Busturialdeko Hitza

Esnatu dinamika aurkezten ari dira herriz herri, "eragileak ahalduntzeko eta kontzientziatzeko"

Busturialdeko Hitza — 2026-05-25 14:31:13

Apirilaren 14an aurkeztu zuen Esnatu ekimena Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak, arlo askotariko hamazortzi eragilerekin batera, Orion, eta orain, herriz herri, euskararen egoera erakusten duten datuetan eta bilakaeran oinarrituta, hitzaldiak antolatzen ari dira, beti ere eragileak “ahalduntzeko eta kontzientziatzeko” asmoarekin: “Herriz herri edo eskualdez eskualde euskararen egoera erakusten duten datuetan eta bilakaeran oinarrituta, hitzaldiak edo foroak antolatu dituzte UEMAk eta udalek”.

Eguen honetan (maiatzak 28) Muxikan elkartuko dira. Arritxu Zelaia UEMAko teknikariak emango du Esnatu. Gure hizkuntzak har dezan arnas hitzaldia, 18:00etatik aurrera, Ariatzako eskolan Euskararen egoera eta bilakaeragaz batera, Euskal Herriko zein Muxika, Ibarruri eta Gorozikako datuak aztertuko dituzte.

Ean, berriz, ekainaren 3an (eguaztena) daukate hitzordua. 18:30an Eskolondon bilduko dira Zelaiagaz. Eako Udalak, Euskara Batzordeak eta UEMAk elkarlanean deituta, hiru gai nagusi landuko dituzte; Euskal Herriko eta Natxitua, Bedarona eta Eako egoera soziolinguistikoaren diagnostikoa egin, UEMAren Lurralde Estrategia aurkeztu eta udalerri euskaldunei eusteko eragileek zer egin dezaketen aztertuko dute.

Zelaiaren berbetan, egoeraren gordintasuna azaldu nahi dute, eta horren aurrean herritarrak eta eragileak zein konpromiso hartzeko prest dauden ikusi. Izan ere, argi daukate tokikotik eta bakoitzak bere arduratik eragitea beharrezkoa dela: “Datuek esaten dutena da arnasguneak desagertzeko zorian egongo direla hamar urte barru. Datu orokor batzuk eta herriko datuak eta joerak zeintzuk diren ikusiko dugu hitzaldietan, baita horien aurrean zer egin genezakeen ere. Eragileei zuzendutako konpromiso dinamika daukagu. Nazio mailako eta erakunde publikoen konpromisoez gain, eragileen konpromiso dinamika abiatu da, uste dugulako besteekin nahikoa ez delako. Orain artekoa eginez, ez diogu eutsiko, eta jakin nahi dugu jendea zelako konpromisoak hartzeko prest dagoen, xumeetatik hasi eta handiagoetara”.

Bermeon, ostera, urriaren 24an, 11:30ean egingo dute saioa. Esnatu ala hil liburua aurkeztu du Garikoitz Goikoetxeak, eta Esnatu dinamikaren azalpena ere egingo dute.

Eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten eragileek hartu ditzaketen konpromisoen inguruko hausnarketa sustatu nahi dute, eta, beraz, tokiko eragile eta elkarteei bat egiteko eskatu diete: “Gaur egun bezala jarraituz gero, eremu euskaldunenean ere euskarak atzerantz egingo duela diote ikerketek, eta horri erantzuteko eta egoera iraultzeko arduratik sortutako ekimena da Esnatu dinamika. Era guztietako eragileak ahalduntzea eta eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten eragileen konpromisoak sustatzea da ekimenaren asmoa”.

2026ko otsailean aurkeztu zuen UEMAk Lurralde Estrategia proposamen politikoa, eta proposamen hori erakundeekin eta alderdiekin lantzen hasi da mankomunitatea, baina ohartarazi dute guztia ezin dela erakunde publikoen esku utzi: “Herriko eragileen esku ere badago arnasguneak bizirik mantentzea. Dena ezin dugu utzi Lurralde Estrategiaren esku, dena ezin dugu erakunde publikoen esku utzi. Herritarren eta eragile desberdinen ahalduntzea eta konpromisoa ezinbestekoak dira arnasguneak babesteko. Eragileon esku ere badago udalerri euskaldunek euskaldun izaten jarraitu ahal izatea, norberak nahi eta ahal duen neurrian”.

"Etxebizitza duina prezio eskuragarrian" lortzea ahalbidetuko duen ordenantza onartu dute

Busturialdeko Hitza — 2026-05-25 13:00:56

Busturiko Udalak udalerriko etxebizitza-beharrizanei erantzun eta etxebizitza “errazago” eskuratu ahal izatea ahalbidetu asmoz, beheko solairuetan etxebizitzak egokitzeko ordenantza berria onartu du. Ekimen “garrantzitsu” horri esker, etxebizitza eraikinetako beheko solairuetan eta hiri-lurzoruetan dauden lokalak etxebizitza bihurtu ahal izango dira, udal gobernu taldearen esanetan, etxebizitza eskuratzeko “aukerak handitzeko”.

Udal gobernu taldeak iaz hasi zuen ordenantza onartzeko prozesua, kontsulta publikoa egin eta busturiarren iritzia eta ekarpenak jasota. Aitor Aretxaga Busturiko alkateak herrian etxebizitza lortzeko “zailtasunak” daudenaren jakitun dira, batez ere, bizi-proiektua herrian garatu nahi duten gazteen arteen artean: “Ordenantza berri honetan lan egin dugu, gure bizilagunek etxebizitza eskuratu ahal izateko beste tresna bat baita. Neurri honekin lokal hutsen arazoari eta etxebizitza berrien beharrar erantzun nahi diegu, espazio horien erabilera egungo beharretara egokituz“.

Alkateak nabarmendu duenez, udal gobernu taldeak, udalerriaren “arduradun” diren aldetik, Busturiaren garapenerako eskura dituzten “legezko aukera guztiak” aztertu eta garatu behar dituzte, eta etxebizitzaren arazoari aurre egitea “funtsezko faktorea” da horretarako.

Araubide juridikoa.
Udaletik jakinarazi dutenez, ordenantzan jasotako irizpideak betetzen dituen lokaletako “edozein jabek” sustatu ahal izango du espazio hori etxebizitza bihurtzea. Izendapen berriagaz, etxebizitza udalaren araubide tasatuko babes publikoko etxebizitza izatera igaroko da, eta kalifikazio hori ezin izango da aldatu: “Etxebizitza berriak ohiko etxebizitza iraunkor gisa erabiliko dira beti, errentamendu-erregimenean edo jabetzan”, zehaztu dute.

Beheko solairuetan kokatutako lokaletako baten jabeak etxebizitza saldu edo alokatzea erabakiko balu, “esleipen-prozedura baten onuradun diren eta zenbait baldintza betetzen dituzten” pertsonek eskuratu ahal izango dituzte, hala nola, hiru urteko antzinakotasunagaz Busturian erroldatuta daudenak, etxebizitza bizigarririk jabetzan ez dutenak, babes publikoko etxebizitzak esleitzeko Eusko Jaurlaritzaren gehienezko eta gutxieneko diru sarreren araudia betetzen dutenak edota Eusko Jaurlaritzaren Etxebizitza Eskatzaileen Erregistroan alokairuko edo erosketako etxebizitzaren eskaitzaile gisa izena emanda daudenak.

Horrez gain, nahiz eta etxebizitza baten jabetza izan, 65 urtetik gorako pertsonek, mugikortasun murriztu iraunkorra dutenek edota mugikortasun murriztu iraunkorra duten seme-alabekin bizi diren pertsonek ere etxebizitzak eskuratu ahal izango dituzte, beti ere, jabetzan duten etxebizitzak irisgarritasun baldintza teknikoak betetzen ez baditu. Gainera, ordenantza berria indarrean sartu baino “gutxienez hiru urte lehenago” lokal baten jabeak diren pertsonek, edota etxebizitza heredatu dutenek, aurreko “baldintzak bete gabe” izango dute etxebizitzok erabiltzeko aukera.

Bizigarritasun bermeak.
Etxebizitza bihurtzen diren etxebizitza berriak “bizigarritasun-berme tekniko guztiak” beteko dituztela azpimarratu dute udaletik: argiztapena, aireztapena, isolamendu akustikoa, pribatutasuna, segurtasuna, ke-hustuketa, sanemendua, instalazio termikoak, aireztatze eta klimatizazio ekipoak eta euri-uren hustuketa. Horrez gain, eraikinaren estetika errespetatuko dela zehaztu dute.

