarmendu dute, besteak beste, udal instalazioak hobetzeko aukera ezberdinak aztertuz. Hala ere, beste sektore batzuk aztertzea “funtsezkoa” izan da, Muruetaren “ikuspegi energetiko orokorra” lortu ahal izateko. Muruetan kontsumo handieneko sektorea zerbitzuena eta bizitegiena dela ondorioztatu dute, eta hori planean kontutan hartzea “ezinbestekoa” izango da: “Herritarrek bertan eragin beharko dute hobekuntza-neurri askotan”. Era berean, planak hondakina eta industria bezalako sektoreen BEG isurien zenbatekoa islatu da.

“Udalerri iraunkor eta erresiliente bat diseinatzea da helburu nagusia”

Planak jaso legez, udalerriaren etorkizuneko helburuetako bat “burujabetza energetikorako bidea hartzea” da, eta horretarako, ezinbestekotzat dute udala “kontsumitzen duen energiaren jabe” bilakatzea, eta bere lurretan dauden baliabideak autokontsumorako baliatzea. Hala, etxebizitzen aprobetxamenduari buruzko azterlana ere gauzatu dute: “Ortoargazkietan oinarritutako mapen bidez, teilatuetan etorkizunean instalazio fotovoltaikorik izanez gero gehieneko azalera erabilgarria kalkulatzeko egin da”.

Udalerri erresilientea.
Udaletik azken urteetan udalerriko “klima eredua eta energia kudeaketa hobetzeko lan egiten saiatu” direla zehaztu dute, eta egindako azterketak etorkizunean jarraitu beharreko bidea zehazten lagunduko dutela adierazi dute. Hala, Muruetan buru dituzten ingurumen-jarduera batzuk ere gogoratu dituzte, esaterako, zaborra gaika batzea, udaletxea, osasun kontsultategian eta udal taberna hartzen duen Udalbarri eraikinean aerotermia instalatzea, frontoian instalazio fotovoltaiko partekatua ipintzea, eta apurka apurka, kanpoko argiterian LED argiak jartzea eta Flores-Olatxu bidegorria handitzea.

Planaren helburuetako bat energia berriztagarrien ehunekoa handitzea izanik, udalak protokolo ezberdinak jarraitu eta energia-politikagaz bat egiteko helburu zehatz batzuk finkatu ditu, 2044. urtekorako: udalerriaren karbono dioxidoaren emisioa %60 murriztea, energia-kontsumo primarioa %40 murriztea eta energia berriztagarrien ekarpena udalerriko azken kontsumoaren %40 izatera iristea.

Egoera perfektu batean, 2044. urteko azken energia kontsumoaren %60,86 jatorri berriztagarrikoa izango litzateke.

Izan ere, plana indarrean egongo den 20 urteetan udal-administrazioak Murueta “udalerri kaltebera izatetik balizko arriskuetara egokitutako udalerri” izatera igarotzeko aldaketak egitea aurreikusten du: “Udalerria ondo diseinatuta egongo da etorkizuneko bero-boladei, uholdeei eta lehorteei aurre egiteko”. Karrionek adierazi duenez, “asmoa ez da energia erabileraren inpaktuak murriztea soilik, udalerri iraunkor eta erresiliente bat diseinatzea da helburu nagusia”. Horretarako, herritarren “parte hartzea eta konpromisoa” beharrezkoak izan dira: “Elkarrekin lan egingo da helburu amankomunak lortzeko”.

Bi lerro estrategiko.
Ekintza plana “bi lerro estrategiko nagusitan” egituratuta dago; batetik, klima aldaketa arintzeko lerro estrategikoa dago, eta bestetik, klima aldaketara egokitzekoa. Lehenengoan herriko energia eskaria murriztea, energia iturri berriztagarrien bidezko sorkuntza bultzatzea, ingurumen erronken aurrean herri osoaren parte hartzea izatea,autoarekiko menpekotasuna murriztea eta erregai fosilen kontsumoa iturri alternatiboengatik murriztea dira nabarmentzen diren ekintzak. Klima aldaketara egokitzeko lerro estrategikoan, berriz, basoak eta natura elementuak zaindu eta hobetzea, udalerria klima arriskuetara egokitzeko azpiegitura berriak eraikitzea eta urtegietako ur-eskasiari aurre egiteko neurriak hartzea dira aurreikusten diren ekintza esanguratsuenak.

“Kontsumitu gabeko energia, energia berriztagarririk onena da leloari jarraitzea da gomendagarriena”

Estrategia landuta, hori gauzatu ahal izateko eta finkatutako helburuak bete ahal izateko epe labur, ertain edo luzera begirako “hainbat neurri” proposatzen ditu udalak, hobekuntza-ekintzak zehaztuz: plan integratuaren eta jasangarritasunaren gaineko zabalkuntza, udal kontratu elektrikoak energia berdera aldatzea, estalkietan eguzki energia sistemak ezartzea, auto elektrikoentzako karga-puntuak instalatzea, konpostagailu komunitario eta indibidualak bultzatzea… Udaletik azpimarratu dutenez, proposatutako ekintzak beteko liratekeen “egoera perfektu” batean, 2044. urteko azken energia kontsumoaren %60,86 jatorri berriztagarrikoa izango litzateke, berriztagarrien ekarpena 1.948 megawatt-ordukoa izanik.

Zehaztu dutenez, osatutako planagaz “eraginkortasunari garrantzia” eman gura izan diote lehen energia-iturri gisa: “Kontsumitu gabeko energia, energia berriztagarririk onena da leloari jarraitzea da gomendagarriena”. Azpimarratu dutenez, lehenik energia kontsumoa murriztu behar da eta ondoren, kontsumo horren “sorkuntza-alternatibarik egokiena” zein den hautatu.

Zapore gozoko, lagunarteko eta giro bikaineko Andra Mari jaietan murgilduta dabiltza

Busturialdeko Hitza — 2025-09-06 16:48:12

Andra Mari eguna astelehena (irailak 8) bada ere, jai horien bueltako jai giroan bete-betean sartuta daude Gorozikan, Muruetan eta Nabarnizen. Kanalan, aldiz, datorren asteburua izango dute ospakizunen erdigune. Atzo (irailak 5) hasi zituzten herriko festa nagusiak Gorozikan eta Nabarnizen, eta, gaur (irailak 6), aldiz, Muruetan.

