Busturialdeko Hitza

Esnatu dinamika aurkezten ari dira herriz herri, "eragileak ahalduntzeko eta kontzientziatzeko"

Busturialdeko Hitza — 2026-05-25 14:31:13

Apirilaren 14an aurkeztu zuen Esnatu ekimena Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak, arlo askotariko hamazortzi eragilerekin batera, Orion, eta orain, herriz herri, euskararen egoera erakusten duten datuetan eta bilakaeran oinarrituta, hitzaldiak antolatzen ari dira, beti ere eragileak “ahalduntzeko eta kontzientziatzeko” asmoarekin: “Herriz herri edo eskualdez eskualde euskararen egoera erakusten duten datuetan eta bilakaeran oinarrituta, hitzaldiak edo foroak antolatu dituzte UEMAk eta udalek”.

Eguen honetan (maiatzak 28) Muxikan elkartuko dira. Arritxu Zelaia UEMAko teknikariak emango du Esnatu. Gure hizkuntzak har dezan arnas hitzaldia, 18:00etatik aurrera, Ariatzako eskolan Euskararen egoera eta bilakaeragaz batera, Euskal Herriko zein Muxika, Ibarruri eta Gorozikako datuak aztertuko dituzte.

Ean, berriz, ekainaren 3an (eguaztena) daukate hitzordua. 18:30an Eskolondon bilduko dira Zelaiagaz. Eako Udalak, Euskara Batzordeak eta UEMAk elkarlanean deituta, hiru gai nagusi landuko dituzte; Euskal Herriko eta Natxitua, Bedarona eta Eako egoera soziolinguistikoaren diagnostikoa egin, UEMAren Lurralde Estrategia aurkeztu eta udalerri euskaldunei eusteko eragileek zer egin dezaketen aztertuko dute.

Zelaiaren berbetan, egoeraren gordintasuna azaldu nahi dute, eta horren aurrean herritarrak eta eragileak zein konpromiso hartzeko prest dauden ikusi. Izan ere, argi daukate tokikotik eta bakoitzak bere arduratik eragitea beharrezkoa dela: “Datuek esaten dutena da arnasguneak desagertzeko zorian egongo direla hamar urte barru. Datu orokor batzuk eta herriko datuak eta joerak zeintzuk diren ikusiko dugu hitzaldietan, baita horien aurrean zer egin genezakeen ere. Eragileei zuzendutako konpromiso dinamika daukagu. Nazio mailako eta erakunde publikoen konpromisoez gain, eragileen konpromiso dinamika abiatu da, uste dugulako besteekin nahikoa ez delako. Orain artekoa eginez, ez diogu eutsiko, eta jakin nahi dugu jendea zelako konpromisoak hartzeko prest dagoen, xumeetatik hasi eta handiagoetara”.

Bermeon, ostera, urriaren 24an, 11:30ean egingo dute saioa. Esnatu ala hil liburua aurkeztu du Garikoitz Goikoetxeak, eta Esnatu dinamikaren azalpena ere egingo dute.

Eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten eragileek hartu ditzaketen konpromisoen inguruko hausnarketa sustatu nahi dute, eta, beraz, tokiko eragile eta elkarteei bat egiteko eskatu diete: “Gaur egun bezala jarraituz gero, eremu euskaldunenean ere euskarak atzerantz egingo duela diote ikerketek, eta horri erantzuteko eta egoera iraultzeko arduratik sortutako ekimena da Esnatu dinamika. Era guztietako eragileak ahalduntzea eta eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten eragileen konpromisoak sustatzea da ekimenaren asmoa”.

2026ko otsailean aurkeztu zuen UEMAk Lurralde Estrategia proposamen politikoa, eta proposamen hori erakundeekin eta alderdiekin lantzen hasi da mankomunitatea, baina ohartarazi dute guztia ezin dela erakunde publikoen esku utzi: “Herriko eragileen esku ere badago arnasguneak bizirik mantentzea. Dena ezin dugu utzi Lurralde Estrategiaren esku, dena ezin dugu erakunde publikoen esku utzi. Herritarren eta eragile desberdinen ahalduntzea eta konpromisoa ezinbestekoak dira arnasguneak babesteko. Eragileon esku ere badago udalerri euskaldunek euskaldun izaten jarraitu ahal izatea, norberak nahi eta ahal duen neurrian”.

"Etxebizitza duina prezio eskuragarrian" lortzea ahalbidetuko duen ordenantza onartu dute

Busturialdeko Hitza — 2026-05-25 13:00:56

Busturiko Udalak udalerriko etxebizitza-beharrizanei erantzun eta etxebizitza “errazago” eskuratu ahal izatea ahalbidetu asmoz, beheko solairuetan etxebizitzak egokitzeko ordenantza berria onartu du. Ekimen “garrantzitsu” horri esker, etxebizitza eraikinetako beheko solairuetan eta hiri-lurzoruetan dauden lokalak etxebizitza bihurtu ahal izango dira, udal gobernu taldearen esanetan, etxebizitza eskuratzeko “aukerak handitzeko”.

Udal gobernu taldeak iaz hasi zuen ordenantza onartzeko prozesua, kontsulta publikoa egin eta busturiarren iritzia eta ekarpenak jasota. Aitor Aretxaga Busturiko alkateak herrian etxebizitza lortzeko “zailtasunak” daudenaren jakitun dira, batez ere, bizi-proiektua herrian garatu nahi duten gazteen arteen artean: “Ordenantza berri honetan lan egin dugu, gure bizilagunek etxebizitza eskuratu ahal izateko beste tresna bat baita. Neurri honekin lokal hutsen arazoari eta etxebizitza berrien beharrar erantzun nahi diegu, espazio horien erabilera egungo beharretara egokituz“.

Alkateak nabarmendu duenez, udal gobernu taldeak, udalerriaren “arduradun” diren aldetik, Busturiaren garapenerako eskura dituzten “legezko aukera guztiak” aztertu eta garatu behar dituzte, eta etxebizitzaren arazoari aurre egitea “funtsezko faktorea” da horretarako.

Araubide juridikoa.
Udaletik jakinarazi dutenez, ordenantzan jasotako irizpideak betetzen dituen lokaletako “edozein jabek” sustatu ahal izango du espazio hori etxebizitza bihurtzea. Izendapen berriagaz, etxebizitza udalaren araubide tasatuko babes publikoko etxebizitza izatera igaroko da, eta kalifikazio hori ezin izango da aldatu: “Etxebizitza berriak ohiko etxebizitza iraunkor gisa erabiliko dira beti, errentamendu-erregimenean edo jabetzan”, zehaztu dute.

Beheko solairuetan kokatutako lokaletako baten jabeak etxebizitza saldu edo alokatzea erabakiko balu, “esleipen-prozedura baten onuradun diren eta zenbait baldintza betetzen dituzten” pertsonek eskuratu ahal izango dituzte, hala nola, hiru urteko antzinakotasunagaz Busturian erroldatuta daudenak, etxebizitza bizigarririk jabetzan ez dutenak, babes publikoko etxebizitzak esleitzeko Eusko Jaurlaritzaren gehienezko eta gutxieneko diru sarreren araudia betetzen dutenak edota Eusko Jaurlaritzaren Etxebizitza Eskatzaileen Erregistroan alokairuko edo erosketako etxebizitzaren eskaitzaile gisa izena emanda daudenak.

Horrez gain, nahiz eta etxebizitza baten jabetza izan, 65 urtetik gorako pertsonek, mugikortasun murriztu iraunkorra dutenek edota mugikortasun murriztu iraunkorra duten seme-alabekin bizi diren pertsonek ere etxebizitzak eskuratu ahal izango dituzte, beti ere, jabetzan duten etxebizitzak irisgarritasun baldintza teknikoak betetzen ez baditu. Gainera, ordenantza berria indarrean sartu baino “gutxienez hiru urte lehenago” lokal baten jabeak diren pertsonek, edota etxebizitza heredatu dutenek, aurreko “baldintzak bete gabe” izango dute etxebizitzok erabiltzeko aukera.

Bizigarritasun bermeak.
Etxebizitza bihurtzen diren etxebizitza berriak “bizigarritasun-berme tekniko guztiak” beteko dituztela azpimarratu dute udaletik: argiztapena, aireztapena, isolamendu akustikoa, pribatutasuna, segurtasuna, ke-hustuketa, sanemendua, instalazio termikoak, aireztatze eta klimatizazio ekipoak eta euri-uren hustuketa. Horrez gain, eraikinaren estetika errespetatuko dela zehaztu dute.