Ordenantza berriarekin, “lurzoru berria okupatu beharrik barik” eta, aldi berean, gaur egun erabiltzen ez diren lokalen jabeei alternatiba bat eskainiz, etxebizitza erabilgarrien kopurua handitu nahi du udalak. Gainera, neurri berriak etxabeak dauden guneen “uri-irudia hobetzen” lagunduko du, eraikitako ondarea optimizatuz eta pertsonek “etxebizitza duina izateko duten eskubidea erraztuz”.

Baldintzak argituta, Aretxagak denbora luzez landu duten ordenantzaren xede nagusia gogoratu du: “Helburua da itxita dauden eta merkaritza-establezimendu gisa potentzialik ez duten lokalak etxebitzitza bihurtzea. Eskaintza handitu egingo da eta etxebizitza duina prezio eskuragarrian eskuratzeko aukera erraztuko du udalerrian bertan”.

Ondareak, musikak eta itsasoko zaporeek bete dute Bermeo

Busturialdeko Hitza — 2026-05-23 17:48:29

Bermeoko Lamera bete du 32. Arrain Azokak bigarren egunez. Azokaren irekierarekin batera, jaiari hasiera eman zien atzo [maiatzak 22], eta asteburuan murgilduta, milaka izan dira gaur [maiatzak 23] herria bete duten bermeotarrak eta toki guztietako bisitariak. Portuzaharrean, Lameran zein etxeetako balkoi eta zabaldutako leihoetan ikusi zitekeen jendea, eta mahonezko jantziek itsasoko kolorez bete dituzte bazterrak. Bermeoko armarridun zapiak lepoan jantzi ditu jendeak, azoka bizirik dagoela eta herriarentzat erakusleiho den asteburu bat iragarriz.

Mota, kolore eta zapore guztietako pintxo eta produktuak izan dira protagonista gaurkoan. Antxoa, atuna edo izokina izan dira jendearen gustokoenak, eta etenik gabeko salmentak izan dituzte txosnetan beharrean aritu direnek. Eguzkiak eguraldi ezinhobea ekarri du lehen orduetan, hala ere, goi-goian jarri denerako, gerizpea bilatzea zuten helburu askok eta askok. Jana eta edari hotzak izan dituzte esku artean bisitari guztiek; bakarka, bikoteka edo lagun-taldean zapore berriak dastatzen eta elkarbanatzen aritu da jendea goiz guztian zehar. Bazkaltzeko ordua ere bertan heldu zaie askori, eta Gune Solidarioak bertaratu diren ehundaka pertsona hartu ditu. Marmitakoa eta atun errea jateko aukera izan du jendeak, ordaindutako dirua sei eta hamabi urte bitarteko haurren tratamenduak ordaintzeko osasun-sistema publikora bideratuko dela jakinda. Euskal Herriko edozein jai girotan falta ez den talo postuak ere izugarrizko arrakasta izan du, eta etenik barik aritu dira oreari eragiten . Txosnen eskaintzari begira eta urtero bezala, kontserbak erostea hautatu dute askok. Arrain Azokan dastatutakoa bakarrik ez, bertan bizitakoa ere etxera eramateko modua izaten baita.

Zaporeetaz gain, tradizioa eta kultura izan dira gaur azokaren erdigune. Bermeoko sustraien eta nortasunaren irudi izaten da Arrain Azoka urtez urte, eta horregatik, izate hori musikaren bitartez plazaratu dute gaur herriko hainbat musikari eta eragilek. Musika Eskolako Kankinkabara, kantari txikiak eta Arrekatxutxa taldeen txanda izan da eguerdian, eta tradizioz betetako doinu alaiekin Portuzaharra girotzen aritu dira. Alde Zaharrean hasi eta Portuzaharrera egin du bidea KIETB erraldoi txikien taldeak, eta muiskarien erritmoa jarraituz eta portuan zeuden familia eta lagun taldeen begiradak eurengaantuz, erraldoien tradizioa Bermeon bizirik dagoenaren erakusgarri izan dira. Urrunetik danbor hotsak entzun dira orduan. Hurre-Hurre eta Adiskide txokoetako joleek Portuzaharra eta Lamera hartu dituzte, herritarrei danborren eta metalezko musika tresnen soinuak eskainiz.

Azoka aldarrigune bihurtu dute gaurkoan ere. Kontserberetako beharginek elkartzeko beharra izan dute beste behin, eta ozen entzun da Lameran bide bakarra baldintza hobeen aldeko etengabeko borroka dela. “Prekarietateari amaiera” emateko ordua dela adierazi dute, eta baita bizitzeko eta lan egiteko baldintzak hobetuko dizkien “hitzarmen duin” bat exijitu ere. Hala, ospakizuna nagusi bada ere, borrokak badu tokia bermeotarren Arrain Azokan.

Lameran batu dira kontserberetako langileak.

Gaurko egitaraua 20:00etan hasiko den Josu Zabalondo eta Luis Cuetoren ikuzkizunak itxiko du; betiko abesti ezagunen emanaldia egingo dute Frontoian.

NA eta pasaportea berritzeko aukera eskainiko dute

Busturialdeko Hitza — 2026-05-13 10:00:19

Foruko eta Busturiko bizilagunek Nortasun Agiria eta pasaportea beraien udalerrian bertan berritzeko aukera izango dute ekainean. Polizia Nazionalaren bulego mugikorrak bi udalerriak bisitatuko dute, bertan erroldatutakoei izapidea errazteko helburuagaz.

Ekainaren 23an [martitzena] egongo da bulego mugikorra Foruan, udaletxe ondoan, 09:00etatik 14:00etara bitartean. Edozein foruarrek berriztu ahalko ditu agiriak, beti ere aurretik hitzordua hartuta badu; horretarako, ekainaren 19a [barikua] baino lehen 96-625 51 80 telefono zenbakira deitu beharko da.

Busturiarrek, bestalde, ekainaren 25erako [eguena] dute ipinita hitzordua. Bulego mugikorra Axpen kokatuko dute, udaletxe ondoan, 09:00etatik 13:00etara; izena emateko udaletxera deitu beharko da —94-687 00 50—, ekainaren 15a [astelehena] baino lehen.

Agiriak berritu gura duten herritarrek argazki eguneratua eta agiri zaharra eraman beharko dituzte hitzordura. Ordainketari dagokionez, soilik eskudiruz ordaindu ahalko da: NA berritzearen kostua 12 eurokoa eta pasaportea berritzearena, berriz, 30 eurokoa.

Foruko XVI. Herri Martxa arrakastatsua

Busturialdeko Hitza — 2026-05-12 12:53:26

Mendi martxalariek hitzordu eder askoa eduki zuten iragan domekan [maiatzak 10], Foruko inguruetan barrena: Foruko XVI. Herri Martxan bildu ziren, 10:30ean hasita. Udal antolatzaileek martxalarien “parte hartzea oso ona” izan dela adierazi dute, eta, eguraldia lagun, ibilbidea giro ederrean eta inongo arazo barik egin ahal izan zutela.

Hain zuzen ere, martxalari profil guztiek egiteko moduko ibilbide erraza eta erakargarria prestatu zuten, udalerriaren herrigunetik larregi aldendu barik. Ia 9 kilometroko luzeradun ibilaldia egin zuten, 181 metroko desnibel metatuagaz eta udaletxearen aurrealdean hasi zein amaituta. Ibaiadarrera abiatu ziren lehendabizi, berriro Forura itzuli eta Gaitoka auzunera jotzeko; handik, Atxondoara jo zuten, Urberuagara eta Armotxerrira joan orduko. Elexalden amaituko zuten espedizioa.

Argazkia: Foruko Udala.

Triñeko ermitaren inaugurazioan elkartu dira foruarrak

Busturialdeko Hitza — 2026-05-11 11:19:59

San Gregorio eguna [maiatzak 9] Triñe bezala ezaguna den San Gregorio ermitaren inaugurazioa egiteko baliatu zuen Foruko Udalak. Herritarrek ez zuten ekitaldian galdu nahi izan, eta ermita txiki gelditu zen, asko izan zirelako meza entzun eta Urdaibai Dantza Taldearen emanaldiaz gozatu nahi izan zutenak.

Urte luzez tradizio eta jai ezbedinen lekuko izan da Triñe ermita, udalarriaren ikur enblematiko bihurtuz; horregatik, kontserbazioa bermatzeko helburuagaz, ermitaren kanpo irudia hobetu zuen udalak iaz, zaharberritze prozesuan Gondra Barandiaran Fundazioaren eta Juan Telesforo de Arteche Fundazioaren laguntza izanik.