Muruetarrek herri txikien esentzia bermatzen duten jai egunak antolatu dituzte, txapeleketez beterikoak. Izan ere, paella eta tortilla txapelketen txanda da gaurkoa, baita briskan onena nor den erakustekoa ere. Hala, goizetik hasi dira paellak prestatzen muruetarrak, eta janari usaina presente egon da herrigunean. Denetariko paellak prestatu dituzte herritarrek: oilaskodunak, barazkiduna edota itsaskiduna. Hala, denetara 11 paella aurkeztu dituzte lehiaketara, eta ez da erabaki erraza izan. Izan ere, puntuazioari erreparatuz gero, lehenengo postuan berdinketa egon da, 57 punturekin. Hala ere, paellaren puntuan lortutako puntuazioa kontutan hartuta, Hirubide izan da onena, 57 puntugaz baina paellaren puntuan 24 puntu lortuta. Hain zuzen ere, arrozaren puntuazio horretan puntu bat gutxiago lortu du bigarrenak (23 puntu). Hala, bigarren saria BiziPozik taldearentzako izan da, eta hirugarrena, Riki-Riki izeneko paellarentzat, guztira 56 puntu lortu baititu. Epaimahaikideek parte hartzaileen maila ona nabarmendu dute.

Paellak prestatzen zituzten bitartean, gainera, iazko legez, Sustabiz Fundazioaren herri kirolen saio parte hartzaileak hartu dute herria, eta bertaratutakoek herri kirol desberdinak probatzeko aukera izan dute. Izan ere, goiz eguerdian denetariko probak egin dituzte: harri jasotzean ibili dira, baita txinga eroatean, ingudea altxatzen, lokotxak biltzen, trontzan eta giza probetan ere.

Gainera, Paul Ormaetxea herriko kirolariari bere lana aitortu diote, lehiatu dituen proba ezberdinetan izandako maila ona aitortuz eta sarituz. “Etxe ondokoa da, herriko semea, eta Muruetako herriaren izenean, bere lana aitortu gura izan diogu. Ohore bat da horrelako kirolariak herrian izatea. Hasieran txirrindularitzan aritu zen Paul, gero beste modalitate batzuetan. Eskerrak eman gura dizkiogu egiten duen lanagatik”, esan du Julen Karrion Muruetako alkateak. Hori esanda, eta Ormaetxeak proba ezberdinetan irabazitako hainbat txapel dituela jakitun, Muruetako koloreak daramatzan kirola egiteko arropa eman diote.

Ormaetxeak, bere aldetik, eskerrak eman dizkio bai udalari, bai herriari, horrelako omenaldiek bere lana aitortzen dutelako: “Eskerrik asko denoi holako omenaldiak eskertzen baitira. Egiten dugun esfortzua saritzen dute, eta eskerrik asko”.

Mozorrotzeko unea.
Andramariak jai egun handiak dira nabarniztarrentzat ere bai, eta aurten ere, denetariko ekintzez gozatuko dute. Ohiko dantza ikuskizun, pilota partidu edota umeen jolasak izango dituzte aukeran.

Gaur, jaien egun handian batu dira, mozorrodun herri bazkarian. Topagunea da herri bazkari hori herritarrentzat, izan ere, lehen kuadrilla bakoitzak bere erara eta tabernetan egiten zuen bazkaria, eta orain, elkarregaz batzeko eta elkarregaz egoteko aukera paregabea da.

Gainera, txikienek ere zirkugintza tailerrean parte hartzeko aukera izan dute. Eta, beste batzuk, musean zein briskan aritu dira. Iluntzea Orkestra Elektrotunak girotuko du, eta ostean, gauean, The Clayton eta Trikitizio igoko dira oholtzara. Ostean, Dj Barbil girotuko du goizaldea.

Gorozikan, ume eta gazteen zesta punta eta eskupilota partiduekin abiatu dute eguna gaur, eta Sustabiz Fundazioaren eskutik, herri kirolen erakustaldia eskaini dute herriko eta inguruko kirolariekin. Gero, afari herrikoia egingo dute, eta su artifizialez gozatzeko aukera ere egongo da herrian, Kittu taldearen erromeriaz gozatzeaz gain.

Jaiak ez du etenik.
Bihar, berriz, Sustabiz Fundazioaren herri kirol saioak hartuko du Nabarnizko pilotalekuan. Herri kirolari profesionalak ekarri ordez, eskualdekoen aldeko apustua egingo dute. Toki berak hartuko ditu, arratsaldez, Garferen esku pilota neurketak.

JAIEN EGITARAUA

Bihar, Muruetan, iaz lehenengoz egin zuten Goitibehera lasterketak hartuko du herria. Baina, aurretik, Lilibertsoko bertsolariak ibiliko dira giroa girotzen, eta euskal dantzak eskainiko ditu Urdaibai dantza taldeak. Hala ere, inertzia proba amaitutakoan, txokolate janean, mus txapelketan zein pala txapelketan biltzeko aukera izango dure herritarrek.

Gorozikan, bestalde, hamaiketako herrikoia, umeen jolasak eta txokolate jana izango dituzte bihar.

Andra Mari jaiek hainbat eszenatoki izango dituzte Busturialdean

Busturialdeko Hitza — 2025-09-05 10:00:43

Bermeoz gain, Busturialdeko beste hainbat txokotan ere jaiak jarraituko du hurrengo astean; askotariko egitarauez gozatzeko prest daude han eta hemen. Izan ere, Murueta, Nabarniz, Gautegiz Arteagako Kanala eta Muxikako Gorozika auzoa ere Andra Mari jaietan murgiltzear daude. Muruetarrak zapatuan hasi eta martitzenera arteko egitaraua izango dute aukeran, hamaika ekintzez gozatzeko. Denetariko osagaiak izango dituen errezeta paregabea prestatu du udalak, beste urte batez, herri txikietako jaiak indartzeko asmoz. Hala, goi-goitik hasiko dituzte Andra Mariak, paella txapelketarekin. Jana kirolarekin uztartuko dute, ostera, ze, Sustabiz Fundazioaren eskutiko jardunaldi parte hartzaileez gozatu ahal izango dute bertaratzen direnek. Gainera, paella txapelketatik, tortilla txapelketara egingo dute jauzi, arratsaldean zehar, eta jaien estreinako eguna musikaz, ikuskizunez eta briska txapelketaz amaituko dute.

Domekan ere, beste horrenbeste izango dute aukeran herritarrek. Urdaibai Dantza taldearen eskutik Euskal Dantzak izango dira andramarien bigarren egunari hasiera emango diotenak, jarraian Lilibertsok antolatutako bertso saioa izanik. Herritar guztientzako jaiak nahi dituzte Muruetan ere, eta horren erakusle dira, arratsalderako antolatu dituzten umeen jolasak, edota goitiberak. Kirola oso presente izango da jai guztietan zehar, oro har. Ze, domekari itxiera emateko, pala txapelketa mistoaren finalak hartuko ditu frontoiak.