Ordenantza berriarekin, “lurzoru berria okupatu beharrik barik” eta, aldi berean, gaur egun erabiltzen ez diren lokalen jabeei alternatiba bat eskainiz, etxebizitza erabilgarrien kopurua handitu nahi du udalak. Gainera, neurri berriak etxabeak dauden guneen “uri-irudia hobetzen” lagunduko du, eraikitako ondarea optimizatuz eta pertsonek “etxebizitza duina izateko duten eskubidea erraztuz”.

Baldintzak argituta, Aretxagak denbora luzez landu duten ordenantzaren xede nagusia gogoratu du: “Helburua da itxita dauden eta merkaritza-establezimendu gisa potentzialik ez duten lokalak etxebitzitza bihurtzea. Eskaintza handitu egingo da eta etxebizitza duina prezio eskuragarrian eskuratzeko aukera erraztuko du udalerrian bertan”.

Ondareak, musikak eta itsasoko zaporeek bete dute Bermeo

Busturialdeko Hitza — 2026-05-23 17:48:29

Bermeoko Lamera bete du 32. Arrain Azokak bigarren egunez. Azokaren irekierarekin batera, jaiari hasiera eman zien atzo [maiatzak 22], eta asteburuan murgilduta, milaka izan dira gaur [maiatzak 23] herria bete duten bermeotarrak eta toki guztietako bisitariak. Portuzaharrean, Lameran zein etxeetako balkoi eta zabaldutako leihoetan ikusi zitekeen jendea, eta mahonezko jantziek itsasoko kolorez bete dituzte bazterrak. Bermeoko armarridun zapiak lepoan jantzi ditu jendeak, azoka bizirik dagoela eta herriarentzat erakusleiho den asteburu bat iragarriz.

Mota, kolore eta zapore guztietako pintxo eta produktuak izan dira protagonista gaurkoan. Antxoa, atuna edo izokina izan dira jendearen gustokoenak, eta etenik gabeko salmentak izan dituzte txosnetan beharrean aritu direnek. Eguzkiak eguraldi ezinhobea ekarri du lehen orduetan, hala ere, goi-goian jarri denerako, gerizpea bilatzea zuten helburu askok eta askok. Jana eta edari hotzak izan dituzte esku artean bisitari guztiek; bakarka, bikoteka edo lagun-taldean zapore berriak dastatzen eta elkarbanatzen aritu da jendea goiz guztian zehar. Bazkaltzeko ordua ere bertan heldu zaie askori, eta Gune Solidarioak bertaratu diren ehundaka pertsona hartu ditu. Marmitakoa eta atun errea jateko aukera izan du jendeak, ordaindutako dirua sei eta hamabi urte bitarteko haurren tratamenduak ordaintzeko osasun-sistema publikora bideratuko dela jakinda. Euskal Herriko edozein jai girotan falta ez den talo postuak ere izugarrizko arrakasta izan du, eta etenik barik aritu dira oreari eragiten . Txosnen eskaintzari begira eta urtero bezala, kontserbak erostea hautatu dute askok. Arrain Azokan dastatutakoa bakarrik ez, bertan bizitakoa ere etxera eramateko modua izaten baita.

Zaporeetaz gain, tradizioa eta kultura izan dira gaur azokaren erdigune. Bermeoko sustraien eta nortasunaren irudi izaten da Arrain Azoka urtez urte, eta horregatik, izate hori musikaren bitartez plazaratu dute gaur herriko hainbat musikari eta eragilek. Musika Eskolako Kankinkabara, kantari txikiak eta Arrekatxutxa taldeen txanda izan da eguerdian, eta tradizioz betetako doinu alaiekin Portuzaharra girotzen aritu dira. Alde Zaharrean hasi eta Portuzaharrera egin du bidea KIETB erraldoi txikien taldeak, eta muiskarien erritmoa jarraituz eta portuan zeuden familia eta lagun taldeen begiradak eurengaantuz, erraldoien tradizioa Bermeon bizirik dagoenaren erakusgarri izan dira. Urrunetik danbor hotsak entzun dira orduan. Hurre-Hurre eta Adiskide txokoetako joleek Portuzaharra eta Lamera hartu dituzte, herritarrei danborren eta metalezko musika tresnen soinuak eskainiz.

Azoka aldarrigune bihurtu dute gaurkoan ere. Kontserberetako beharginek elkartzeko beharra izan dute beste behin, eta ozen entzun da Lameran bide bakarra baldintza hobeen aldeko etengabeko borroka dela. “Prekarietateari amaiera” emateko ordua dela adierazi dute, eta baita bizitzeko eta lan egiteko baldintzak hobetuko dizkien “hitzarmen duin” bat exijitu ere. Hala, ospakizuna nagusi bada ere, borrokak badu tokia bermeotarren Arrain Azokan.

Lameran batu dira kontserberetako langileak.

Gaurko egitaraua 20:00etan hasiko den Josu Zabalondo eta Luis Cuetoren ikuzkizunak itxiko du; betiko abesti ezagunen emanaldia egingo dute Frontoian.

Maietz Pazko jaien ordua ailegatu da

Busturialdeko Hitza — 2026-05-20 17:10:38

Sanisidroen lekukoa hartzera datoz Maietz Pazko jaiak, eta Arratzun, Muxikan eta Sukarrietan gogotik ospatzeko prest daude. Egitarau oparoak prestatu dituzte, Busturialdeko herri txikietan ospakizun handiak prestatzen dituztela erakusten dutenak. Hala, festa eta giro herrikoia nagusituko dira hiru udalerrietan datozen egunetan.

Arratzu eta Muxika izango dira jaiei ekiten lehenak, bariku [maiatzak 22] iluntzean ekingo baitiote biek festari. Ugarten dute hitzordua muxikarrek, 20:00etan, orduan botako baitute txupinazoa. Jarraian, bakailao jana eta pultsu txapelketa izango dituzte aukeran. Edonork izango du bigarrenez egingo duten txapelketan parte hartzeko aukera, izen ematea egunean bertan egingo baita. Horiek bukatuta, Taixuz erromeriagaz biribilduko dute eguna.

Goizean atseden hartuta, zapatu eguerdian [maiatzak 23] jarraituko dute egitarauagaz, auzo poteoan eta herri bazkarian elkartuta. Gaur [maiatzak 20] da bazkarirako tiketak eskuratzeko azken eguna, 618 01 14 67 telefono zenbakira WhatsApp-a bidalita. Gainera, ez dira briska eta mus txapelketak eta musika emanaldiak faltako, Apokhalipsis eta Orkestra Elektrotxaranga igoko baitira oholtzara.

Domekan [maiatzak 24], jaiak agurtzeko, urteroko balkoitik balkoira arteko bertso saioan batuko dira herritarrak. Goi mailako bertsolariez gozatuko dute, Onintza Enbeita Maguregi muxikarra eta Aitor Etxebarriazarraga Gabiola gernika-lumotarra igoko baitira aurten balkoietara.

Bost eguneko festa.
Arratzuarrak ere 20:00etan batuko dira etzi, Goikuri Elkartearen eskutik pregoia entzun eta txupina botatzeko. Buruhandien kalejiraren ostean, horiek ere mahai ingurua izango dute topagune, sartenekoa dastatzeko. Muxikan bezala, Arratzun ere ez dira dantza eta kantua ere ez dira faltako, Gora Herria erromeriaz gozatuko baitute 22:30etik aurrera.

Zapaturako ere egun guztiko egitaraua ondu dute, eta ez dira herri kirolak, herri bazkaria, irrintzi txapelketa edota playback-a faltako. Bazkarirako txartelak Arratzuko Herriko Tabernan eskuratu daitezke, eta play-backerako izen ematea ere zabalik dago: arratzukojaibatzordea@gmail.com helbide elektronikora mezua bidali beharko da zapatua aurretik, talde parte hartzailearen izena eta abestia adierazita —MP3 formatuan edo esteka ipinita—. Jaia goizaldera arte luzatu asmoz, Gauergi Erromeria eta DJ Areneren emanaldiak egongo dira.

Domeka goiza frontoian igaroko dute arratzuarrek, Arratzuko Esku Pilota txapelketaren finalak lehiatuko baitira. Astelehena [maiatzak 25], berriz, hiru eguneko egitarauaren ostean indarrak berreskuratzeko hartuko dute, eta martitzenean [maiatzak 26] jarraituko dute festagaz: meza ostean Maietz Pazko bazkarian batuko dira, herriko tabernan. Arratsaldean Oier Juradoren magia ikuskizunaz gozatu ostean, Arratzuko Piñabolak Otxotearen eskutik jai amaierako txupina botako dute.

Sukalki eguna.
Sukarrietan ere asteburu berezia dute aurretik. Zapatuan sukalki lehiaketan batuko dira, sukalki errezeta tradizionala prestatzen trebeena nor den ezagutu eta eguna lagunartean pasatzeko.