Urdaibai Dantza Taldekoek emanaldia eskaini zuten. Argazkia: Foruko UdalaForuko Udala

Kanpoaldea zaharberrituta, barrualdearen eraberritze lanei ekin zioten, “kontu handiz”; izan ere, Gernikako bonbardaketan desagertu zen San Joan elizatik berreskuratutako “erretaula baliotsua” dago bertan. Triñeko esku hartzea bukatuta, udalerriko ermita guztiak —Baldatikakoa, San Kristobalekoa eta Triñekoa— egoera “ezinhobean” egotea lortu dute.

Foruko XVI. Herri Martxa, domekan

Busturialdeko Hitza — 2026-05-07 14:54:34

Domekan [maiatzak 10], eskualdeko mendi martxalariek Foruan hitzordua edukiko dute: Foruko XVI. Herri Martxa. 10:30ean ipini dute hitzordua, udaletxearen aurrean, eta aurreratu dute edonork erraz egiteko moduko ibilbidea prestatu dutela. Parte hartzaileek ia 9 kilometro egin beharko dituzte, 181 metroko desnibel metatuarekin.

Ibaiadarrera abiatuko dira lehendabizi, berriro Forura itzuli eta Gaitoka auzunera jotzeko; handik, Atxondoara joko dute, Urberuagara eta Armotxerrira joan orduko. Elexalden amaituko dute ibilbidea.

LED teknologiaren ezarpena "ia udalerri osora" zabaldu du Foruko Udalak

Busturialdeko Hitza — 2026-04-30 11:30:31

Herriguneko argiteria publikoa berritu eta LED teknologiaren ezarpena “ia udalerri osora” zabaldu du Foruko Udalak. Izan ere, Atxeta, Dantzarien Plaza, Askatasuna Bidea eta J.M. Torrealdai Kultur Etxearen inguruan egingo dituzte hurrengo esku hartzeak, hiru hilabetetan bukatuta egotea aurreikusten dituztenak. EAJren udal gobernu taldeak balioan jarri du udalerriak eredu energetiko eraginkorrago eta jasangarriago baterantz aurrera egin dezan hartutako konpromisoaren betetze-maila.

Proiektua aurrera eramateko inbertsioa 102.736,02 eurokoa izango da, Bizkaiko Foru Aldundiaren finantzaketarekin. Esku hartze berriak “udal estrategia energetikoaren barruan urrats erabakigarria” suposatzen duela azpimarratu dute jeltzaleek, LED teknologiaren ezarpen progresiboagaz eraginkortasun energetikoa hobetu eta kontsumoa murriztea lortuta, herritarrekin hartutako konpromisoan aurrera egiten jarraitzea ahalbidetuko dielako.

Udal gobernu taldeak gogorarazi du azken urteetan udalerriko argiteria publikoa berritzeko “prozesu garrantzitsua” gauzatu dutela, Atxondoa, Baldatika, Armotxerri, Gaitoka eta Urberoagan esku-hartzeak egin baitituzte: “Agintaldi honetan aurrerapausoak eman dira herrigunean, Eleizalde, Zelei, bidegorrian eta Ibarra inguruan egindako esku-hartzeekin, hobekuntza-prozesu honi jarraipena emanez”.

Energia kontsumoaren analisia eta murrizketa helburu dituen energia politika integrala EAJk bultzatutako proiektua dela nabarmendu dute. Halaber, balioan jarri dituzte energia berdearen kontratazioa, udal eraikinetan autokontsumorako sistema fotovoltaikoaren instalazioa edo ibilgailu elektrikoentzako karga-puntuen ezarpena bezalako esku hartzeak, “Forua jasangarritasunean erreferente bihurtzen” dutelako.

“Pauso sendoak ematen jarraitzen dugu eredu energetiko eraginkorrago eta jasangarriago baten alde hartutako konpromisoa betetzeko bidean. Jarduketa honek argiteria publikoa hobetzen jarraitzea ahalbidetzen du, energia kontsumoa murriztuz eta foruarren bizi-kalitatea hobetzen lagunduz”, adierazi dute alderdi jeltzaletik.

Euskal Prospekzio Taldearen lanean sakonduko dute gaur

Busturialdeko Hitza — 2026-04-17 11:19:42

Ikerketa historiko, memorialista, zientifiko eta kulturalean lan egiten duen Euskal Prospekzio Taldearen lanean sakontzeko aukera egongo da gaur, 19:00etatik aurrera, Foruko Haitz Biribil txokoan. Haitz Biribil Elkarteak eta Euskal Prospekzio taldeak antolatuta, prospekzio taldearen lanari eta helburuei buruzko xehetasunak emango ditu Eneko Madariaga taldeko kideak, erakusketa batek lagunduta. “Forukoa hitzaldia eta erakusketa txikia izango dira, topatzen ditugun pieza edo objektuak erakutsiko baititugu, horiek ikusita hitzaldia hobeto ulertzen delako, eta berba bakoitzari irudia jartzen dielako bertaratzen direnek”, azaldu du Madariagak.

Gerran eta errepresio garaian desagertutako pertsonen gorpuzkiak zein objektu pertsonalak aurkitzeko prospekzio lanak egiten dituzte taldeko kideek, historia garaikidea ikertuz, eta desagertze horiei buruzko egia ezagutzera emateko eta biktimak duintzea eta justizia eta erreparazioa lortzeko bidean aurrera egiteko asmoz. “Gure lana gehienbat 36ko gerran emandako borroketan desagertutako gudari eta milizianoen bilaketa egitea da. Hortik aparte, Aranzadi zientzia elkarteari laguntasuna eskaintzen diogu desobiratze lanetan”, adierazi du hizlariak.

2015ean eratu zuten taldea formalki, baina taldekideak lehenago ere aritzen ziren beharrean. Hain zuzen ere, hiru fasetan lan egiten dute: aurretiko ikerketa lana, prospekzio beharra eta katalogazioa. “Aurretiko ikerketa lanean dokumentazio historikoa lantzen dugu, testigantzak batuz eta dokumentuak harakatuz. Bigarren zatia lan fisikoarena izango litzateke, izan ere, prospekzioa egiten dugu zehaztutako eremuetan, gehien bat mendi eremuetan, gerrako borrokak horietan eman zirelako. Behin eremua ezagututa, desagertutakoen arrastoak egon ahal diren jakiteko bilaketa abiatze dugu. Eta, egindako lana txosten batean jasotzen dugu, gero Aranzadiri bialdu eta hor beste aktuazio bat egingo duten edo ez erabakitzeko. Azken fasea, berriz, katalogazio lana izango litzateke, identifikazio baterako prozesuagaz hasteko”, azaldu du Madariagak, eta, esan du prozesu horren nondik norakoetan sakonduko duela hitzaldian.

Hain zuzen ere, lan teknikoa zelan egiten duten horri buruzko xehetasunak ere eskainiko ditu, prozesua hasieratik amaierara arte zelakoa den ulertarazteko. Eta, beste eragile batzuek prozesuan duten garrantzia ere aipatuko du.

Foruko Kultur Etxearen birgaitzea, Spheere proiektuaren barruko Europar Batasuneko proba pilotua

Busturialdeko Hitza — 2026-03-23 17:30:09

Foruko Joan Mari Torrealdai Kultur Etxea Europar Batasuneko proiektu pilotu gisa hautatu dute Spheere proiektuaren barruan, eta birgaitze jasangarri batekin, udalerria “eraginkortasun energetikoaren eta jasangarritasunaren abangoardian kokatuko” du. Spheere proiektuaren arduradunenak Foruan izan dira gaur [martxoak 23], kultur etxea eta udalerria bisitatzeko. Izan ere, ekimen horri esker, eraginkortasun energetiko oso handiko sistementan oinarritutako “birgaitze energetikorako irtenbide berriak” garatu ahal izango direla nabarmendu dute udal gobernu taldetik. Adierazi dutenez, proiektua EAJren kudeaketaren eta aurretiazko parte-hartze prozesu baten emaitza da.

Esku hartzean, “soluzio berritzaileen bidez”, kultur etxeko eraikina modernizatuko dute, besteak beste eraikinarern inguratzailea hobetu, energia fotovoltaikoa integratu eta efiziantzia handiko energia sistemak txertatuko baitituzte, “ia emisiorik gabeko eraikin baterantz aurrera eginez”. Zehaztu dutenez proiektuak 400.000 euroko inguruko inbetsioa izango du, eta Europako funtsen bidez finantzatuko da.

Jeltzaleek nabarmendu dutenez, Forua bezalako herri batentzat maila horretako proiektu europar batean parte hartzea garrantzitsua da: “Proiektu honek erakusten du udalerri txiki batek, erantzukizunez eta etorkizunerako ikuspegiarekin kudeatzen denean, helburu handiak lor ditzakeela eta erreferentziazko Europako eta nazioarteko proiektuetan parte har dezakeela”.