Astelehen eta martitzenean jarraituko du jaiak, aurreko egunetako ildoa jarraituz. Hala nola, musika, kirola eta giro ona batuko dituzte azken bi egunek. Urteroko boloak eta bingoa, esku pilota partiduen erakustaldia, eta lehen mailako 4 eta erdiko partiduak beteko dute herria astelehenean. Martitzenean, berriz, hildakoen aldeko mezarekin abiaraziko dute goiza, eta eguerdira arte, hamaiketakoa eta boloak eta rifak izango dira aukeran.

Nabarnizen ez dira gutxiago izango, eta bost eguneko egitaraua prestatu dute. Gaur hasi eta eguaztenera arte murgilduko dira, beraz, andramarietan. Pregoia, txikimañak eta txupinazoarekin egingo dute eztanga jaiek, eta urteroko makailau janaren ondoren, Joseba Urrutia trikitilariaren txanda izango da.

Zapatuan, mozorroak izango dira nagusi. Izan ere, herri bazkari mozorrotuan bilduko dira, plazan. Mozorroen ildotik jarraituz, arratsaldean, zirkugintza tailerran murgilduko dira herritarrak, mozorro eta guzti. Iluntzean, musika izango da protagonista; orkestra elektrotunak girotuko du, lehenik, herria. Gauean, berriz, kontzertuen txanda izango da: The Clayton, Trikizio eta Dj Barbik musikatuko dute gaua.

Domekan kirolez eta kirolariz beteko da Nabarniz; Sustabizen eskutiko Herri Kirol erakustaldia izango da goizean, eta arratsaldean, esku pilota partidak. Astelehen eta martitzenean ere izango da zer egin herrian. Pintxoak herriko tabernetan, trikipotekoa eta umeen jolasek gidatuko dute astelehena, eta txantxiku txapelketa izango da aurtengo Aandra Mari jaiei itxiera emateko arduraduna.

Auzoetan ere bai

Muxikan, Gorozika auzoa izango da andramarien eszenatoki. Gaur hasi eta astelehenera bitartean herritarrak biltzeko hainbat hitzordu prestatu ditu Gorosti Kultur Elkarteak, Gaukari Auzokide Elkartearen laguntzarekin, beste behin.

Mugimendua ez da faltako auzoan, ze, prestatutako egitarauak zerbait badu, hori kirola da. Mus txapelketa, zesta punta partiduak, eskupilota partiduak, herri kirolak, umeen jolasak eta briska txapelketa izango dira nagusi, alegia, lau egunetan zehar. Horrez gain, musika, hamaiketako eta afari herrikoiak eta giro ona ere protagonista izango dira Gorozikako eszenatokian.

Gautegiz Arteagako Kanalan, berriz, hurrengo asteburuan izango dute gozamenerako tartea; irailaren 11tik 14ra bitarteko egitaraua prestatu dute. Umeen pala txapelketatik hasi eta pilota partiduetara egingo dute salto, tartean kantu, dantza, kirol eta gozamenerako tarte anitz utziz.

EGITARAUA:

GOROZIKA (MUXIKA)

Gaur, barikua

19:00. Txupinazoa.

20:00. Mus txapelketa.

Bihar, zapatua

11:30. Ume eta gazteen zesta punta eta eskupilota partiduak.

14:00. Sustabiz Fundazioaren eskutik, herri kirolen erakustaldia herriko eta inguruko kirolariekin.

21:00. Afari herrikoia.

23:30. Su artifizialak.

00:00. Kittu taldearen erromeria.

04:00. Txokolatada.

Etzi, domeka

10:30. Meza nagusia.

11:30. Hamaiketako herrikoia.

17:00. Umeen jolasak.

19:30. Txokolatea denontzat.

Irailak 8, astelehena, Andra Mari Eguna

11:00. Meza nagusia.

12:00. Hamaiketakoa.

17:30. Briska txapelketa.

20:00. Jaiei amaiera emateko txokolatea eta traka ikusgarria.

KANALA

Irailak 11, eguena

18:00. Umeen pala txapelketako finala.

18:45. Kanalako 18. pala txapelketa nagusiko finalaurrekoak.

Irailak 12, barikua

17:00. Zinta lasterketa eta umeen jolasak.

18:45. Emakumeen IV. pala txapelketako finala.

19:30. Kanalako 28. pala txapelketako nagusiko finala.

20:30. Arteagako abesbatza.

21:30. Herri afaria.

22:30. Bingo musikatua.

Irailak 13, zapatua

18:30. Mozorro desfilea.

21:00. Bokatak salgai.

22:00. Karaoke gaua eta musika txosnan.

Irailak 14, domeka

11:00. Meza.

11:30. Tortilla eta paella txapelketarako izen ematea.

12:00. Kanalako dantza taldearen emanaldia.

13:00. Hamaiketako herrikoia, frontoian.

14:30. Tortilla eta paellen aurkezpena.

15:00. Sari banaketa.

18:00. Pelota partiduak: umeen partidua, kadeteen mailako partiduak eta nagusien mailako partiduak.

MURUETA

Bihar, zapatua

11:30. Paella txapelketan izena ematea eta Joxepa Kale Kale paellak egiten diren bitartean.

12:00. Herri kirolak: Urdaibai gure kirolak sustatzen jardunaldi parte hartzaileak Sustabiz Fundazioaren eskutik.

14:00. Paul Ormaetxea herriko kirolariari zorion agurra.

14:30. Paella erakusketa eta sari banaketa.

17:00. Tortilla txapelketan izena ematea.

19:00. Tortilla erakusketa eta sari banaketa.

Ostean. Esna Gazte ume eta familientzako ikuskizuna.

19:30-20:00. Briska txapelketan izena ematea.

20:15. Briska txapelketa.

Etzi, domeka

11:30. Meza.

12:30. Euskal dantzak Urdaibai dantza taldaren eskutik.

13:30. Bertso saioa Lilibertsoren eskutik.

16:00. Umeen jokoak.

17:00. Goitibeherak.

19:00. Txokolate jana.

19:00-19:30. Mus txapelketaren izen ematea-

19:45. Mus txapelketa.

20:00. Pala txapelketa mistoaren finala.

Irailak 8, astelehena

11:30. Meza nagusia.

Ostean. Ohorezko aurreskua Muruetako herriari.

13:00. Boloak eta bingoa.

19:00. Esku pilota partiduen erakustaldia, Gernikako Arkupe Sustabiz kirol elkarteko eta Bermeoko Artza pilota klubeko pilotarien artean 4 partida.