Kozinatu bitartean baina, ez dira Sustabiz Fundazioaren eskutik herri kirolak faltako, eta saio parte hartzaileen bidez, arrauna eta bestelako herri kirolak ezagutu ahal izango dituzte. Gainera, Gari Elorriaga, Patxi Bilbao, Ane Antxutegi eta Jon Onaindiak erakustaldia ere eskainiko dute, 13:00etatik aurrera. Ostean, sukalki lehiaketako sariak banatu eta herri bazkarian batuko dira.

Egun lasaiagoa izango dute domekan sukarrietarrek, baina edonola ere, ez da jan-edanik faltako. 13:30ean sardinada izango dute aukeran, Plazuelan. Ostean, Plazato tabernan lehiatuko duten mus txapelketaren 24. aldiagaz agurtuko dituzte jaiak, datorren urtera arte.

EGITARAUAK, HERRIZ HERRI:

ARRATZU

Maiatzak 22, barikua
- 20:00. Jaien hasiera. Pregoia eta txupina, Goikuri Elkartearen eskutik.
- Ostean. Buruhandien kalejira.
- 21:00. Sartenekoa.
- 22:30. Gora Herria erromeria.
Maiatzak 23, zapatua.
- 11:30-13:00. Pottokak.
- 13:00. Herri kirolak: Bizkaiko Lasto Botatze Txapelketa.
- 15:00. Herri bazria frontoian. Txartelak Arratzuko herriko tabernan salgai.
- 15:30. Umeentzako ekintzak Ehunzangoren eskutik.
- 19:00. Herritarren arteko irrintzi txapelketa.
- 20:00. Playback. Maiatzaren 18tik 23ra arte email (arratzukojaibatzordea@gmail.com) bidez izena eman behar da, eta parte hartzaileen izena eta abestia bidali beharko dira.
- 22:30. Gauargi erromeria.
- Ondoren. Dj Arene.
Maiatzak 24, domeka.
- 11:00-14:00. Arratzuko Esku pilota txapelketaren finalak.
- 12:30. Meza nagusia, Arratzuko koriak abestuta.
Maiatzak 26, martitzena.
- 13:00. Meza.
- 15:00. Maietz Pazko bazkaria herriko tabernan.
- 18:00. Oier Jurado, magoaren ikuskizuna.
- Ostean. Txokolate beroa guztiontzat.
- 20:00. Arratzuko Piñapolak Otxotearen eskutik, jai amaierako txupina.

MUXIKA

Maiatzak 22, barikua.
- 20:00. Txupinazioa Egundo taldearekin.
- Gero. Makailo jana.
- Ostean. II. Pultsu txapelketa. Izena eman beharko da egunean bertan.
- 22:30. Taixuz erromeria.

Maiatzak 23, zapatua.
- 13:30. Auzo poteoa.
- 14:30. Bazkaria. Izena eman beharko da maiatzaren 20a aurretik, 618 01 14 67 telefonora whatsappa bidalita.
- 16:30. Goitibehera lasterketa.
- 17:30. Briska eta mus txapelketa. Izena eman beharko da egunean bertan.
- 21:00. Kontzertuak: Apokhalipsis eta Orkestra elektrotxaranga.
Maiatzak 24, domeka.
- 12:00. Meza.
- 13:00. Basotxoritxu dantza taldea.
- 14:15. Balkoitik balkoira bertso saioa Onintza Enbeita Maguregigaz eta Aitor Etxebarriazarraga Gabiolagaz.

SUKARRIETA

Maiatzak 23, zapatua.
- 09:00. Txupinazoa.
- 10:00. XLII. Sukalki lehiaketarako izen ematea.
- 10:30. Pilota partiduak, Arkupe Sustabiz Kirol Elkarteko pilotariekin.
- 11:30. Sukarrietako Kantagune taldea, kalez kale.
- 13:00. Herri kirol erakustaldia: Gari Elorriaga (Gernika-Lumo), Patxi Bilbao (Amoroto), Ane Antxutegi (Usansolo) eta Jon Onaindia (Mendata).
- 14:00. Sukalki kazolen aurkezpena.
- 14:30. Sari banaketa.
- 15:00. Herri bazkaria, parkean.
- 17:30. Haurren jokoak, parkean.
Maiatzak 24, domeka.
- 11:00. Meza nagusia.
- 12:00. Trikitixa.
- 13:30. Sardinada, Plazuelan.
- 17:00. 24. Mus Txapelketa, Plazatxo tabernan.

Onintza Enbeitak irabazi du Busturialdeko Bertsolari Txapelketako lehenengo saioa

Busturialdeko Hitza — 2026-02-24 11:59:13

Iragan barikuan [otsailak 20] ekin zioten Busturialdeko Bertsolari Txapelketari, Belendizko Txokoan. Eskualdeko bertsolarien arteko txapelketa antolatzea eta sortu duten mugimendu sendoa laguntasunetik erakustea helburu duen lehiaketa lagunkoiaren lehen kanporaketan Onintza Enbeita, Eider Fernandez, Beñat Bilbao, Nagore Beitia, Janire Arrizabalaga eta Xabier Enbeita bertsolariek hartu zuten parte. Hala nola, Enbeitak lortu zuen garaipena, eta era berean, martxoaren 14ean Astran burutuko den finalerako lehen txartela.

Lilibertsokoak “gogotsu” zeuden txapelketari ekiteko, eta adierazi dute lehenengo saioa “oso ondo” joan zela: “Lehenengo saioak beti izaten ditu zalantza gehiago; ondo aterako den, jendearen erantzun ona izango duen, edota aurtengo bertasunek funtzionatuko duten. Horiek guztiak kontuan izanik, balorazio oso ona egiten dugu. Oso gustora egon ginen bai bertsolariak zein entzuleak, eta Belendizko txokoa bete-beteta egon zen”. Izan ere, gogoratu dute orain artekoagaz alderatuz berritasun batekin etorri dela aurten lehiaketa: orain arte lehenik afaria egiten zuten, eta ondoren hasten ziren bertsotan; aurten, ordea, lehenik saioa egingo dute, eta amaieran jango dituzte pintxoak, bakoitzak hamar euro ordainduta. Berritasun horrek lehenengo saioan izandako erantzunagaz pozik agertu dira antolatzaileak, oro har.

Besteak beste, bertsolariek erakutsi zuten maila altua nabarmendu dute, hasieratik “oso ondo” aritu baitziren guztiak. “Uste dugu Belendizko txokoan sortu zen giroak eta berotasunak ere lagundu ziela bertsolariei, eta horren erakusle izan zela saioaren maila altua”, gaineratu dute. Guztien artean, aipamen berezia egin diote Lilibertsotik Eider Fernandezeri, txapelketan bere debuta izan baitzen: “Urduritasunak albo batera uztea lortu zuen, eta bere denbora hartuz ondo aritu zen. Gainera, oso gustora aritu zela esan digu, esperientzia berri hori oso baliagarria izan dela beretzat, eta guretzat hori da garrantzitsuena”.

Bertsoak zerbait ahalbidetzen badu, gai anitzen inguruko hausnarketarako tartea da, eta hori argi erakutsi zuten barikuan eskualdeko bertsolariek. Gai jartzaile lanak Zihara Enbeitak egin zituela azpimarratuz, “gai potoloak” izan zituzten hizpide: “Futbola, sare sozialen erabilera, elizaren instituzioa, Guggenheim Urdaibai, irakaskuntza, apustuak edota gimnasioaren inguruan kantatu zuten, ariketa desberdinen baitan, eta horrek hausnarketa eta kritikarako espazioa ere ahalbidetu zuen”.

Hurrengoa.

Gauzak horrela, lehiakortasun osasuntsuaren isla izan zen lehenengo saioa, eta hurrengoak ere lerro horretan jarraitzea nahi dute. Hala nola, bariku honetan [otsailak 27] Muruetan izango dute bertsozaleek hitzordua, 20:00etan, eliza atzeko txokoan, Astrako final handirako txartela lortzeko lehian. Hain zuzen ere, Aitor Etxebarriazarraga, Helene Yerga, Koldo Muñiz, Mikel Retolaza, Asier Galarza eta Julen Ibarguengoitia izango dira bertsotan arituko direnak.

Lehenengo saioko emaitzak:

Onintza Enbeita – 188 puntu
Janire Arrizabalaga – 159,5 puntu
Beñat Bilbao – 159 puntu
Nagore Beitia – 151 puntu
Xabier Enbeita – 142 puntu
Eider Fernandez – 137 puntu

Gizon bat atxilotu du Ertzaintzak Arratzun, droga trafikoagatik

Busturialdeko Hitza — 2026-02-12 15:41:23

Ertzaintzako agenteek 68 urteko gizon bat atxilotu zuten atzo Arratzun, droga trafikoagatik osasun publikoaren kontrako delitu bat leporatuta. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailetik adierazi dutenez, gizona zaintza- eta jarraipen-dispositibo batean atxilotu zuten, “substantzia sorgorgarriekin trafikatzearen susmagarri” zelako.