Argazkia: Foruko Udala

Era berean, proiektua posible egin duena EAJk azken urteetan egindako “kudeaketa ekonomiko arduratsua” izan dela azpimarratu dute, Foruak “kontu onbideratuak, zero zorra eta aurrezki maila handia baititu”: “Horri esker udalerriko ekipamendu eta zerbitzuak hobetzen dituzten proiektu handiei aurre egin ahal zaie”. Gobernu taldeak bultzatutako partaidetza-prozesua ere gogoratu dute, horren bidez herritarrek kultur etxeari buruzko beraien ikuspegia emateko aukera izan baitute.

Halaber, EH Bilduk “udalerriarentzat aukera garrantzitsua” den ekimenaren aurrean abstenitzea erabaki duela azpimarratu nahi izan dute, proiektuak iraunkortasunean, berrikuntzan eta ekipamendu publikoen hobekuntzan aurrera egitea ahalbidetuko duela nabarmentzearekin batera. EAJtik Foruaren “garapen iraunkorrerakin eta bizilagunentzako aukerak eta ongizatea sortzen jarraitzea ahalbidetuko duen kudeaketarekin duen konpromisoa” berretsi dute.

'Urdaibaiko maleta' Haitz Biribilen aurkeztuko dute gaur

Busturialdeko Hitza — 2026-02-13 15:00:31

Urdaibaiko egungo errealitatean oinarrituta, baina hori etorkizuneko marko batean kokatzen duen errelatoa jorratu du Txema Garcia Paredes kazetari eta idazleak: Urdaibaiko maleta. Gaur [otsailak º3], 19:00etatik aurrera, Foruko Haitz Biribil elkartean plazaratuko du, edukiera bete bitarteko doako sarreragaz, eta Ipes elkarteak antolatuta. Autorea, gainera, ez da bakarrik ariko: Iñaki Aurrekoetxea Arkotxa itzultzailea lagun izango du. Aurrekoetxeak euskarara itzuli du lana.

Kezkak partekatzeko, sareak ehuntzeko, elkarrizketarako eta herritarren hausnarketarako “espazio distopikoa” ondu du Garciak. Errelatoa 2036. urtean kokatu du, Urdaibain eraiki duten museo handi baten testuinguruan. Irati da obraren protagonista nagusia. Bere pasadizoen bitartez, oraina, iragana eta etorkizuna ulertzeko bidaia eraiki gura izan du egileak.

Aldarrirako tartea.
Eleberriari dagokion estetika narratiboaz mozorrotuta, Urdaibaiko maleta-k asko du adierazpen edota aldarrikapen politikotik, funtsean, egungo errealitatea oinarri hartzen baitu. Nobelaren salmentatik jasotako hobaria, bestalde, Gernika-Palestina herri ekimenari bideratzen ari dira.

Foruko Udalak hondakinen legez kanpoko isurketa salatu du

Busturialdeko Hitza — 2026-02-11 14:12:34

Foruko Udalak herriko gune ezberdinetan antzeman duten obretan sortutako hondakinen legez kanpoko isurketa salatu du. Ekintza horiek ingurumenaren aurkako delitua direla azpimarratu dute dute, isun ekonomikoekin zigortuta daudela gogoratzeagaz batera.

Era berean, hondakinak modu egokian kudeatzeko doako zerbitzu publikoaren existentzia nabarmendu dute, besteak beste Gernika-Lumon, Bermeon eta Gautegiz-Arteagan dauden Garbiguneetara jo dezaketela zehaztuz.

Udaleko eta Lanbide Ekimenetako langileak arduratu dira agertu diren hondakinak garbitzeaz, eta Foruko Udalak horiek guztiek egindako lana eskertu nahi izan du.

Argazkia: Foruko Udala

Argiteria berritua, "energia aurrezpen eta bide-segurtasun handiena lortzeko"

Busturialdeko Hitza — 2026-01-09 17:11:12

Foruko Udalak Elejalde auzoko argiteria berritu du, iraunkortasunarekin duen konpromisoa berretsi eta udalerriko argiztapena eta bide-segurtasuna hobetzen jarraitu asmoz. Lanokin, auzoko argiteria “erabat berritzea” izan du helburu udalak, eta horetarako, udaletxetik elizainaraino doan eta errepide nagusitik bernetegira iristen den zatian energiari dagokionez “eraginkorrak” diren eta ingurumena errespetatzen duten farolak jarri dituzte. Lanok egiteko inbertsioa 84.444,81 eurokoa izan da, eta udalak Bizkaiko Foru Aldundiko Azpiegitura Sailaren 59.742,83 euroko dirulaguntza izan du.

Udaletik zehaztu dutenez, argiztapena berritzeko prozesuan “kalitate parametro guztiak” jarraitu dituzte, bai oinezko, bai ibilgailuentzat “ahalik eta eraginkortasun, energia aurrezpen eta bide-segurtasun handiena” lortzeko.

Gainera, lanak gauzatu diren eremua “ingurumen-bideetako argiteria eremu gisa” izendatuta dagoela eta, luminantziarekin lotutako parametroak bereziki kontuan hartu dituztela argitu dute. Neurri horrek galtzadan eta behatzailearenganako bidean islatzen den argiari egiten dio erreferentzia, ze, azaldu dutenez, argiteria publikoaren helburua gaueko orduetan “oinezkoen ikusmen-pertzepzioa eta segurtasuna areagotzea” da. Hori horrela, sodio-lurrenezko farolen ordez, LED teknologia dutenak jarri dituzte, 28 eta 35 watt artekoak. Guztira 25 kale-argi berriztu dituzte, 20 zutabean eta bost besoan, fatxadari atxikita.

Halaber, argi berriei, energia aurreztu, gaueko disdira murriztu eta “argi deserosoa mugatzeko”, fluxu-erregulatzailea jarri diete, farolen argiztapen-maila murriztea ahalbidetuko duena. Azaldu dutenez, sistema horri esker, igorritako fluxua “zerbitzu arrunteko balioaren %50a arte” murriztu ahal izango da. Gainera, funtzionamendu txikiko orduetan argiztapen-mailen “uniformetasuna mantentzea” ekarriko du. Horrez gain, ingurumeneko bide-argiteria denez, argi eraginkortasuna “65 lumen watt bakoitzeko baino handiagoa” izango da. Honekin, urtean ia mila euro aurreztea aurreikusten du udalak, 833,91 euro, zehazki.

Mikel Magunazelaia Foruko alkateak adierazi duenez, Forun “bizimodu jasangarriaren aldeko apustua” egiten dute: “Gure gobernu-taldearentzat funtsezko premisa da ingurunea errespetatzea, herri irisgarriagoa eta ingurumena errespetatzen duena izatea, gure bizilagunentzako zerbitzuak ahaztu barik”. Horregatik, energia eraginkortasunean inbertitzea “ongizatean inbertitzea” dela nabarmendu du alkateak: “Kontsumo gutxiago, jasangarritasun handiagoa eta bizi kalitate handiagoa. Argiteria publikoaren berrikuntza hau Foruko etorkizuna argitzeko modu bat ere bada”.

BiziPuntuak, Ibarrangelun, Foruan eta Muxikan

Busturialdeko Hitza — 2026-01-05 13:20:02

Bizkaiko Foru Aldundiak bizikletaren erabilera sustatzeko azpiegitura-sarea sendotu du bederatzi BiziPuntu berri jarriz; horri esker, 110 geltokik osatzen dute sarea. Arduradunen berbetan, jarduketa horrek “aurrerapauso garrantzitsua” suposatzen du mugikortasun jasangarria bultzatzeko bidean, aldundiak bizikletaren eguneroko erabilera errazteko eta Bizkaiko hiri-espazioaren kalitatea hobetzeko daukan estrategian.

Sarearen lurralde-osotasuna sendotuz eta eskualde arteko orekari eutsiz, geltoki berri horiek dagoeneko kokatzen ari dira bizikleten sarrerako eta igarobideko puntu estrategikoetan: bana Ibarrangelun, Foruan, Muxikan, Atxondon, Areatzan, Arrankudiagan eta Derion eta bi Getxon —2021ean Bermeon, Gernika-Lumon eta Mundakan ipini zituzten eta 2022an Muruetan—. Gogoratu dutenez, BiziPuntuek aukera ematen diote edozein erabiltzaileri oinarrizko doikuntzak egiteko, gurpilak puzteko edota konponketa txikiak burutzeko, “bizikletaren erabilera seguruagoa, arinagoa eta autonomoagoa bilakatuz”.