Gero. Lehen mailako 4 eta erdiko partidua: Aitor Etxebarria vs Gaizka Karregal.

Irailak 9, martitzena

11:30. Hildakoen aldeko meza.

12:15. Hamaiketakoa.

13:30. Boloak eta rifa.

Amaitzeko. Jaiei agurra.

NABARNIZ

Gaur, barikua

19:30. Pregoia, txikimañak eta txupinazoa.

20:30. Makailau jana.

21:00. Joseba Urrutia trikitilaria.

Bihar, zapatua

14:00. Herri bazkaria, plazan, mozorrotuta.

16:30-18:30. Zirkugintza tailerra.

17:00. Mus eta briska txapelketa.

18:00-20:30. Orkestra elektrotuna.

22:00. Kontzertuak: The Clayton, Trikizio eta Dj Barbi.

Etzi, domeka

11:00. Herri kirol erakustaldia Sustabizen eskutik.

12:00. Meza.

18:00. Esku pilota partidak, Garferekin.

Irailak 8, astelehena

13:00. Pintxoak herriko tabernan.

13:00. Trikipoteoa Joseba Urrutiak alaituta.

17:00-20:00. Umeen jolasak.

Irailak 9, martitzena

12:00. Meza.

Ostean. Txantxiku txapelketa.

Guggenheim Urdaibai proiektuaren kontra daudela adierazteko elkarretaratzea deitu dute Muruetan

Busturialdeko Hitza — 2025-09-04 15:55:21

Muruetan Guggenheimik ez dutela gura adierazteko elkarretaratzea deitu du herritar talde batek zapaturako (irailak 6); 17:00etan jarri dute ordua Goierriako autobus geltokian.

Uste dute “garrantzitsua” dela Guggenheim proiektuari aurre egitea eta aldarrikapen hori ahalik eta esparru gehienetara zabaltzen jarraitzea, “are gehiago”, Muruetan egonda: “Museoaren egoitzetako bat Muruetan egin gura dutela jakinda, uste dugu muruetar modura modu zuzen batean ekarpena egin behar dugula”. Euren asmoa argia da: proiektuaren kontrako borrokan euren ekarpena egitea eta erakustea Muruetan ere proiektuaren aurka daudela. “Hala ere, ez dugu egoitza herrian egotera mugatzen arazoa, proiektuaren kontra gaude bere osotasunean. Gure alea jarri gura dugu Guggenheim Urdaibai proiektua bertan behera geratzearen alde”.

Estreinaldiak emandakoagaz, "oso pozik"

Busturialdeko Hitza — 2025-07-28 14:29:14

KAE2 ligan asteburu bat “hutsik” gelditu zela ikusita, eta Murueta eta Gernika inguruari, “arraunagaz lotutako eremuari bultzada emateko” ilusioz, Muruetako uretan estropada egiteko aukera otu zitzaion Elantxobe Arraun Elkarteari. Une horretan, Julen Karrion Muruetako alkateagaz harremanetan jartzea erabaki zuen Patxi Egurrola elkarteko lehendakariak, eta “erantzun ezinhobea” jaso ostean, KAE ligako arduradunengana hurreratu zen. Baiezkoa jaso zuen, eta “urte askotan buruan izandako estropada” errealitate bihurtu zen zapatuan [uztailak 26]: Muruetako I. Bandera. Elantxobeko taldeak denboraldi berean bi estropada antolatzen dituen lehen aldia da aurtengoa, eta zer hobetu egon badago ere, elkartetik “oso pozik” geratu dira jardunaldiak utzitakoagaz.

Hasierako ideia traineruak Muruetan bertan uretaratzea zen, baina trenbideak kudeaketa “konplikatu” egiten zuenez, Gernikako Kirol-PatronatuakUrbietako aparkaleku eta instalazioak erabiltzeko aukera laga zien. Hala, estropada “polita” prestatu zuten, 5.550 metroko ibilbide “ikusgarriagaz”. Urbieta parean hasi zuten arraunlariek erlojuaren kontrako estropada, eta Muruetako teileria parean bukatu. Teileria izan zen, gainera, ibilbidean zehar jende gehien elkartu zuen gunea.

Arraunlariek erreka inguru guztia zeharkatu zuten: lehenengo 4 kilometroak “zuzen-zuzen” egin zituzten, bigarren zatian, berriz, “errebueltak” hasi ziren. Ziaboga Muruetako ontziola baino “apur bat goratxoago” kokatu zuten, eta estropada bi luzetakoa zenez, bakarra egin behar izan zuten. Berezitasunik ere izan zuen zapatuko erlojupekoak: “Normalean erlojuaren kontrako estropadetan traineruak minutu bateko aldeagaz ateratzen dira, eta Muruetan bi minutuko aldeagaz irten ginen”, azaldu du Joseba Arevalo Busturialdea Arraun Taldeko arraunlariak.

Argazkia: Txebi Arriaga

Antolatzaileek oro har “balorazio positiboa” egin dutela azaldu du Egurrolak: “Gauza batzuk hobetu behar ditugu, baina gehien bat logistikoak direla uste dut, kirolez kanpokoak. Estropadak aurrera egin ahala joan ginen beharrizanak ikusten, eta datorren urterako kontuan hartuko ditugu”. Izan ere, Mundakako bandera egutegian finkatzea dute helburu elkarte zein udalak, baina datorren urteetan zer gertatzen den ikusi beharko da: “Eremu sentikor batean gaude, baimen asko behar dira eta horren zain egongo gara. Azkenean trainuak gara, arraunean egiten dugu eta ez dugu motorra duen ezer erabiltzen, beraz, instituzioek sentsibilitatea izatea espero dugu, estropada honek ere aurrera egiteko”.

Julen Karrion Muruetako alkateak udalerriak maila horretako kirol bat hartzea “ohorea” dela azpimarratu du, arrauna herriaren “nortasun eta sustraia” ere badela zehaztuta: “Beti pentsatzen dugu Murueta lurragaz lotuta dagoela eta beste kirol mota batzuekin lotzen da, baina arrauna ere hemen dugu, historikoki ontziolagaz lotutako leku eder honetan”. KAE2 ligan eskualdeko kirolari “gazte eta ilusiodunak” daudela nabarmendu du, kirolari horien estropadak hartzea “itzela” dela esanez: “Espero dugu horrelako ekintza gehiago egitea bai hemen, bai beste lekuetan. Ea Muruetako Bandera errotzea lortzen dugun”.