Zehaztu dutenez, ikerketa abenduan hasi zen, Ertzaintzak Gernika-Lumoko industriagunean “toxikomanoen joan-etorria” antzeman zuenean. Ikerketaren arduradunek zaintza-dispositiboa ezartzea erabaki zuten orduan, eta horietako batean, auto bateko gidariak egindako “substantzien salerosketa-operazioak” ikusi zituzten. Hala, susmagarri horri jarraipena egiteko dispositiboa jarri zuten martxan. Horren ondorioz, “hainbat toxikomano” droga eskuratzeko harekin harremanetan jartzen zirela ezaguru zuten.

Atzo identikatu zuten agenteek susmagarria Arratzun, autoan zihoala. Lehen miaketa batean 19 kokaina-dosi aurkitu zizkioten autoan ezkutatuta, eta orduan atxilotu zuten. Gero atxilotuaren etxea miatzera joan ziren Ertzaintzako agenteak, Nabarnizera; bertan, 600 gramo kokaina, bi doitasun-balantza, ontziratzeko makina bat, substantziak banatzeko elementu batzuke eta bi kutxa gotor aurkitu zituzten, barruan 7.000 euro zituztenak.

Jakinarazi dutenez, Gernika-Lumoko ertzain-etxean beharrezko polizi-eginbideak amaituta, atxilotura epailearen esku utzi zuten.

Landatartasun handiena duten udalerrietara 5 milioi euro inbertituko ditu BFAk

Busturialdeko Hitza — 2026-02-11 13:49:17

Bizkaiko Foru Aldundiak Bizkaia Denontzat estrategiaren barruan kokatzen den programa berri bat jarriko du abian lurraldean landatartasun-maila handiena duen udalerrientzat. Besteren artean, Morga, Ereño, Arratzu eta Gautegiz Arteaga izango dira programaren onurak jasoko dituztenak. Hala, aipatutako horietan eta gainontzeko udalerrietan, guztira 5 milioi euroko inbertsioa egingo dela jakinarazi du aldundiak. Jarduketak landa-bideak hobetu eta mantentzearen helburuari eusten dio, bizilekua edozein izanda ere, “lurralde-kohesioa indartzeko eta aukera-berdintasuna bermatzeko” asmoz.

Nabarmendu dute programa horrek “zuzenean erantzuten” diela ahaldun nagusiarekin egindako eskubide-topaketetan udalerriek azaldutako eskaerei: “Topaketa horietan agerian geratu zen berariazko sostegua behar dela landa-azpiegiturak mantentzeak dakarren kostu handiari aurre egiteko, batez ere udalerri txikienetan eta biztanleria-dentsitate apalena dutenetan”.

Estrategiak lurraldea era orekatuan garatzeari eta landa-eremuei arreta berezia eman nahi diela esan dute, eta horretarako, Landa Ingurunearen Garapenaren Legean jasotako landatartasun mapa eta biztanleria-dentsitatea kontutan hartuko ditu laguntza horiek arautzeko dekretuak. Hala nola, aurreratu dute “guztira Bizkaiko 83 udalerriri” ekarriko diela onura programa honek; gehienez 60.000 euroko laguntza ezarriko ditu udalerri bakoitzeko.

Irizpideak.

Dirulaguntzak “irizpide objetiboaren arabera” banatuko direla azpimarratu du Bizkaiko Foru Aldundiak, eta horretan “landatartasun-maila eta biztanleria-dentsitatea” kontuan hartuko direla gaineratu du. Alegia, hurrengo irizpideak eman dituzte aditzera: “Arreta Bereziko Egoeretan dauden udalerriek %75erainoko dirulaguntza jasoko dute. Entitate guztiak landa-izaerakoak dituzten udalerriek eta 150 biztanle/km² baino gutxiagoko dentsitatea dutenen, berriz, %65eko dirulaguntza. Dentsitatea 150-300 biztanle/km²-koa duten udalerriek, ostera, %55eko dirulaguntza jasoko dute; eta azkenik, dentsitatea 300-450 biztanle/km²-koa dutenek %50ekoa”.

Gauzak horrela, dekretu arautzailea aurtengo udaberrirako argitaratzea aurreikusten du aldundiak, eta esan dute 2027ko apirilera arteko epea ezarriko dela laguntza horiek justifikatzeko.

Eskola komunitatearen elkartasuna, Palestinara

Busturialdeko Hitza — 2026-02-07 15:00:07

Azken urteetan Barrutia Herri Eskolak eta Barrutialdek elkarlanean aurrera eroan dute Dekonak ez dekonari proiektu komunitarioa, Adouna Elkarteagaz Gambiako proiektuetan eta Valentziako Danako kaltetuei laguntza emanez. Aurten ere egitasmo bateratua garatu dute, abenduaren 19rako Azoka Solidarioa prestatuz. Bertan, 2.042 euro bildu zituzten, eta ikastetxeetako komunitateek diru hori Palestinara bidaltzea erabaki dute aurten, Mundubat fundazioaren bitartez. Hori dela eta, eguenean (otsailak 5) Ibon Meñika Gernika-Palestinako kidea eta Eneko Gerrikabeitia Mundubat fundazioko lehendakaria Arratzun izan ziren, ikasleei beraiek batutako dirua zertara bidaliko duten jakinarazteko asmoz.

DBH1eko eta LH6.mailako ikasleek adi entzun zituzten azalpenak, eta Mundubat erakundeak hamaika herrialdetan lan egiten duela ikasi zuten; 1998tik, Palestinarren eskubideak defendatzeko eta bake justua lortzeko apuntu sendoa egiten du. Hala, ikasleekin izandako solasaladian, Gernika-Palestina elkarteko ordezkariak eta Garapenerako Gobernuz Kanpoko Erakundearen lehendakariak Palestinaren egoera eta euren eskuhartzeak azaldu zizkien ikasleei.

Izan ere, gaur egun, Gernika-Palestinak hiru heldulekutara bideratzen du elkartasun aktiboaren bidez jasotako ekarpen ekonomikoa, Mundubat erakundearen bidez: UAWC nekazari elkarteari, UPWC emakumeen elkarteari eta Al Awda ospitalera oinarrizko baliabideak izatera. “Barrutia eta Barrutialdeko komunitateak eskainitako ditu funtsak helduleku bera izango du. Izan ere, palestinarrak negu gordinean dauden honetan, eta denda kanpainetan bizitzera behartuak diren honetan, oinarrizko ura, elikadura eta hotzari aurre egiteko balibideetara bideratuko da diru ekarpena”, azaldu dute Meñikak eta Gerrikabeitiak.

Palestinarrei laguntzeko ghizartearen kontzientziazioa “ezinbestekoa” dela diote, eta hezkuntza eremuetako komunitateak espazio “oso baliotsuak” direla nabarmendu dute: “Hezkuntza eremuetako komunitateak espazio oso baliotsuak dira nerabe-gazteen kontzientziak pizteko, eta elkartasunari bidea emateko. Barruti-Barrutialdekoek egin dute, eta oso eskertuak gaude egindako lanagatik. Gainerakoei ere animatzen diegu holako edo antzerako ekimenak egitera, eta gu geu beti bidaide izango gaituzte”.

San Tomas Eguna ospatuko dute Arratzun

Busturialdeko Hitza — 2025-12-18 11:29:16

Gabon giroan murgiltzen hasi, eta lagun nahiz familiartean elkartzeko eguna izaten da askorentzat San Tomas Eguna. Hala, hiri handietan ospakizun ugari egongo dire arren, herri txikiagoak ere ez dira atzean geratuko, eta arratzuarrek, esaterako, giro ederraz gozatzeko aitzakia edukiko dute domekan [abenduak 21]. 12:30ean mezagaz emango diete hasiera egunari, eta ostean, pintxoak eta trikitia egongo dira. Bazkalostean aldiz, karta jokoen txanda izango da: 18:00etan briska txapelketa egingo dute, herriko tabernan.

105 herritarren topaleku izan da Arrolako harria

Busturialdeko Hitza — 2025-12-08 12:07:27

Arrolako gaineko harria herritarren topagune izan zen atzo, bigarrenez. Izan ere, Arratzuko, Mendatako eta Nabarnizko mugak ezartzen ditu harri horrek, eta hori abiapuntu izanik, 105 pertsona inguru bildu ziren II. Herri-batze martxan. Herri bakoitzak bere ibilaldi propioa egin zuen arren, eguerdian guztiak batu ziren Arrolako mugarrian.