Eguneroko joan-etorrietan zein aisialdiko eta turismo aktiboko ibilbideetan erabiltzen dituzte BiziPuntuak, eta udalerrien arteko “konektibitatea hobetzen” dute, garraio-sistema desberdinen arteko intermodalitatea erraztuz: “Bizkaiko Foru Aldundiak sustatzen duen mugikortasun aktibo, osasungarri eta emisio baxuko ereduan kokatzen da sarea. Hedapen honi esker, Bizkaiak aurrera egiten du dagoeneko errotuta eta herritarren artean oso ondo baloratuta dagoen sare baten garapenean. 110 BiziPuntuen sarea gaur egun erreferente bihurtu da Euskadin, eta Bizkaian garatzen ari den mugikortasun jasangarriaren ereduan oinarrizko azpiegitura da, lurraldearen ingurumen, energia eta kohesio politikekin bat etorriz”.

BizkaiBizi zerbitzua. BiziPuntuen sarearen hedapena BizkaiBizi zerbitzuaren funtzionamendu “arrakastatsuari” gehitzen zaiola azpimarratu dute arduradunek. Horiek azaldu bezala, bizikleta partekatuaren sistema publikoak mugikortasuna “eraldatu” du bederatzi udalerri aitzindaritan —Barakaldon, Getxon, Leioan, Portugaleten, Santurtzin, Bilbon, Erandion, Sestaon eta Berangon— , bizikleta ohiko garraiobide eraginkor bihurtuz: “Esperientziak erakutsi du, aisialditik harago, BizkaiBizik eguneroko ohiturak aldatu dituela. Lanerako, ikasketarako nahiz bizitza sozialerako joan-etorri jasangarriak erraztu ditu, eta bidezko mugikortasuna indartu du, dentsitate eta tamaina desberdinetako udalerrietan zerbitzu estandar bera bermatuz”. Bere eragin soziala nabarmendu dute: “Herritarren jarduera fisikoa areagotu da, mugikortasun osasungarriago eta eskuragarriago baten eredua sendotu da, eta garraio publikoarekin intermodalitatea finkatu da”.

Aldi berean, lurraldeko puntu estrategikoetan kokatutako bizikletentzako aparkaleku seguruak biltzen dituen BiziPark sareak hazten jarraitzen du, “bizikleta partikularren babeseko aparkamentuari eta Bizkaia konektatuago, jasangarriago eta kohesionatuago bati laguntzen dioten azpiegitura gisa”.

Euriari aurre eginda, sanmartinetan murgilduta dabiltza foruarrak

Busturialdeko Hitza — 2025-11-08 15:06:49

Sanmartinak eskualdeko hainbat txokotan ospatzen diren tradizio handiko jaiak dira, eta horregatik, udalerriek ez diote uko egin belaunaldiz belaunaldi ospatu izan dituzten festak antolatzeari. San Martin martitzenean [azaroak 11] ospatuko bada ere, foruarrek herriko zaindaria ospatzeko hiru eguneko egitaraua atondu dute.

Atzo [azaroak 7] ekin zioten festari 36. Briska Txapelketan batuta, baina hitzordu nagusiak gaurkoa [azaroak 8] eta biharkoa izango dira. Gaurkoan euria ez da etxean geratzeko aitzaki izan foruarrentzat: txandala eta zapatilak jantzita, 10:00etan batu dira futbol zelaian, ezkondu eta ezkongabeen arteko futbol partidua lehiatzeko. Busti bustita eta basatzaz beteta amaitu badute ere, giro ona ets lehia osasutsua izan da nagusi zelaian.

[ARGAZKIAK]

Herri kirolek hartu diote futbolari lekukoa, Sustabiz Fundazioaren eta Foruko Sokatira Taldeak erakustaldia eskaini baitute. Umeentzako herri kirol saio parte hartzailea atondu dute, eta txikieenak txinga eroatea, harri jasotzea, ingudea eta trontza bertatik bertara ezagutzeko aukera izan dute. Ostean, Foruko Sokatira Taldeko hamabost tiratzaileek, Zihara Zabala foruarrak, Leire Astoreka eta Iñaki Rafael gernika-lumotarrek eta Iñaki Vara bermeotarrak erakustaldia eskaini dute. Zabala eta Rafael harri jasotzaile lanetan aritu dira, Astoreka eta Vara, berriz, txokor batzean. Lanok bukatuta, trontza erakustaldia eskaini dute laurek elkarrekin.

Ver esta publicación en Instagram

Una publicación compartida de HITZA Busturialdea (@hitzabusturialdea)

Herri kirolak amaituta, igel txapelketarako hitzordua zuten foruarrek. Arratsaldera bitartean, atseden hartzeko tartea izango dute herritarrek. Gero, 18:00etatik aurrera, karta jokoan trebeak direnak udalerriko 29. Mus Txapelketan batuko dira, Foruko Tabernan.

Azoka eguna, bihar.
Biharko ere goizetik iluntzera arteko egitaraua izango dute aurretik. 11:00etatik aurrera 23. Foruko Nekazaritza eta Eskulagintza Azokak egingo dute, eta bertaratzen direnek ortuariak, artisauak eta bestelako produktuak erosi eta dastatzeko aukera edukiko dute. Meza ostean, gainera, Urdaibai Dantza Taldearen emaldiaz ere gozatzeko aukera edukiko dute.

[ARGAZKIAK]

Briska eta mus txapelketak pasata, Tute txapelketa izango da bihar arratsaldean elkartzeko aitzaki. 17:30etik aurrera izena emateko aukera egongo da, Foruko Tabernan.

Astelehenean atseden hartuta, San Martin egunez meza entzuteko batuko dira foruarrak, martitzenean.

San Martin jaiak: tradizioa bizirik mantentzeko egunak

Busturialdeko Hitza — 2025-11-06 16:49:38

Etxeko produktuak, animali erakusketak eta tokiko musika giroa. Azaroak horiek guztiak ekarri ohi ditu, ze, San Martin jaietan murgiltzeko aukera zabaltzen du, urtez urte. Belaunaldiz belaunaldi ospatu izan den jaiegunak tradizioa eta modernitatea uztartzen ditu, eta herritarrak zein bisitariak batzen ditu baserriko produktuen, artisautzaren eta kulturaren bueltan. Hala, Busturialdeko zenbait herri horretarako prestatuko dira datozen egunetan.

Bermeo, Forua eta Kanala azoka eta tradizioaren nahasketaren erakusle izango dira, beraz. Asteburu honetan Foruak hartuko du testigua, hasteko. Herriko zaindaria dute San Martin, alegia, eta bihar [azaroak 7] hasita, hiru eguneko egitaraua prestatu dute herritarren gozamenerako. Tradizioari segika antolatu dute egitaraua, Sustabiz fundazioaren biharko herri kirol parte hartzaileak eta erakustaldia nabarmenduz. Aurten, gainera, Foruko Sokatira taldeak ere eskainiko ditu herri kirolak.

Saio horrez gain, egunotan txapelketa ugari izango dituzte aukeran: igel, briska, mus eta tute txapelketak, hain zuzen. Baina, domeka izango da egun handia: Nekazal Azokan ortuariak, artisauak eta beste hainbat produktu probatzeko eta erosteko aukera egongo da. Txakolina, gazta, esnekiak, kontserbak, eztia, zeramika, bitxigintza, zurgintza, ogia… egongo dira aukeran, halaber. Urdaibai Dantza Taldeko dantzarien erakustaldiak girotuko du domekako egonaldia, amaitzeko.

Bermeotarrak ere azoka-giroan bilduko dira, domekan. Andeko tabernak eta Bermeoko Apurtuarte Sokatira Klubak antolatu dute, Bermeoko Udalaren laguntzagaz. 11:00etan zabalduko dituzte San Martin azokako postuak, eta XXII. Odoloste txapelketa eta txerriki azoka ere izango da, goizean zehar.

Datorren asteburua.
Jaiak, aldiz, hurrengo asteburuan ospatuko dituzte, ze, iaz berreskuratu zituzten San Martin auzoko jaiak, eta “geratzeko heldu zirela” nabarmendu dute San Martin Auzoko Elkarte Soziokulturaleko (SMB) kideek. Horri tiraka, “askotariko egitaraua” prestatu dute: “Adin guztietako jendearentzako ekintzak aurreikusi ditugu, edonor hurbildu dadin”.

Kirola, kontzertuak, baina batez ere, jai giroa nagusituko da, beraz, Bermeoko San Martin auzoan. Hainbat berritasunez, zein tradizioz jantziko dira datorren bariku, zapatu eta domeka, alegia. San Marton lasterketa azpimarratu dute antolatzaileek, baina esan dute egitarauko ekintza guztiak “mereziko” dutela, eta herritarrak eta ingurukoak gonbidatu dituzte horietan parte hartzera.