Argazkia: Txebi Arriaga

Laugarren postuari helduta.
Kirol emaitzei dagokienez, KAE2 ligako sailkapen orokorrean nagusi den Oriok poltsikoratu zuen Muruetako I. Bandera, lanak 19.47,41ko denboran amaituta. Hibaika eta Portugaletek osatu zuten podiuma, 5.550 metroak 19.55,59 eta 20.15,76ko denboran eginda, hurrenez hurren. Etxeko taldea, Busturialdea laugarren postuagaz konformatu behar izan zen, 20.40,18ko denboragaz. Laredo eta Lutxanak itzi zuten sailkapena.

Goiko postuetatik urruti samar egon arren, arraunlariak estropadagaz eta ezarritako erritmoagaz “gustura” sentitu zirela adierazi du Arevalok: “Muruetara heltzean bihurguneak hasi ziren, eta gu ez gaude udan formatu horretara ohituta. Ezberdina izan da eta ezberdina batzutan erakargarria ere bada. Taldeei formatu hori gustatu zaie”. Izan ere, errebueltak dauden guneak “teknikoagoak” dira, eta alde batera edo bestera gehiegi hurbiltzeak denbora galdu edo irabaztea ekarri dezake: “Adi egotea exijitzen zuen, taldeek estrategiak landu behar izan zituzten, nundik joan erabakitzeko”. Horrez gain, estropada marea bizietan lehiatu zuten: “Marea oso gora igo zen, ur asko zegoen errekan. Traineruentzat baldintza hobeak dira, gehiago, azkarrago dabiltzalako”.

Busturialdeak zapatutik ere zer ospatu atera zuen, Unax Legarzak debuta egin baitzuen. Hala, uretan zein uretatik kanpo “oso gustura” geratu direla azpimarratu du elantxobetarrak, eta datorren urtean estropada errepikatzeko gogoz agertu da.

Estreinaldia, erlojuaren kontra

Busturialdeko Hitza — 2025-07-23 15:14:16

Arraun denboraldiak, eta bereziki KAE2 ligak, geltoki berria dute aurtengo denboraldian. Zapatu honetan [uztailak 26], 18:30ean hasita, Murueta Ikurriña estropada lehiatuko dute estreinakoz. Parte hartzaileek Gernika-Lumo eta Murueta lotuko dituen erlojupeko saioari aurre egin beharko diote; luze biko proba edukiko dute aurrez aurre. Partaideen artean egongo dira KAE2 mailako talderi puntakoenak, bait eskualdeko arraun taldea ere: Busturialdea Arraun Elkartea.

Etxeko ikusleen aurrean lehiakor agertzea eta, denboraldi hasieran aurreratu legez, lehen hiru postuen inguruan aritzea izango da Busturialdearen egitekoa. Hain zuzen ere, iragan asteburuan hitzordu bikoitza eduki zuten. Batetik, zapatuan [uztailak 19], VII. Orioko Kanpina Ikurrinan aritu ziren; Hibaika Susperregi izan zen bizkorrena, eta Busturialdea, berriz, laugarren postuan helmugaratu zen. Bestetik, domekan [uztailak 20], 43. Portugaleteko Banderan, postu berbera lortu zuten, baina proba hura Orio Orialkik irabazi zuen. Liga sailkapenean, Busturialdea laugarrena da egun, 25 puntu poltsikoratuta. Aurretik ditu Orio (44 puntu), Hibaika (39 puntu) eta Portugalete (36 puntu).

ETE ligari dagokionez, datorren domekan [uztailak 27], III. Santurtziko Ikurriña lehiatuko dute, 11:15ean hasirik. Bertan egongo dira Ondarroa eta Isuntza. Maila horretako sailkapenean, Zarautz Gesalaga Okelan (76 puntu) eta San Juan-CMO Valves (73 puntu) dira argi eta garbi sendoenak, Kaiku Red Electricaren aurretik (65 puntu). Ondarrutarrak, 50 punturekin, taulako laugarrenak dira, lekeitiarrak, berriz, seigarrenak, 33rekin.

Hain zuzen ere, iragan zapatuko [uztailak 19] IV. Hernaniko Banderan postu horietan sailkatu ziren Lea-Artibaiko klub biak, Zarautz gidari izan zuen proban. Domekan [uztailak 20], aldiz, Portugaleten egin zuten arraunean, eta, hurrenez hurren, bosgarren eta seigarren postuan amaitu zuten ondarrutarrek eta lekeitiarrek; garaipena San Juanek lortu zuen.

Hilerriko hobekuntza lanak amaitu dituzte

Busturialdeko Hitza — 2025-07-01 12:12:32

Muruetako Udalak amaitu ditu udalerriko hilerrian egin dituen hobekuntza lanak. Julen Karrion alkateak azaldu duenez, hilerriaren hobetze hori agintaldiaren hastapenean ezarritako “proiektu estrategikoetako bat” zen, eta, hala, “hauteskunde konpromisoa” bete dutela azaldu du udalak. Kanposantuaren ekialdeko fatxadatik ibilgailuentzako atzeko sarbidea egokitu dute eta, gainera, aparkatzeko eremu txiki bat ipini. Espazioaren barrualdean, berriz, “kolunbario batzuk” jarri dituzte. Hobetze beharrek 86.760,81 euroko kostua eduki dute eta, era berean, udalak Bizkaiko Foru Aldundiaren 60.000 euroko diru laguntza jaso duela adierazi dute.

Argazkia: Muruetako Udala.

Alkateak lanen xehetasunei buruzko argibideak eman ditu. Batetik, azaldu du irisgarritasuna “helburu” izan dutela: “Sarbide berria kanposantuaren kanpoko hormarekiko paralekoa da, lau metroko zabaleraduna; hormigoizko zorua eta alboko baranda jarri dira bere luzera osoan, segurtasuna bermatzeko”. Ehorzketa baldintzen hobekuntzei dagokienez, “gaurko eta etorkizuneko beharrizanei” aurre egiteaz mintzatu da Karrion: “Hilerria leku berezia da muruetarrontzat; bertara joaten gara, galdu ditugun senideak edota lagunak gogoratzera, eta ahalik eta baldintzarik duinenetan egotea merezi dugu”. Hori dela eta, nitxoen aurrealdeko beheko aldean, 24 kolunbario berri jarri dituztela argitu du.

Argazkia: Muruetako Udala.

Aparkaleku berriaren nondik norakoez ere mintzatu da Karrion: “Bidearen azken zatian kokatutako zoladurazko aparkalekua da, lurrak eusten lagunduko duen hormatxo batez errematatua. Kale argiak ere jarri dira, inguru guztia argiztatua egon dadin. Lan horiekin, bisita esperientzia erosoagoa eta eskuragarria izatea bermatu gura da, batutasunean errespetua gordetzeko ingurune egoki batean”.