Hala nola, arratzuarrak eta mendatarrak 10:00etan izan zuten hitzordua, ibilaldiari hasiera emateko. Nabarnizatarrek, berriz, 11:00etan ekin zioten ibilaldiari. Besteak beste, jai giroa nagusitu zen, ze, trikiti eta pandero soinuek alaitu zuten topeketa. Gainera, parte hartzaile guztientzat sartenekoa egon zen amaieran.

Martxaren lehenengo aldian Jose Antonio Maruri Nabarnizko alkatearen esku geratu zen irakurketa egitea, eta aldiro ardura hori txandakatzeko asmoa erakutsi zuten orduan. Hala, aurten Mendatako alkate den Joseba Malleak hartu zion testigua Maruriri, testuaren irakurketa egiteko.

Harria, mugarri eta topaleku

Busturialdeko Hitza — 2025-12-05 18:31:22

Arrolako gainean dagoen harriak Arratzuko, Mendatako eta Nabarnizko mugak ezartzen ditu, eta hiru herrietako herritarren topagune bihurtuko da etzi, II. Herri-batze martxa egingo baitute. Herri bakoitzak bere ibilaldi propioa antolatu du, eta 12:00ak inguruan batuko dira denak, Arrolako mugarrian.

Duela bi urte egin zuten martxa estreinakoz, eta 150 lagun inguru batu ziren Arrolan. Aurten ere jai giroa nagusituko da bertan, trikiti eta pandero soinuek alaituko baitute topaketa. Gainera, «animatu eta parte hartzen duten guztientzat sartenekoa egongo dela» iragarri dute.

Abiapuntu hirukoitza.
Arratzuarrek eta mendatarrek 10:00etan ekingo diote bideari. Ordubete beranduago, berriz, nabarniztarrek.

2023an Jose Antonio Maruri Nabarnizko alkatearen esku geratu zen irakurketa egitea, eta orduan aldiro ardura hori txandakatzeko asmoa erakutsi zuten. Hala, domekan jakingo da nori dagokion aurten irakurketa egitea.

Barrutialde BHI institutua: tailerretik etorkizunera

Busturialdeko Hitza — 2025-12-05 12:38:11

Barrutialde BHI institutua une erabakigarrian dago. Teknologia industriala abiadura bizian aldatzen ari den garai honetan, ikastetxeak erabaki argia hartu du: etorkizuneko gaitasunak gaurdanik txertatzea. Horren adibide da Industria 4.0 Aplikatutako Robotika Kolaboratibo proiektuan parte hartzen ari direla, Hezkuntza, Lanbide Heziketa eta Kirol Ministerioak eta Europar Batasunak (NextGenerationEU) finantzatua.

Deialdi nazionalak urtero zabaltzen diren arren, parte hartzea ez da automatikoa; ikastetxeek irizpide zorrotzak bete behar dituzte, eta aukeratutakoek 50.000 eurora arteko laguntza jasotzen dute, teknologia berritzaileak ezartzeko. Barrutialdek, kasu honetan, Gironako Narcís Xifra institutua du bidelagun, robot kolaboratzaileak ikastetxeko hezkuntzan uztartuz.

Barrutialde BHIren helburua ez da robotika bera, baizik eta fabrikazio eta diseinu zikloetan ikasten duten gazteei lan-munduan “gero eta ohikoagoak” diren sistema automatizatuak ezagutaraztea. Izan ere, ikastetxeak argi dauka nahiz eta robotikako ziklorik ez izan, enpresetan automatizazioak “gora egiten jarraitzen duenez”, gazteek tresna horiekiko lehenengo kontaktua behar dutela. Barrutialdeko ikasleek robotentzako tresnak fabrikatu dituzte, horrela, praktika errealarekin “lotura zuzena” sortuz.

Fabrikazioan robot kolaboratiboak erabiltzeak “jauzi kualitatibo handia” dakar. “Enpresetan, errepikakortasun handiko eta arriskutsuak diren zereginak robotek beteko dituzte pixkanaka, eta langileek makina horiek gidatu eta kontrolatuko dituzte”, gaineratu dute Barrutialdetik.

Hori abiapuntu, ikasle askok izango dute etorkizunean beso robotiko batekin lankidetzan aritzeko aukera. Gainera, Barrutialden duten robota kolaboratiboa denez, langileek babes berezirik gabe, eta “arriskurik gabe” lan egin dezakete.

Ikuspegi anitzak.

Teknologia hori zikloetan txertatzeko metodologia ere berritzailea izan da. Barrutialdeko Erdi Mailako Lanbide Heziketako ikasleek, esaterako, EIP II irakasgaian “enpresa txiki” bat sortu dute, eta horren produktu nagusia “robotarentzako tresna bat fabrikatzea” izan da. Goi Mailako Lanbide Heziketako ikasleek, berriz, sortutako tresna horiek “nola programatu eta integratu” ikasi dute. Ziklo bakoitzak bere ikuspegitik lantzen du robota: batzuek diseinua, besteek mekanika eta beste batzuek automatizazioa. Horrela sortu da, pixkanaka, “ikasketa-eredu diziplinarteko” bat.

“Ikasleentzat ere erreboluzio txiki bat izan da”, esan dute. Irakasleentzat, ordea, erronka bat izan da: “Robot kolaboratiboen erabilera ez da ohikoa izan fabrikazio mekaniko eta diseinuko zikloetan. Ondorioz, irakasleok formakuntza berezia behar izan dugu programazioan, segurtasunean, mantentzean eta protokoloen ezarpenean, besteak beste”.

Erronkarik handiena, baina, egunerokoan txertatzea izan da. Robotarekin nork, noiz eta nola lan egin erabaki behar izan dute, alegia. Mugak jarri, erabilera-protokoloak definitu, arriskuen aurrean prebentzio neurriak ezarri eta ikasleen ardurazko erabilera bermatu. Ikastetxetik azaldu dutenez, robotikak “errespetua” ematen du, baina ikaskuntza “bikaina” ere eskaintzen du.

“Beldur puntu batekin hasi ginen, robot hauek delikatuak eta garestiak direlako”, aitortu dute. Hala ere, prestakuntza-prozesu horrek “irakasleen ezagutza maila handitu” egin du, eta, eurek diotenez, ikasleek zein irakasleek “zenbat eta formakuntza gehiago izan, orduan eta gaitasun handiagoa lortuko dugu etorkizuneko lan mundura egokitzeko”.

“Abantaila estrategikoa”.

Enpresen aldetik oraindik ez dute feedback handirik jaso, proiektua duela gutxi martxan jarri baitute. Hala ere, Barrutialdeko irakasleak ziur daude industria-inguruneak begi onez ikusiko duela: inguru osoan ez dago robot kolaboratiboarekin lan egiteko aukera ematen duen ikastetxe askorik, eta hori “abantaila estrategikotzat” jotzen dute.

Horrelako proiektu batek, gainera, “ikastetxearen dinamika indartzen” duela nabarmendu dute, baita ikasleak motibatu ere, “ikuspegi errealista eta praktikoa” lantzen dutelako.

Teknologia berriak erakargarriak dira beti, eta ikastetxeak gazte eta familia gehiagorengana iristeko aukera bilatu nahi du. Etorkizunera begira, Barrutialdek argi dauka zein den hartu beharreko norabidea: hobekuntzan sakontzea eta gizarteak eskatzen dituen aldaketei adi jarraitzea. Robotika kolaboratiboa hasiera besterik ez da; ate bat ireki du, handia eta sendoa, ikasleen laneratzeko gaitasunei ekarpen berritzaileak eginez.

Zubiate auzoko saneamendua hobatzeko lanean ari dira URA eta Arratzuko Udala

Busturialdeko Hitza — 2025-11-25 10:00:13

Uraren Euskal Agentziak eta Arratzuko Udalak lankidetza hitzarmena sinatu dute, Zubiate tarteko gune sakabanatuetako isurketak saneamendu sare orokorrera konektatzeko proiektua gauzatzeko helburuarekin. Izan ere, ekimen horrek ingurumenaren hobekuntza eta Urdaibaiko ur hornidura bermatzea ditu helburu.

Izan ere, gaur gaurkoz, Zubiate auzoko lau baserrik isurketak egiten dituzte bi puntutan, putzu septikoen bidez, eta, horiek Golako eta Gorozika ibaiak kutsatzen dituzte. Eta, ibai horiek dira, hain zuzen ere, Urdaibaiko ur hornidurarako erabiltzen direnak. Ondorioz, “premiazkotzat” jo dute etxebizitza horiek sare orokorrera konektatzea.