San Martin eguna martitzenean ospatuko da, azaroaren 11an. Zelan ez, hamaika hitzordu zehaztu dituzte horren baitan. Hala nola, Foruan eta Kanalan mezetan elkartuko dira, eta mokadua ere izango dute ostean, egunaz gozatzeko.

EGITARAUA, HERRIZ HERRI:

BERMEO

Domeka.

11:00. San Martin azoka.

Eguerdian. XXII. Odoloste txapelketa eta txerriki azoka.

Azaroak 14, barikua.

17:30. Umeentzako txokolatea eta bizkotxoak txosnan.

17:30etik aurrera. Buruhandiak txosna inguruan eta piñata.

18:00. Maguren eskutik musika txosnan.

19:00. Txupinazoa eta argazki erakusketaren aurkezpena.

19:30-21:00. Salsa ekitaldia Dantzaz Blai taldearen eskutik.

20:00. Kanta Kanta Loruen kalejira.

21:00-00:00. Argitu erromeria.

Ondoren. Kinky Nylonen kontzertua.

Azaroak 15, zapatua.

Goizean zehar. Taloa salgai txosna ondoan.

10:30. San Marton lasterketa solidarioko dortsalak salgai.

11:00. San Marton lasterketa solidarioa.

12:00-13:00. Mariachi Dominguez.

13:00. Arrekatxutxa taldearekin triki-poteoa.

17:00-18:00. Sci Vi Fit Entrenamendu Funtzionalaren eskutik, erakustaldia.

17:00etatik aurrera. Umeentzako tailerrak eta jolasak 3 guneetan.

18:00-21:00. Orkestra Elektrotuna.

20:30. Euskal Selekzioaren eta Palestinaren arteko futbol partida ikusgai, txosnan.

21:30-23:30. Radio Guerrillaren kontzertua.

Ondoren. DJ Jaikide.

Azaroak 16, domeka.

10:00. Txosna ireki.

10:00-13:00. Eskubaloia kalean, Urdaibai Eskubaloi Taldearen eskutik.

11:00-13:00. Herri kirolak, txosnan.

13:00-14:00. Alabatxi Aurrera taldearen eskutik musika saioa.

12:30. Umeentzako MTB lasterketarako dortsalen banaketa.

13:00-15:00. Orkatzeta elkartearen eskutik umeentzako MTB lasterketa.

14:00-15:00. Mahai-ingurua: ‘San Martin lehen eta orain; auzoko bizipenak’.

Ondoren. Zozketak, herriko hainbat komentzioren kolaborazioagaz.

Gero. Jai amaiera, bertsoekin.

FORUA

Bihar.

17:30. XXXVI. Briska txapelketarako izen ematea.

18:00. XXXVI. Briska txapelketa.

Etzi.

10:00. Futbol partidua: Ezkonduak-ezkongabeak.

11:00. Umeentzako Herri Kirolak.

12:30. Herri kirol erakustaldia.

13:30. Igel txapelketa, batzokian.

17:30. XXIX. Mus txapeletarako izen ematea.

18:00. XXIX. Mus txapelketa.

Azaroak 6, domeka.

11:00. XXIII. Nekazal azoka.

12:30. Meza ospakizuna.

Ostean. Urdaibai Dantza Taldearen emanaldia.

17:30. XXXVI. Tute txapelketarako izen ematea.

18:00. XXXVI. Tute txapelketa.

Azaroak 11, martitzena.

12:00. Meza nagusia.

KANALA

Azaroak 11, martitzena.

Goizean. Meza.

Gero. Hamaiketakoa.

Gazte Egunagaz jaiei agur esateko prest

Busturialdeko Hitza — 2025-08-01 15:52:33

Astebete da Foruko San Inazio jaietako ekin ziotenetik, eta asko gozatu badute ere, datorren urtera arte agur esateko prest daude herritar batzuk; beste batzuk berriz, festa ahal bezain beste luzatzearen aldekoak dira. Jaiak bere amaierara iristearekiko sentimendua edozein izanik ere, azken eguna herrikideekin bizitzeko Foruko Jai Batzordeak antolatutako Gazte Egunean bildu dira gaur [abuztuak 1] foruarrak.

Tortilla txapelketarako hitzordua zuten jarrita herritarrek, eta ez dute hutsik egin: karpa azpian elkartu dira foruar ume, gazte zein helduak. Tortilla egiteko, zein hamaiketako eta bazkarirako osagai guztiekin hurbildu dira batzuk izen emotera, beste batzuk berriz, izena eman eta etxerako bidea hartu dute, etxeko sukaldearen lasaitasunean kozinatzeko asmoz. Kuadrilla batzuek etxean terraza izatea ere aprobetxatu dute.

Erlokiak 14:00ak adierazteagaz batera iritsi dira azken tortillak epaimahaiaren mahaira. Guztira 22 tortilla aurkezten dituzte aurten. Izan ere, kuadrilla batzuek, irabazteko aukerak handitu nahian, bat baino gehiago aurkeztea erabaki dute. Hala, hiru kidez osatutako epaimahaiak denaz dastatu du, eta puntuazioak gehitzeko tarte bat hartu ostean, sariak banatu dizkiete eguneko hiru tortilla onenei: 74,5 puntugaz, Zeleiko Gaztiek 3rentzat izan da lehenengo saria. Taldeko ordezkariak gazta, ardo eta txaloli botila eta koroa jaso ditu. Bigarren saria, ardo botila eta fueta Figesentzat izan da, 74 puntugaz. Atzetik, 73 puntugaz Amets eta Nikolek jaso dute hirugarren saria: ardo botila.

Txapelketa amaituta, bakoitzak bere tortilla jaso eta herri bazkariak bildu dira herritarrak. Bazkalostean, Lilibertsoko bertsolariak arduratuko dira bertso eta kopla bidez arratsaldea girotzeaz. Karta jokoak trebeak direnak beraien indarguneak erakusteko aukera edukiko dute briska jokoan; ausazko jolasak nahi dituztenak, berriz, bingoan batuko dira. 18:00ak aldera denek egingo dute bat, kontzertuei ekin aurretik karro poteoan batuta.

Iluntzetik goizaldera arte zuzeneko musika izango da protagonista Foruan. Lehenego geralekua Haitz Biribil kanpoaldean dute herritarrek, Bellum eta Txoriburuk kontzertuak eskainiko baituzte. 22:30ak aldera, karpara hurbilduz joango dira, txosnagunean jarrituko baitu festak. Gabinet, Marte Lasarte, Kaos Etiliko eta Gorriontxu eta Laztanaren esku geratuko da jai giroa goizaldera arte bizirik mantentzearena ardura.

Festa giroa eta dantzaldiak nagusi, San Inazio egunean

Busturialdeko Hitza — 2025-07-31 17:38:06

San Inazio egunagaz [uztailak 31] datorren urtera arte jaiak agurtuko dituzte askok, baina pena biharko utzi eta gaurkoan festaz gozatzeko aukera egin dute herritarrek, tartean Bedaronan eta Laidan. Foruarretzat jaiak bihar jarraituko badu ere, tradizioari eutsiz, gogotsu atera dira kalera San Inazio eguna euskal dantzen erritmora ospatzeko.

[ARGAZKIAK]

Eskualdean goiztiarrenak foruarrak izan dira, 11:30 aldera diana izan baitute herriko txistularien eskutik. Hala, herriko jai nagusiei izena ematen dion eguna ospatzeko arropa dotoreak jantzita, San Martin de Tours elizarako bidea hartu dute. Meza entzun ostean, txistularien atzetik kalejiran, plazara iritsi dira. Bertan, tradizioari jarraiki alkateari baimena eskatuta, Urdaibai Dantza Taldekoek elizpeko erregelak dantzatu dituzte. Nabarmendu dutenez, dantza hau “antzina” egiten zen udalerrian, eta dantza taldeak 1981. urtean berreskuratu zuen: “Aurten elizpeko erregelak dantzatzen ditugun 44. aldia da; datorren urtean 45. aldia izango da, ea zerbait berezia egiten dugun”.