Busturialdeak laugarren postuagaz hasi du KAE2ko denboraldia

Busturialdeko Hitza — 2025-06-24 17:30:25

Busturialdea Arraun Elkarteak iragan zapatuan [ekainak 21] ekin zion KAE2 mailako denboraldi erregularrari. Elantxobeko eta Mundakako arraun taldeek osaturiko elkarteak laugarren postua lortu zuen XXI. Astillero de Guarnizoko banderan (Kantabria). Eskualdeko taldeak 21.47,05eko denboran biribildu zituen lanak, nagusi gailendu zen Hibaikaren (20.49,84), Portugaleteren (21.12,22) eta Orioren (21.15,86) atzetik. Taldetik azaldu zutenez, kantabriar uretan lorturikoa ez zen “espero zuten emaitza”, baina lanerako prest agertu dira, “denboraldi ilusionagarria” baitute aurretik: “Badakigu ez dela erraza izango, baina play-offen lehian ibili gura genuke; taldeak lehen hiruren artean aritzeko bezainbesteko maila du, baina hori uretan frogatu beharra dago”.

Lehia gogorra egon zen Astilleron. Ez lehen postuagatik, Hibaika “nagusitasun osoz” gailendu baitzen, baina bai gainontzeko postuen borrokagatik. Hain zuzen, Busturialdearen aurretik sailkatu ziren klubak izango dira, arraun taldekoen ustez, aurten play-offen borrokan aritu beharko liratekeenak: “Hortaz, zuzeneko aurkariak dira, zelan edo halan; gaur-gaurkoz, inor ez dago Hibaikaren mailatik hurre, baina gainontzeko taldeak antzeko mailan daude”.

Argazkia: Bermeo Arraun Argazkiak.

Lantalde gaztea osatu dute aurtengo denboraldiari begira, horrek dituen argi-ilun guztiekin: “Urtero modura, ilusio handiz eratu dugu taldea, eta pozarren gaude eskifaiaren mailagaz nahiz jarreragaz; hori bai, antsietate eta presa barik lehiatzera ohitu behar gara, gauzak lasai eta ondo eginez”. Horretarako aukera bikoitza edukiko du Busturialdeak, hain zuzen, datorren asteburuan. Izan ere, lehiaketaz jositako zapatu-domeka datorkie arraunlariei. Alde batetik, datorren zapatuan [ekainak 28], Hibaikaren eremura joko dute: 17:30ean hasita, XII. Errenteriako Hiria Ikurriña lehiatuko dute. Biharamunean [ekainak 29], San Pedro egunez, etxean arraun egitea tokatuko zaie, Elantxobeko 37. Traineru Estropadan.

Etxekoen aurrean “maila handian” agertzeko prest daude, orain arteko akatsetatik ikasita eta sasoi betera iristetik “hurbilago”: “Elantxobekoa estropada eremu berezia da, talde askori hartara egokitzea kostatu egiten zaielako. Hortaz, proba inork baino hobeto ezagutzea bliatu beharko dugu, eta etxean ahalik eta mailarik duinena erakusten saiatu beharko gara”. 12:00etan ekingo diote lehiari.

Argazkia: Bermeo Arraun Argazkiak

Murueta, geltoki berria.
KAE2 mailak, bestalde, estropada berri bat edukiko du egutegian aurten. Izan ere, klubak gogor lan egin ondoren, eskualdean maila horretako bigarren estropada atontzea lortu dute. Uztailaren 26an, lehiatuko dute, Gernika-Lumo eta Murueta bitartean: Murueta Ikurriña. 18:30ean hasirik, parte hartzaileek Errenteriatik Muruetako teileria ingurura arteko luze bi egin beharko dituzte.

KAE1 eta KAE2 ligez gain, ETE ligak ere hasiera teloia altxatu zuen iragan asteburuan. Liga horretako bigarren multzoan ari dira, hain zuzen, Ondarroa eta Isuntza. IV. Astillero de Guarnizo banderan, Zarautz Gesalaga Okelan izan zen bizkorrena, 10.57,82ko denbora sinatuta. Ondarrutarrek segundo bat baino gutxiagorengatik galdu zuten hirugarren postua, 11.18,17ko denbora eginda; Isuntzari dagokionez, sailkapeneko zortzigarrena izan zen, 11.45,68koagaz. Emakumezkoen hurrengo hitzorduak, hurrenez hurren, Donibane Lohitzune Ziburuko VIII. Ikurriña [ekainak 28] eta Portugaleteko Bandera Probisa [ekainak 29] izango dira.

Lasterketa bihurtutako ametsaren erradiografia

Busturialdeko Hitza — 2025-06-04 07:00:10

Halakoxeak ei dira ametsak: beti ez dira erraz; beti ez dira samur; beti ez dira posible. Paul Ormaetxea Bilbaorena erresilientzia istorioa da nonbait. Txirrindularitzatik mendi lasterketetara jauzia egin ostean, sekula ez da bizkorrena izan, distiratsuena ere ez, ezta sendoena ere. Baina beti egon izan da egon behar den lekuan, lehian: erregulartasuna sari duten mendi korrikalari horietakoa da. Egun txarrik gabekoa, segurua, langilea. Eta lanak fruituak dakartza.

Muruetarrak nekez imajina zezakeen munduko mendi maratoirik entzutetsuenean, Zegama-Aizkorrin, gizonezko lehen euskalduna izango zenik. Ametsek kapritxotik ere asko dute. Hamahirugarrena izan zen mendi lasterketen plazarik ospetsuenaren helmugan, Euskal Selekzioaren kolore berdea soinean. Lorpena “barneratzen” eman ditu azken egunak. Oraindik bere burua “erreferente” diren lasterkarien korrika oroitzen du; izan Aratzeko malda pikoetan, izan Urbiako belardi zabaletan.

“Neure esku zegoen den-dena egin dut, Zegama-Aizkorrira ahalik eta mailarik onenean iristeko”

Malagako Calamorro Skyrace lasterketan, muruetarra begiz jo zuten selekzioko arduradunek; bigarren euskalduna izan zen han. Etxeko lasterketarik erraldoiena etxeko selekzioagaz lehiatzea “oparia” izan da; postua, ostera, ez. Ormaetxeak emaitza azpimarragarriak lortu ditu urte osoan zehar. Behar gogorraren ordainsaria. “Neure esku zegoen den-dena egin dut, Zegama-Aizkorrira ahalik eta mailarik onenean iristeko. Alde horretatik, lanak dakarren lasaitasuna nuen; gainontzekoa berdin zitzaidan”.