Proiektuak kolektore nagusi bat eraikitzea aurreikusten du, Zubiate auzoko iparraldeko baserrietatik auzoko hegoaldean dagoen kolektorearekin konektatzeko. Horrez gain, hiru adar gehitzea aurreikusi dute, trazaduraren inguruko baserrietako urak biltzeko. Jakinarazi dute azpiegitura PVC materialeko 250 mm-ko diametroko hodiekin egingo dutela, eta 17 putzu aurrefabrikatu egokituko dituztela.

Obraren aurrekontua 174.796,66 eurokoa da, eta URAk finantzatuko du osorik. Hori bai, Arratzuko Udalak obren kontratazioa, zuzendaritza teknikoa eta amaitutako lanen mantentzea bere gain hartuko ditu.

Arratzuko Eskolaren mendeurrena ospatu dute

Busturialdeko Hitza — 2025-10-13 14:31:28

1925ean sortu zen Arratzuko Eskola, eraikuntza apaintzen duen plakan ikus daitekeen bezala, Gandarias familiak eskaturik. 1992an eskola betiko itxi bazuten ere, mendeurrena ospatzeko hitzorduan elkartu ziren herenegun [urriak 11] Arratzun, eta ez ziren erakusketa, bertsoak edota herri bazkaria falta izan.

Ospakizunak bertatik igarotako ikasleak, irakasleak zein udalerriko eraikuntza esanguratsuaren historia ezagutu gura zuten herritarrek bildu zituen: “Hemen elkartu garen gutariko bakoitzak eraikuntza honegaz lotutako bizipen eta esperientzia ezberdinak ditugu: asko eta asko eskolan ibilitakoak gara, beste batzuk maisu-maistra moduan ibilitakoak zarete; beste hainbat, udalak antolatutako ikastaroetan parte hartutakoak, eta gaztetxoagoak, ludoteka eta liburutegia erabiliz ezagutu duzuenak”. Hala, eskolako eraikina udalerriko bizilagun denentzat garrantzitsua izan den —eta gaur oraindik den— ondarea dela azpimarratu zuten.

Argazkia: Arratzuko Udala

Eskolak0 balkoitik ongi etorria egin eta eskolaren ibilbidea gogoratuz hasi zuten jardunaldia, eta segituan Onintza Enbeita bertsolariak bertso batzuk abestu zituen. Eguerdian herri argazkia atera eta herri bazkarian elkartu ziren, frontoian. Gaurgi taldeak musikatu zuen bazkalosteko dantzaldia. Egubeab zehar, erakusketa ikusi eta eskola barrutik ikusteko aukera eduki zuten.

1925-1992. Victoria de Durañona Pedro Pascual Gandarias arratzuar enpresariaren alargunak bere seme Ricardoren oroimenez egindako eskaria izan zen Arratzuko Eskola, eta Ricardo Bastidak eraman zuen aurrera proiektua: “Eraikuntza hau egin zuen arkitektoa ez zen edonor izan, Ricardo Bastida bilbotarra izan zen, orduko arkitektorik ospetsuenetakoa, bai Euskal Herrian, bai Europan”. Izan ere, arkitektoaren lanen artean daude, besteak beste, Busturiko udalekuak, Bilboko Azkuna Zentroa eta Bilboko udaletxeko zubia. Era berean, Arratzukoaren antzekoak diren eskolak ere egin zituen, esaterako, Zallako La Herrera eskolak.

Arratzukoa herri eskola izateko helburuagaz sortu zen, eta betebehar hori “ondo” bete zuen 1992an eskola betiko itxi zuten arte. 65 urteko ibilbidean zehar hainbat eta hainbat izan dira bertatik igarotakoak, zapatuan eskolan ikusi ahal izan zuten erakusketak erakutsi bezala. Ikasleak bakarrik ez, ibilbide horretan bertatik igarotako irakasleak ere gogoan izan zituzten mendeurrenean. Azaldu zutenez, aurkitu dituzten lehen datuak 1930eko hamarkadakoak dira, eta Matea Elorza eta Elias Ezcurdia aipatzen dira. Gerorantz, Alejandro Nalda (1933), Paula Montoia (1936) eta Bienvenido Garos (1939) ere agertu dira. 50eko hamarkadan hasi eta 1975era arte, Zeanuriko Mari Angeles Ocerin-Juregi eta Juan Sagarna aritu ziren maisu-maistra lanetan. “Aro berrikoak dira Isabel bilbotarra, Totokikaguena, Maribi Agirre eta Amaia Rekatxo, gernikarrak”.

Duela 33 urte eskolak ateak itxi zituenetik Arratzuko Udalak kudeatu ditu ditu eraikuntza eta beheko lokalak, “erabilera ugari” emanez: “Jaietako batzordeak erabiltzen zituen eta euskarazko klaseak ere eman izan dira bertan, eta Arratzuko koruak entseguak ere egiten zituen”. Gaur egun, eraikuntzak ludoteka, liburutegia eta erabilera ugariko aretoa hartzen ditu, baita mediku kontsulta eta Arrola Gunea ere.

Desafioa eta ospakizuna, eskutik

Busturialdeko Hitza — 2025-09-23 12:27:52

Arratzuko Gorozika auzoan jaia eta goi mailako herri kirolak uztartu dituzte iragan asteburuan. Barikuan [irailak 19] eta zapatuan [irailak 20], Santamañe jaiak ospatu zituzten, eta, urteroko usadioari jarraituz, jaien epizentro nagusia zapatuko VI. Pirata Eguna eta bere herri kirol desafio edo ikuskizuna izan zen. Antolatzaileek, urtez urte, modalitatez eta erakustaldiz aldatzeko saiakera egiten dute; aurtengoan, aizkolaritza izan da ardatza.

Hain zuzen ere, zapatu arratsaldean, Ernesto Ezpeleta Bihurri aizkolari beteranoak auto eta furgoneta bana aizkoraz erdibitzeko egitekoa eduki zuen. Arratzuarren nahiz ingurutik bertaraturiko herritarren berotasuna lagun, Bihurrik “gogotik sufritu” zuela adierazi dute, baina azkenean lortu zen helburua, antolatzaileen berbetan: “Furgoneta mozteko, ordu laurdeneko tarte behar izan zuen, baina autoa bost minututan erdibidu zuen”. Ekaitz arriskuri aurre egitea izan zen, Arratzuko Piratak Herri Kirol Taldeko antolatzaileen arabera, aizkolariaren erronka handia: “Autoak irristakor egon ziren, eta hark are arriskutsuago eta nekezago bihurtu zuen aizkorakadaz erdibitzea, baina azkenean Bihurrik bere ibilbideari ohore egin zion, eta maila itzelean dagoela frogatu zuen”.

Bihurri, lehia betean.Arratzuko Piratak Herri Kirol Taldea

Eibartarrak, halaber, “azken orduko” laguntzailea eduki zuen erakustaldirako: “Bere desafioa hasi orduko, eskarmentu handiko beste aizkolari batek, Julen Mendieta lemoaztarrak, enbor mozte lehiaketa egin zuen Bihurrigaz batera. Mendietak egurra beso biekin moztu behar izan zuen, eta Bihurrik, aldiz, bakarragaz. Herritarrek asko gozatu zuten ikuskizunaz”.

Zapatua orduko, gainera, barikuan ere egon zen zereginik. “Eguraldiak lagundu ez arren, herriko jendeak jaiaz gozatu ahal izan zuen, batez ere, otxoteez eta Obieta aita-semeen musikaz”, argitu dute. Zapatuan ere, kirol saioaz gain urteroko palanka jaurtiketa txapelketa, briska nahiz tute txapelketak eta umeentzako apar jaia zein jolas puzgarriak eduki zituzten. Denentzako tartea egon zela azpimarratuta, jaien eta kirol erakustaldiaren “balorazio oso ona” egin dute: “Asteburuko aro eskasa tarteko, beste urte batzuetan baino jende gutxixeago hurreratu da aurten, baina bertaratu direnek gogotik gozatu dute; herri kirol desafioak eduki du jarraipenik handiena, baina gainontzeko jarduerek edukitakoagaz ere gustura gaude”.

VI. Pirata Egunak kirola jaiagaz uztartuko du

Busturialdeko Hitza — 2025-09-18 14:08:39

Arratzuko Piratak Herri Kirol Klubak antolatuta, Arratzuko Gorozika auzuneak goi mailako herri kirol erakustaldia hartu du asteburu honetan, VI. Pirata Eguna ospatzeko. 18:00retan Ernesto Ezpeleta Bihurri aizkolariak. Bihurri, hain zuzen ere, ibilbide luzeko herri kirolaria da, aizkolaritzaren esparruan munduko errekor ugari ezarritakoa. Arratzun ez du egoteko makala edukiko: erlojuaren aurka, ibilgailu bi aizkoraz erdibitu beharko ditu. Arratzuarrek, urtero-urtero, “herri kirol ikuskizunekin lotura” duen desafioa atondu ohi dute jaietarako, eta aurten aizkolaritzaren alde egingo dute. Ezpeletak auto eta furgoneta bat erditik ebakiko ditu, hain zuzen.