Dantzaldiaren ostean jan-edanean elkartu dira batzuk, beste batzuk, berriz, beroari ihesi, arratsaldeko hitzordua iritsi bitartean atseden hartzea erabaki dute. Izan ere, arratsaldean ere dantzaldia izango dute festagaz jarraitzeko aitzaki. Gaurko egunez, Urdaibai Dantza Taldekoek atzerriko dantza talde bat gonbidatzen dute beraiekin batera plaza hartu eta beraien jaioterriko dantza eta ohiturak partekatzera; iaz, esaterako, Serbiako dantza talde bat izan zen Foruan. Azaldu dutenez, dantza taldea Bakioko Itxas Alde Dantza Taldeagaz batera gonbidetzen dute, “hitzarmen modukoa” dutelako; hori horrela, aurten “hurbilagokoa” den taldea hartuko dute. Galizako Do Lusco o Fusco izango da aurten udalerriko dantza taldeagaz batera Dantzarien Plazan emanaldia eskainiko duena. Hitzordua 19:30erako dute ipinita.

[ARGAZKIAK]

Biharkoa [abuztuak 1] egun “konplikatua” izango dela aurreikusten du Mikel Magunazelaia Foruko alkateak, besteak beste ez dakitelako zenbat jende urreratuko den herrira, ezta Gazte Egunak zer erantzun izango duen. Hala ere, orain arte jasotako “feedback onagaz” pozik, jaiak azken unera arte disfrutatzeko prest dago. Tortilla txapelketan batuko dira goizean handik eta hemendik etorritako gazteak, eta arratsaldean ez dira Lilibertsoko bertsolarien bertso eta koplak faltako. Gauaz berriz, zuzeneko musika izango da protagonista Gabinet, Marte Lasarte, Kaos Etiliko eta DJ Gorriontxu eta Laztana pasako baitira oholtza gainetik.

Eguzkipean kozinatzen.
Foruan bezala hasi dute gaur eguna Laidan: baselizan meza entzuten. Foruan ez bezala, ordea, herriko dantzari txikiak izan dira emanaldia eman dutenak, Lorea Ume Dantza Taldeak hartu baitu plaza eguerdian. Senide, lagun eta turisten gozamenerako hainbat dantza eskaini dituzte, eguraldi beroari aurre eginez.

Dantzaldia amaituta, bazkaria prestatzeko ordua iritsi zaie herritarrei. Patatak garbitu, zuritu, txikitu… aritu dira ermita inguruan batu diren lagun taldeak, tortilla txapelketako saria bereganatzeko ilusioz. Hala ere, txapelketa elkartu eta ondo pasatzeko aitzakia dela azpimarratu dute denek. Aurten hamalau izan dira aurkeztu direnak, eta denen artean giro ona eta egunaz gozatzeko nahia izan dira nagusi. Arratsaldean, Babelian taldearen erritmora dantzatuz agurtuko dituzte jaiak.

[ARGAZKIAK]

Herri kirolak irabazle. Bedaronan dantzaz ez, baina bestelako kirol ekitaldiez gozatu dute San Inazio egunez. Lehenengo nesken esku pilota partiduak ikusteko elkartu dira, eta eguerdian, herri kirol desafioa ikusteko aukera eduki dute: Julen Iturraspe eta Ainize Perez trontzan aritu dira, Aitor Larrinaga aizkoragaz, Andoni Larrinaga motozerragaz eta Joseba Attard ardi-ile mozketagaz.

Argazkia: Bedaruko Jai Batzordea

Arratsaldean berriz kultur ekitaldiak izango dira protagonista, txalaparta, alboka eta deiadar emanaldiaren aurretik Oh pera antzerkiagaz gozatuko baitute. Bedaruko Jai Batzordeak aurten ezarritako berrikuntzetako bat 19:30ean iritsiko da, ordu horretan lehiatuko baitute Bedaruko I. Irrintzi Txapelketa. Ostean, DJ Koet arduratuko da festa giroa berandura arte luzatzeaz.

Adar hotsez lagunduta hasi dituzte saninazioak, Bedaronan

Busturialdeko Hitza — 2025-07-30 21:05:39

Arratsaldeko bostetarako minutu gutxiren faltan erlojuari begira zeuden Bedaruko Jai Batzordeko kideak. Ikurriña prest, txupina nork botako zain, eta telefono guztiak momentua grabatzeko prest. Irrintziren bat edo beste ere entzun da. Urtebete eman dute Bedaruko San Inazio jaien esperoan, eta luze egin bada ere, azkenean, bostak eta hamar inguruan ekin diete ofizialki San Inazio jaiei.

Adar hotsak lagunduta ekin diote ikurriñaren igoerari, eta segituan, ikurriñak goreneko puntua ikutu bezain pronto, jaurti dute txupina. Festarako ekiteko gogoz zeuden, eta bat edo beste beranduagorako gorde badute ere, bost bat bolandera jaurti dituzte bata bestearen atzetik. Orduak aurrera egin ahala herriko zein inguruko jendea hurbiltzen joango zenaren jakitun, segituan lanera bueltatu dira: txosnak apaindu. pintxoak prestatu… Momentu horretan zabaldu dute Mus Txapelketarako ere, eta orduan hasi da jendea txosna inguruan pilatzen. Txapelketako sariak erakarrita batzuk —lehenengo bikotearentzat 400 euro eta txapela, bigarrenarentzat 300 euro, hirugarrenarentzat 200 euro eta laugarrenarentzat 100 euro—, karta jokoaren zale amorratuak direlako beste batzuk, 18:00retan izen ematea ixterako 64 bikote ziren izena emanda zeudenak.

Helduak karta jokoan aritu bitartean, umeek beraientzako prestatutako jolasekin gozatu dute. Beraduko Jai Batzordekoek beraien adinera moldatutako herri kirolak hurbildu dizkiete, eta jolas modura ulertuta, txinga eruteaz, giza probaz eta txokor batzeaz gozatu dute.

Mus txapelketatik kanpo geratzen joan direnak, zein jai eremura joan diren herritarrak kantu poteoan batu dira iluntzean, eta jan-edanean jarraituko dute 23:00ak aldera Sukar erromeriagaz batera dantzaldiari ekin aurretik.

Bihar, San Inazio. Atseden hartzeko denbora asko hartu barik, bihar [uztailak 31] San Inazio egunean batuko dira herrikideak, eta eguneko lehenengo hitzordua 12:00etan dute jarrita, meza entzuteko. Ostean, ez dira nesken esku pilota partiduak ez herri kirol desafioa faltako. Azken honetan trontza (Julen Iturraspe eta Ainize Perez), aizkora (Aitor Larrinaga), motozerra (Andoni Larrinaga) eta ardi ile mozketa ezagutzeko aukera izango dute Bedaronara bertaratzen direnek.

Arratsaldean, berriz, Zirko txosko konpainiaren Oh pera! antzerkia ikusteko elkartuko dira; Segituan, txalaparta, albota eta deiadar emanaldiaz gozatuko dute. 19:30ean helduko da aurtengo berrikuntzetako bat: Bedaruko I. Irrintzi Txapelketa. Jai batzordetik jakinarazi dutenez, izen ematea ordu erdi lehenago zabalduko dute. Gainera, sariak ere iragarri dituzte: lehen sailkatuak 85 euro eta txapela jasoko ditu, bigarrenak 70 euro eta saskia eta hirugarrenak, berriz, 45 euro eta saskia. Iluntzeagaz batera agurtuko dituzte jaiak, DJ Koetek jarritako musikaren erritmora

Foruan eta Laidan ere, jai. Saninazioetan murgilduta daude foruarrak azken egunetan, baina ez dute jaia eteteko inolako gogorik. Festarako gogotsu daude, eta hala erakutsiko dute datozen egunetan ere. Izan ere, egun handia izango dute biharkoa, San Inazio eguna ospatuko baitute. Herriko txistulariekin dianagaz hasiko dute eguna, 13:00etan mezan elkartu aurretik. Meza ostean, Urdaibai Dantza Taldearen eskutik erregelak dantzatuko dituzte. Dantza izango da festaren oinarri, arratsaldean ere Galizako Do Lusco o Fusco eta Urdaibai Dantza Taldearen emanaldiaz gozatuko baitute.

Festa giroa bizirik mantenduko da Foruan etzi [abuztuak 1] ere, Gazte Eguna ospatuko baitute. Hala, ez dira tortilla txapelketa edota Lilibertsoko bertsolarien saioa faltako. Jaien egitarauan gaueko kontzertuak izango dituen egun bakarra izango da, baina Gabinet, Marte Lasarte, Kaos Etiliko eta DJ Gorriontxu eta Laztanaren musika emanaldietan batu aurretik, 20:00etan karropoteoan batuko dira foruar gazte zein adinduak.

Ibarrangelutarrak Laidan elkartuko dira San Inazio egunez, 12:30 aldera Lorea Ume Dantza Taldekoek ermita parean eskainiko duten emanaldiaz gozatzera. Horrez gain, tortilla eta mus txapelketa ere izango dituzte aukeran. Arratsaldeko musika saioa dute aurreikusita, eta 18:30etik aurrera, Babelian taldea arfuratuko da festa girotzeaz.