Argazkia: Lasterketak.eus

Maratoiaren aurreko asteburuan, Txindokiko Kilometro Bertikalean bosgarrena izan zen; biharamunean, nahieran irabazi zuen Gernika-Lumoko Mendi Jaia. Eraikinaren oinarria, behintzat, egonkorra zen. Hori bai, proba horien hala distantzia, nola desnibel metatua bestelakoak ziren. Mendi maratoi batek beti “errespetu puntutxo bat” ematen duela dio Ormaetxeak. Horrelaxe azaldu zen maiatzaren 25eko goiz eguzkitsu batez Zegamako plazan: errespetuz, “baina beldurrik gabe”.

“Kilometroek aurrera egin ahala, harri bakoitza non dagoen jakiteak aldea egin dezake”

Lehen maldekin batera, lehen postuak harrapatu zituen muruetarrak. Gogoratzeko moduko irteera izan zen. “Hain bizkor irtenda, askok galdetu didate hura larregi arriskatzea ez ote zen, ea lehertzeko beldurrik ez ote nuen; ez dakitena da lehen zati hartan oraindik beste martxa bi gehiago nituela hanketan”. Estreinako parte hartzea izan arren, erreferentzia puntuak ondo ikasiak zituen Ormaetxeak: “Ibilbidea baten baino gehiagotan ikuskatu nuen, zatika banatuta, baina dena egun bakarrean egitea beste kontu bat da. Lasterketan kargutu nintzen txoko oro ondo ezagutzeak duen esanguraz; kilometroek aurrera egin ahala, harri bakoitza non dagoen jakiteak aldea egin dezake”.

Ez dago miraririk.
Badira bizitza osoan Zegama-Aizkorrin parte hartzeagaz amesten dutenak; gutxiago dira amaitzen dutenak; are gutxiago, lanak denbora lehiakorragaz biribiltzen dituztenak. Helmuga harrapatzen duen lehen sailkatutik azkenekora arte, denek merezi dute erabateko errespetua. Bereziki, atleta profesionalak ez direnek. Ormaetxea eta mendiaren arteko erlazioak zerikusi gutxi du markekin edota kontratu sinatzeekin. Ofizioa barik, afizioa du: “Nire ogibideaz eta bizitzaz harago, on egiten dit mendiak; egunari entrenatzeko minutuak zukutzen dizkion kirolari autodidakta horietako bat naiz. Ez dut ez prestatzailerik, ez nutrizionistarik, ezta ordezkaririk ere”. Presio ez horrek, hein handi batean, “lagundu” egin dio: “Ez dut osasuntsutzat jotzen burua egun osoan errendimenduari erreparatzen edukitzea; egun dudan bizitza ez nuke aldatuko“.

“Sancti Spirituko aldapa gogorra oilo ipurdiz igo nuen: hanketako mina ahaztuta, guztiz hunkituta”

Minutuak zukutzeaz gain, Ormaetxeak zeharo zukutu zuena Aratzeko igoera bortitza izan zen. Haren ostean iritsi zen inoizko mendizale uriola handienetakoa bildu zuen epizentrora: Sancti Spiritu baselizako maldara. Koska haren tontorrean, ez zuen egoera makalik: aurretik zuen Alain Santamaria; atzetik, Manuel Merillas. Izar artean zegoen muruetarra, baina biak amatatu zituen helmugan. “Bai Sancti Spiritun, bai Aizkorrin, izugarrizko jendetza zegoen. Tarteka, neure izena entzuten nuen, ikurrinen eta aurpegien artean. Aldapa gogorra oilo ipurdiz igo nuen: hanketako mina ahaztuta, guztiz hunkituta”.

Argazkia: Lasterketak.eus

Zuri guztiak ez dira irinak, ezta beltz denak ikatzak. Zegama-Aizkorrik krisialdiren bat edo beste ere utzi zion selekziokideari: “Aizkorriko gailurreria gogorra izan zen, baina Urbiarako jaitsieraz oroitzen naiz. Jaitsiera tekniko hura luze egin zitzaidan, eta Urbiara leher eginda iritsi nintzen”. Urbiako ordokian, gainera, zaleen berotasuna eguzkiarenak ordezkatu zuen: “Inguru horretan, eguzkiak ondo jotzen duenean, bero handia egin dezake”. Ez hori bakarrik: “Zegama-Aizkorriko azken 15 kilometroak korrika egiteko aproposak dira, baina horretarako indarrez iritsi behar da bertara. Gogoan ditudan 15 kilometro luzeenetakoak izan ziren”.

Zifren zintzotasunaz.
Zenbakiek ez diote gezurrik. Zenbakiak lasterketaren ispilua dira. Helmugan, 04.04.27ko denboran gelditu zuen erlojua. Lau orduen langa, bere lehen parte hartzean, doi-doi gaindituta. Gizonezkoen garaileak, Elhousine Elazzaoui marokoarrak, 21 minutuko arrakala besterik ez zion urratu; emakumezkoen txapeldun Sara Alonso donostiarrarekiko, aldiz, 23 minutuko zuloa zabaldu zuen Ormaetxeak. Zegamako plazan, dena zen zoramen eta leherketa: “Sinistu ezinik helmugaratu nintzen. Gainera, bertan zain nituen senide eta lagunak”.

Aurtengo erakustaldiagaz datozen bi ekitaldietarako txartela poltsikoratuta, muruetarrak ez du zalantzarik: “Izan kirol helburuekin edo gozamen hutsez, beti itzuliko naiz Zegama-Aizkorrira. Euskal Herriko edozein mendi korrikalariren gailurra da”. Presio kontuez, baina, ez du deus jakin gura: “Presio bakarra nik neuk nire buruari ezartzen diodana da. Aurtengo denbora hobetzea, egiteko nekeza izanik ere, helburu polita izan daiteke. Edozelan ere, lortuko ez banu, ez nuke porrot modura ulertuko”.

“Zegaman irteera hartzeko puntuan zegoen Paul hari hoberen egiten dakiena egiteko eskatuko nioke: gozatzeko. Lasai egoteko, dena ondo joango baita”

Atsedenerako tarte barik.
Zenbaki bat kenduta, elastikoan beste bat jartzeko prest dago Zegama-Aizkorriko gizonezko euskaldunik onena. Zapatuan [ekainak 7], Skyrace Gorges du Tarn proba lehiatuko du selekzioagaz, Sainte-Enimien, Frantzian. Menua arroila arteko 25 kilometroko eta 1.900 metroko desnibeldun ibilbideak osatuko du: “Lasterketa eta inguru politak dirudite; gozatzera aterako gara”. Ondoren, uda sasoian, ezpata gordeko du Ormaetxeak, iraila nahiz urria heltzeagaz batera berriz borrokarako prest egoteko: “Ez dakit zehazki non lehiatuko dudan, baina irteera lerroetan egongo naiz, han edo hemen izanik ere”.