Zapatua orduko, baina, jai giroa barikuan [irailak 19] ipiniko dute abian arratzuarrek. Arratzuko abeslariek otxoteak kantatuko dituzte lehenik, eta ostean txistorra janaldi herrikoian bilduko dire bertaratzen diren herritarrak. Ospakizunerako aldarterik ez da inondik inora faltako, Obieta aita-semeek beraien musikagaz girotuko baitute arratsaldea.

Zapatuan, arratsaldeko kirol jardunaldia baino lehen, egongo da zer eginik. Tortila txapelketa egingo dute, eta herritarrek 12:00etan izango dute lehian parte hartzeko izena emateko hitzordua. Txapelketarako tortilak ordu bi beranduago aurkeztu beharko dituzte. Bien bitartean, ohiturazko beste jarduera bat, palanka jaurtiketa txapelketa ere egingo dute. Gainera, umeentzako jolas puzgarriak egongo direla aurreratu dute antolakuntzatik, baita apar jaia ere, 17:30ean. Ez hori bakarrik: briska eta tute txapelketak ere egingo dituzte, 19:00retan.

Gaualdia sarteneko janaldiagaz eta erromeriagaz biribilduko dute. Egitaraua “su artizial saioak” zarratuko du. Hori bai, gure duenak ordu txikitara arte geratzeko aukera edukiko du, “musika eta jai giroa” egongo baitira gauean ere.

Maietz Pazko jaiek Arratzun jarraituko dute

Busturialdeko Hitza — 2025-06-10 14:14:38

Maietz Pazkoak bete-betean ospatu dituzte Muxikan eta Sukarrietan asteburuan zehar, herri txikietan jai handiak ospatzen direla erakutsiz. Horren erakusle, Muxikan denetariko ekintzez gozatu dutela: bakailao jana, Sustabizen erakustaldia, erromeriak eta musikak girotu dute asteburua. Gainera, domekan Onintza Enbeitak eta Koldo Gezuragak balkoitik balkoirako bertso saioa eskaini zuten, beste urte batez.

Sukarrietan ere beste horrenbeste ekintza izan dituzte, gazte zein nagusienen gozamena bermatuz. Janaria izan da nagusi hemen, sukalkia eta sardinada kontuan hartuz. Hemen ere, Sustabizekoen erakustaldiak izan du plaza, jaia musikaz girotuz.

Batzuk Maietz Pazkoak agurtu berri dituzten heinean, beste batzuek ongi etorria emango diete: Arratzun, asteburu honetan ospatuko dituzte jaiak, asteburua martitzenera arte luzatuz, eta nola ez, herria hamaika ekimenez betez. Arratzuko Jai Batzordeak, alegia, egitarau borobila prestatu dute aurten, Arratzuko Udalaren laguntzaz. Barikuan (ekainak 13) emango diote hasiera jaiei, pregoia eta txupina botata. Aditzera eman dutenez, Pedro Mari Kaltzakortak jaurtiko du txupina. Iluntzea buruhandien kalejiragaz osatuko dute, eta sartenekoagaz eta Gauargi erromeriagaz amaituko dute jaien estreineko eguna.

Zapatuan, goizetik hasi eta gauera arte iraungo du jaiak Arratzun. Askotariko egitarau zabala aurreikusiz, gazte zein nagusientzako ekintzak antolatu dituzte, kirolerako, musikarako eta janarirako tartea nabarmenduz. Umeentzako pottokekin hasiko da eguna, beraz. Ondoren, 13:00etan, Bizkaiko Lasto botatze Txapelketa hartuko du herriak. Herri bazkaria egingo dute, gainera, haurrentzat eta nagusientzat ordutegia bereiztuz; haurrek 14:00etan izango dute jateko hitzordua, eta nagusiek, aldiz, 15:00etan.

Bingo lehiaketak girotuko du zapatu arratsaldea, oro har, herrian. Umeentzako ekitzekin jarraituz, iluntzean playback lehiaketaz gozatuko dute. Esan dutenez, ekainaren 13ra arte egongo da horretan izena emateko epea zabalik; email bidez egin behar da, arratzukojaibatzordea@gmail.com helbidera idatziz. Gaineratu dute, izena ematearekin batera taldearen izena eta abestia bidali behar direla, link bidez edota mp3 formatuan. Playbacketik Altxa Porru erromeriara egingo dute salto iluntzean, eta DJ Joseinak agurtuko du gaua, ondoren.

Domekan, aldiz, kirola izango da nagusi. Hala, Arratzuko Esku Pilota Txapelketaren finalak jokatuko dituzte 11:3oeatik 14:00etara bitartean. 12:30ean, gainera, meza nagusia izango da, Arratzuko koruak abestuta.

Astelehenean atsedenerako tartea utziko dute, baina martitzenean jarraituko du Maietz Pazko jaiak. Mezak hasiko du eguna, eta Maietz Pazko janaria egingo dute, ajrraian, Herriko Tabernan. Arratsaldean Monda Lironda Pailazoak Detektibeak ikuskizunarekin girotuko dute herria. Ostean, txokolate beroa izango da aukeran, eta iluntzean, azkenik, Arratzuko Piñapolak Otxoteak jai amaierako txupina botako du.

EGITARAUA:

Ekainak 13, barikua.

20:00. Jaien hasiera. Pregoia eta txupina.

Ostean. Buruhandien kalejira.

21:00. Sartenekoa.

22:00. Gauargi erromeria.

Ekainak 14, zapatua.

11:30-13:00. Umeentzako pottokak.

13:00. Herri kirolak; Bizkaiko Lasto botatze Txapelketa.

15:00. Herri bazkaria, frontoian.

Ostean. Bingo herrikoia.

15:30. Umeentzako puzgarriak edo ekintzak

20:00. Playback.

22:30. Altxa Porru erromeria

Ondoren. DJ Joseina.

Ekainak 15, domeka.

11:30-14:00. Arratzuko Esku Pilota txapelketaren finalak.

12:30. Meza nagusia, Arratzuko koruak abestuta.

Ekainak 17, martitzena.

13:00. Meza.

15:00. Maietz Pazko bazkaria, Herriko tabernan.

18:00. Monda Lironda Pailazoak

Ostean. Txokolate beroa guztiontzat.

20:00. Jai amaierako txupina.

Barrutialdek hiru domina, Euskoskills Txapelketan

Busturialdeko Hitza — 2025-05-29 11:58:20

EuskoSkills euskal talentu gaztearen erakusleiho da, eta “Euskadiko Lanbide Heziketako topaketarik handiena, inspiratzaileena eta lehiakorrena”. Maiatzaren 13tik 15era bitartean lehiatu zuten Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak antolatutako Lanbide Heziketako lehiaketa; aurten ere, Ficobako erakustazokan.

Lehiaketaren helburua da partaideek “benetako lan baldintzak erreproduzitzen dituzten inguruneetan trebetasuna” dutela erakustea: “Lehiaketa prestakuntza eta motibazio esperientzia bat da, eta ezagutza teknikoak, trebetasun praktikoak eta funtsezko konpetentziak jartzen ditu proban, hala nola, arazoak konpontzea, talde lana edota egokitzeko gaitasuna; hau da, lan munduak eskatzen dituenak”. Hala, Lanbide Heziketako ikastetxeetako 280 ikaslek baino gehiagok parte hartu dute aurtengoan.

Hezkuntzako sailburuak lehiaketa “Lanbide Heziketaren etorkizuna ezagutzeko topagune” gisa baloratu du. EuskoSkills 2025, lehiaketa bat izateaz gain, bokazioak aktibatzeko eta belaunaldi berriak inspiratzeko leiho handi bat da. “DBHko eta Batxilergoko ehunka ikaslek bisitatzen dituzte instalazioak, probak zuzenean ikusi eta Lanbide Heziketak etorkizun akademiko eta laboralerako bide gisa eskaintzen dituen aukera amaigabeak deskubrituz”, azaldu dute.

Emaitza “ezin hobeak”
Bertan izan ziren Barrutialde Lanbide Heziketakoak, eta emaitza “ezin hobeak” lortu dituzte. Hain zuzen ere, hiru domina eskuratu dituzte ikastetxeko ikasleek: altzarigintzan, Martin Aldayk urrezko domina lortu du eta Kemen Indiak zilarrezkoa; eta, bestetik, Aimar Barrientosek brontzea eskuratu du zurgintzan.