EA (BEDARONA)

Bihar. San Inazio eguna.
- 12:00. Meza nagusia.
- 12:30. Nesken esku pilota partiduak.
- 13:00. Argi eta Joseba trikitilariak.
- 14:00. Herri kirol desafioa: trontza (Julen Iturraspe eta Ainize Perez), aizkora (Aitor Larrinaga), motozerra (Andoni Larrinaga) eta ardi ile mozketa.
- 18:00. Oh pera antzerkia, Zirko txosko konpainiaren eskutik.
- 19:00. Txalaparta, alboka eta deiadar emanaldia.
- 19:30. Bedaruko I. Irrintzi Txapelketa.
- 20:30. DJ Koet.

FORUA

Bihar. San Inazio eguna.
- 11:30. Diana Foruko txistulariekin.
- 13:00. Meza nagusia.
- Ostean. Erregelak, Urdaibai Dantza Taldearen eskutik.
- 19:00. Dantzak, Galizako Do Lusco o Fusco eta Urdaibai Dantza Taldeagaz.
Etzi. Gazte eguna.
- 12:00. Tortilla Txapelketarako izen ematea.
- 14:00. Tortilla Txapelketaren sari banaketa.
- 16:00. Lilibertsoko bertsolarien saioa.
- 17:00. Bingoa eta briska txapelketa.
- 18:00. Karro poteoa.
- 22:30. Kontzertuak: Gabinet, Marte Lasarte, Kaos Etiliko eta DJ Gorriontxu eta Laztana.

IBARRANGELU (LAIDA)

Bihar. San Inazio eguna.
- 12:00. Meza
- 12:30. Lorea Ume Dantza Taldearen emanaldia, ermita parean.
- 13:30. Tortilla txapelketa, plazan.
- Bazkalostean. Mus Txapelketa, plazan elkartuta.
- 18:30. Kontzertua: Babelian taldea.

Berrikuntza eta ohiturak bat eginda, saninazioetan

Busturialdeko Hitza — 2025-07-25 09:00:25

Uztailaren amaieragaz batera jai usaina ailegatzen da Busturialdeko zenbait txokotara. Hilaren 31n San Inazio eguna ospatu ohi da, eta hori festarako aitzakiatzat dute Foruan, Bedaronan zein Laidan. Aurten baina, foruarrek aurrea hartu, eta beste zenbat udalerritan Santiago eta Santa Ana ospatzen dabiltzala, murgilduko dira saninazioetan.

Hala, goiztiarrenak dira aurten Foruko bizilagunak, txikitero egunean batuko baitira gaur [uztailak 25], txupin txikia bota, eta bazkarian elkartuta. Herritarrek abuztuaren 1ean bukatuko den bost eguneko egitaraua dute aurretik, zeinetan ez diren “arrakastatsuak” izaten diren tortilla eta paella txapelketak edota herritarrek “beti eskatzen duten” Puro Relajoren kontzertua faltako. Aurten, “asteburu horretan beste kontzertu batzuk” daudela ikusita, Foruko Txosna Batzordeak kontzertuak egun bakarrean egitea erabaki du: abuztuaren 1ean [barikua], Gabinet, Marte Lasarte, Kaos Etiliko eta DJ Gorriontxu eta Laztana oholtzaratuko dira.

Bedaronako jaiak ere berrikuntzagaz datoz aurten, azkenaldian “apur bat beherantz” joan diren jaiak irauli, eta ideia berriekin herritarren parte hartzea bultzatzeko ilusioa duen “jai batzorde berria” eratu baitute.

I. Irrintzi Txapelketa.
San Inazio egunez egitarauan ere berrikuntza bategaz gozatuko dute, Bedaruko I. Irrintzi Txapelketa lehiatuko baitute, 19:30ean hasita. Jakinarazi dutenez, izen ematea ordu erdi lehenago zabalduko dute. “Baserri herria” izan arren, jaietan ez da herri kirolik egon urte luzez Bedaronan, eta aurten “berreskuratu” egin dituzte, Herri Kirol Desafioa antolatuz. Hala, hurreratzen direnek trontzaz (Julen Iturraspe eta Ainize Perez) , aizkoraz (Aitor Larrinaga), motozerraz (Andoni Larrinaga) eta ardi-ile mozketaz (Joseba Attard) gozatuko dute. Biak ala biak “ekintza berri eta politak” izango dira.

Akorda atzean utzita, ibarrangelutarrek Laida dute orain festarako topalekua. Eguaztenean umeentzako ekintzekin ekingo diete ospakizunei, eta arratsaldea zein gaua Eingo taldeak eta Joselontxos txarangak girotuko dituzte. San Inazio egunean, berriz, herriko Lorea Dantza Taldeak emanaldia eskainiko du, tortilla txapelketari ekin aurretik. Kartetan trebeak direnek mus txapelketa ere izango dute aukeran. Bi txapelketetan aurretiaz izena eman beharko da, laidakojaibatzordea@gmail.com helbidera idatziz. Epemuga uztailaren 29a [martitzena] da.

EGITARAUAK:

EA (BEDARONA)

Uztailak 30, eguaztena.
- 17:00. Txupinazoa, ikurrinaren igoera eta txosna irekiera.
- 18:00. Mus Txapelketa, herriko tabernan.
- 18:30. Umeen jolasak.
- 20:00. Kantu poteoa.
- 23:00. Erromeria, Sukar taldeagaz.
Uztailak 31, eguena. San Inazio eguna.
- 12:00. Meza nagusia.
- 12:30. Nesken esku pilota partiduak.
- 13:00. Argi eta Joseba trikitilariak.
- 14:00. Herri kirol desafioa: trontza (Julen Iturraspe eta Ainize Perez), aizkora (Aitor Larrinaga), motozerra (Andoni Larrinaga) eta ardi ile mozketa.
- 18:00. Oh pera antzerkia, Zirko txosko konpainiaren eskutik.
- 19:00. Txalaparta, alboka eta deiadar emanaldia.
- 19:30. Bedaruko I. Irrintzi Txapelketa.
- 20:30. DJ Koet.

FORUA

Gaur. Txikitero eguna.
- 12:00. Trikipoteoa, txupin txikia eta apar jaia.
- 15:00. Bazkaria.
- Ostean. DJa.
Bihar. Umeen Eguna.
- 11:00. Umeentzako jolasak.
- 12:00. Paella Txapelketako izen ematea.
- 12:00. Xaibor diskofesta.
- 14:00. Paellen aurkezpena.
- 17:00. Sustabizen eskutik, umeentzako herri kirolak.
- 18:00. Puzgarriak.
- 21:00. Eingo taldea.
Etzi. Nagusien eguna.
- 13:00. Meza.
- Ondoren. Urdaibai Dantza Taldeko txikitxoen emanaldia.
- 14:30. Nagusien bazkaria, zelaian.
- 19:00. Kontzertua: Puro Relajo
Uztailak 31, eguena. San Inazio eguna.
- 11:30. Diana Foruko txistulariekin.
- 13:00. Meza nagusia.
- Ostean. Erregelak, Urdaibai Dantza Taldearen eskutik.
- 19:00. Dantzak, Galizako Do Lusco o Fusco eta Urdaibai Dantza Taldeagaz.
Abuztuak 1. Gazte eguna.
- 12:00. Tortilla Txapelketarako izen ematea.
- 14:00. Tortilla Txapelketaren sari banaketa.
- 16:00. Lilibertsoko bertsolarien saioa.
- 17:00. Bingoa eta briska txapelketa.
- 18:00. Karro poteoa.
- 22:30. Kontzertuak: Gabinet, Marte Lasarte, Kaos Etiliko eta DJ Gorriontxu eta Laztana.

IBARRANGELU (LAIDA)

Uztailak 30, eguaztena.
- 18:00. Umeentzako ekintzak eta jolasak.
- 20:30. Trikipoteoa, Eingo taldeko kideek girotuta.
- 22:30. Musika: Joselontxos txaranga.
Uztailak 31, eguena. San Inazio eguna.
- 12:00. Meza
- 12:30. Lorea Ume Dantza Taldearen emanaldia, ermita parean.
- 13:30. Tortilla txapelketa, plazan. Izen ematea laidakojaibatzordea@gmail.com helbide elektronikora idatzita egin behar da, uztailaren 29a aurretik.
- Bazkalostean. Mus Txapelketa, plazan elkartuta. Izena emateko azken eguna, uztailaren 29a laidakojaibatzordea@gmail.com helbide elektronikora idatzita.
- 18:30. Kontzertua: Babelian taldea.