Argazkia: Lasterketak.eus

Gaur egun hamahirugarren postua patrikan duen muruetarrak ez du zalantzarik egin, Zegama-Aizkorriko irteera hartzeko puntuan zegoen hari zer esango liokeen galdetzerakoan: “Hoberen egiten dakiena egiteko eskatuko nioke: gozatzeko. Lasai egoteko, dena ondo joango baita”.

Eta dena ondo joan zen. Ze, halakoxeak ei dira ametsak: beti ez dira erraz; beti ez dira samur; beti ez dira posible. Baina Zegama-Aizkorrikoa posible izan zen. Ametsak gorpuzteko sortuak ere baitira.

San Isidro eguna, giro herrikoiean

Busturialdeko Hitza — 2025-05-15 16:47:27

Muruetarrek ez dute hutsik egin: tradizioari eutsiz, San Isidro eguna ospatzeko elkartu dira. Egun guztiko egitaraua zuten prestatuta gaurko [maiatzak 15], eta ez dute kale egin. 11:30ean elkartu dira meza entzun eta San Isidrorekin prozesioan irteteko.

[ARGAZKIAK]

San Isidro egunez Muruetan falta ezin den ekitaldirik bada, bolo-jokoa eta bingoa dira. Horri begira indarrak hartzeko baina, aurretik hamaiketakoan bildu dira herritarrak, San Isidro Kofradiakoen batera. Tripak ondo beteta ekin diote bolo lehiaketari, frontoian. Parekotasuna nagusi izan bada ere, Jose Alberto Eskibel izan da azkenean lehenengo postua eskuratu duena. Izan ere, parte hartzaile guztiak jaurti dutenerako, 14 bolora berdinduta egon dira Eskibel eta Nerea Torrontegi, eta berdinketa apurtzeko tiraldi berria egin behar izan dute. Horretan 7 eta 5 nagusitu zaio Eskibel Torrontegiri. Hirugarren saria, Jose Luis Foruriarentzat izan da, 13 bolo botata. Trebetasun erakustalditik ausazko jokoera egin dute jauzi, bingora.

Eguerdian atseden hartzera joan dira herritarrak, baina 18:00etan berriro ere kalera aterako dira, zaldi-probak ikusteko hitzordua baitute: ortezubiko proba harria eta ganeko karga mugitu nahian arituko dira Txertudi (Handi) eta Zubizarreta (Fiera). Hori bukatuta, lehenengoz antolatu duten zesta punta partiduak ikusteko aukera izango dute frontoian. Gernika Jai-Alaiko puntista gazteak kinielan arituko dira lehenego. Jarraian, Iker eta Kemen, Elene eta Latorreren aurka lehiatuko dira zesta punta partiduan.

Ohi legez, giro herrikoian txokoladan bilduta agurtuko dute muruetarrek nekazari eta baserritarren eguna.

Era berean, Ajangizen, Gautegiz Arteagan, Lumon, Mendatan eta Natxituan ere ospatu dute gaurko egun handia.

Gane Palazioko upategiaren eraikina erosi du udalak, "kontserbazioa bermatzeko"

Busturialdeko Hitza — 2025-02-18 12:56:05

Muruetako Udalak Torregana Dorretxearen Gane Palazioko upategiaren eraikin historikoa, eta horren lurrak erosi ditu. Azaldu dutenez helburua eraikina babestu eta “ingurumena lehengoratzen lagunduko duen erabileretara bideratzea” da.

Julen Karrion Muruetako alkateak azaldu duenez, Gane Palazio “historikoaren” upategia “gune oso garrantzitsua” da Muruetarentzat: “Garrantzi historikoa izateaz gain, eskualdeko mahastiak ustiatzeko gune legez, XIX. mendeko ekintzaile handia izan zen Pedro Allende-Salazarren eskutik, bere kokapen pribilegiatuak, itsasadarrean eta paduretan nagusi, garrantzi berezia ematen dio”. Udalak erositako ondasun higiezinak “hiru lur-zati” ditu, eta horietako batean upategiko teilapea dago (Tejavana Bodega), “balio historiko handia” duena.

Nabarnendu dutenez, Torregana Dorretxea Busturialdeko “lau gune estrategikoetako bat” da, Madariaga Dorreagaz, Garunaga Dorreagaz eta Urdaibai Dorreagaz batera. Horrez gain, upategia eskualdeko “lehen txakolin eta xanpain ustegitegietako bat” izan zen, Allende-Salazar “ekintzaile handiaren eskutik”. “Enpresa garapenerako dorretxearen ondoan eraikin bikaina eraiki zuen, gaur egun ere existitzen dena, eta bertan, ardo preziatuak egiteaz gain, upategia zegoen. Halaber, mendearen amaieran, Allende-Salazarrek ostra-fabrika bat ustiatzeko proiektua aurkeztu zion Muruetako Udalari. Sibarita on bezala ostrak eta xanpaina batu zituen”, azaldu dute Gernikazarra Historia Taldetik.

Hiru lur-zati.
Upategia Larrabe auzoan kokatuta dago, “hiru lurrekin batera”, eta 488,6 metro karratu ditu. Lehenengo lur-zatia (19.098,82 metro karratu) upategiarena da, eta azaldu dutenez, antzina txakolinerako mahatsondoak landatzen zituzten bertan. Bigarren lur zatiak 5006 metro karratu ditu; Muruetako ontziolarako bidean ondoan dago, eta “trenbideraino” iristen da. Hirugarren lursaila, berriz, “Txiseiturritik eta ontziolako errepidetik gertu” dago. Udaletik zehaztu dutenez lursail horiek “erabilera asko” ahalbideratzen dituzte, “guztiak EKZPn baimenduta”: “Udalarentzat enklabe hau toki historikoa da, jarduera askotarako egokia, adibidez, udal-edo udalaz gaindiko jardueretarako. Parke edo aisialdirako naturgune bat izan daiteke edota erakunde publiko baten egoitza ere. Era berean, gure nekazaritza-tradizioa dela eta, lehen sektoreko ekimenetarako ere erabil daiteke”. Zehaztu dutenez, lurrak udalaren eskuetara pasatzeak horiek “kontserbazioa bermatzen du”.