Bi urterik behin egiten den txapelketa da, eta duela bi urte bezala, aurkeztu egin ziren. Gainera, aurrekoan ere emaitza bikainak izan zituzten. Horrenbestez, “zalantza barik” izena eman zuten. Hala, ikasle bakoitzak lan bat egin behar izan zuen. Ebanisteriaren kasuan, lotura eta akabera sistema desberdinekin altzari bat egin behar izan zuten, eta horretarako, 12 orduko epea eduki zuten. Zurgintza kategorian, dagokion konplexutasuneko muntaketa multzo bat egin behar izan zuten.

“Planteatutako erronkei aurre egiteko, lan bikaina egin dute gure ikasleek, erabat txalogarria, lehiaketa hauetan normalean dagoen presioa kontuan hartuta. Ikasleak ez zeuden Barrutialdeko beraien ohiko tailerrean, jendez inguratuta zeuden”, azaldu dute. Probak oposaketa bezalakoak direla azaldu dute, presioa nabaritzen dela. Gainera, irakasleek bakarrik bazkalorduan lagundu dezakete, aholkuak emanez, baina batez ere animoak eman dituztela azaldu dute.

Harrotasuna
“Merezitako saria” izan dela nabarmendu dute, eta lanaz gain, ikasleek “gogoa eta ilusioa” erakutsi dituztela. “Harro” hitza errepikatzen dute, eta sariak suposatzen duen “gorakada” azpimarratu dute. Ez bakarrik ikasleentzat, baita irakasleentzat eta ikastetxearentzat ere. Haien lanaren ordainsaria izan dela diote: “Praktiketan dauden ikasleak dira, eta haien zortzi orduak osatu eta gero aritu dira proiektu honetan lanean”.

Horrelako sariek matrikulazioan laguntzeko esperantza dute. EuskoSkills Txapelketako irabazleei gainera, Espainiako Txapelketan lehiatzeko aukera ematen diete. 2026ko apirilean lehiatuko dute hori, Madrilgo IFEMAn. “4-5 eguneko lehiaketa izango da eta bertara autonomia erkidego bakoitzeko irabazleak joango dira. Hau da, beste maila bateko txapelketa da, exijentziak bizpahiru koska egingo ditu gora. Iaz asko ikasi genuen bertan, eta aurten ere ikasleei transmititzeko helburuagaz joango gara”.

Langile bat hil da Arratzun, elektrokutatuta

Busturialdeko Hitza — 2025-03-17 13:02:39

Lanean zebilen 62 urteko gizoneko bat hil da gaur [martxoak 17] goizean, Arratzun. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi zuenez, goi tentsioko kable batekin elektrokutatu da, 09:00ak pasatxoan. Sortzez Portugalgoa zen eta Bilbon bizi zen.

LAB sindikatuaren arabera, Lemoako Amuriza Cubiertas Teilatuak enpresako beste sei lankidegaz batera baserri bateko teilatua konpontzen ari zen. Luma garabi batekin materiala igotzen ari zela, goi tentsioko kable batera gerturatu da, eta deskarga elektrikoa jaso du. Istripuaren ondorioz, konorte gabe geratu da. Anbulantzia, suhiltzaileak eta Ertzaintzaren patruilak bertaratu arren, ezin izan dute salbatu, eta ezbeharraren lekuan bertan hil da.

Ertzaintzak aditzera eman duenez, Osalan Laneko Segurtasun eta Osasunerako Euskal Erakundeak hartu du beregain istripuaren ikerketa. Hori bai, LABetik adierazi dute Osalanek ez duela “enpresak isuntzeko gaitasunik”: “Alde horretatik, araudia betearazteko eskumena duten instituzioek modu esplizituan kolaboratzen dute enpresekin”.

Elkarretaratzea, eguaztenean.
Istripua salatzeko, Intersindikala osatzen duten LAB, ESK, STEILAS, EHNE Etxalde eta HIRU sindikatuek elkarretaratzea egingo dute etzi [martxoak 19], 12:00etan, Lemoan, langileak behar egiten zuen enpresaren aurrean. LABetik argitu dute makinen erabilerak formakuntza “zehatza” eskatzen dutela, eta garabiek, “are zehatzagoa”: “Goi tentsioko instalakuntzei errekurtso prebentiboaren presentzia eta lanaren planifikazio egokia dagozkie. Oraingoan, bistan da ez direla gutxieneko baldintzak bermatu“.

Lan istripu horrekin, hamalau gertatu dira aurten Euskal Herrian. Eraikuntzako makina edo garabiek, ostera, dagoeneko hiru hildako eragin dituzte.

30.000 kilometro, Leginetxeren bidea omentzeko

Busturialdeko Hitza — 2025-03-01 18:32:09

Ameriketako Estatu Batuetako kazetari bat, argazkilari suitzar bat eta euskaldun bat. Txiste baten hasiera izan zitekeen arren, 1965ean munduari bira emateko elkartu ziren lau pertsona dira, izen-abizenez Harold Stevems, Albert Podell, Steve Woodrow, Willu Mettler eta Manu Leginetxe, kazetari arratzuarra. Espedizioak Peter Townsendek 50. hamarkadan ezarritako errekorra (33.790 kilometro autoz) gainditzea zuen helburu, horregatik, Trans World Record Expedition izena jarri zioten. Gogotik lortu zuten, errekorra 5.000 kilometro baino gehiagotan handitu zutelako.

[ARGAZKIAK]

Hasiera batean Leginetxe ez zen espedizioaren parte, baina Madrilen bizi zela Mettler ezagutu zuenez, hark jarri zuen estatubatuarrekin harremanetan. Espedizioa Toyota Land Cruiser F J40 batean egiten ari zirenez, estatubatuarrek autoez eta mekanikaz zerbait zekien galdetu zioten, eta honek ezetz erantzun zien: “Musean jokatzen dakit, baita futbolean ere. Eta euskarazko abestiak abesten, munduari bira emateko batere praktikoak ez diren gauzak”. Ezusteko legez, espediziora batzeko aukera eman zioten.

Stevems, Podell, Woodrow eta Mettlerrek AEB hasi zuten bidaia, eta bertatik Frantziara iritsi ziren gero. Madrilera jaitsi ziren, eta bertan batu zitzaien Leginetxe. Gero, bostak batera, Marokora joan ziren, Afrikako iparraldea, Asiako hego-ekialdea eta Australia zeharkatzeko. Balin (Indonesia) zeudenean baina, arratzuarrak etxerako bidea hartu zuen. Hau da, bisitatu gabe utzi zituen bai Australia, bai AEB.

Leginetxek baina, munduari bira bere kazetari jardunari jarraipena emateko ere baliatu zuen. Hainbat gerra bertatik bertara bizi izan zituen, India eta Pakistan artekoa, Laosekoa, Vietnamgoa… eta horien inguruko albiste eta kronikak idatzi zituen. Horrez gain, historiako pertsonaia ezagun batzuk elkarrizketatzeko aukera ere izan zuen, hala nola Indhira Gandhi, Dalai Lama edo Tenzing Norgay xerpa nepaldarra, Edmund Hillary zeelandaberritarrarekin batera Everest mendiaren gailurrera iritsi zen lehen gizakia.

[ARGAZKIAK]

Bizienak eta idatzitakoak liburu batean bildu eta argitaratu zituen Leginetxek. 1978an argitaratu zuen, et 600 orrialdetik gora dituen El camino más rápido liburuak bi urte iraun zituen espedizioaren berri ematen du.

60 urte geroago.
Leginetxeren abenturatik 60 urte betetzen dira aurten, eta Ignacio Corcuera Livingstone, Dakar rallyan sei aldiz parte hartu duen piloto bilbotarrak espedizio horrek egindako ibilbidea errepikatuko du, kazetaria omentzeko. Astelehenean [martxoak 3] ekingo dio abenturari, eta gaur eguerdian [martxoak 1] Belendizen egin den Trans World Record Expedition 2-ren aurkezpenean azaldu duenez, oraingo honetan bere emaztea de Begoña Ugarte izango du kopilotu.

[ARGAZKIAK]

Azaldu duenez espezidioaren ibilbidea egingo dute, baina “alderantziz”: “Gaur egungo munduak ez duelako zerikusirik orain dela 60 urteko munduarekin”. Livingstonen hitzetan, bi izan dira ibilbidea aldatzera bultzatu dituzten arrazoak; batetik, Ekialde Ertainean dauden gatazkak “hotzitzea” espero zuten (Israel, Palestina, Gaza…), eta, bestetik, AEBera sartu nahian, pasaporteak Pakistan, Iran, Irak, Afganistan eta abarreko zigiluak dituela ikusten badute, agian ezingo litzatekela sartu: “Agian ezingo ginateke AEBn sartu, gauzak asko zaildu dira”.

Bikoteak, gainera, ibilbide guztia, 30.000 kilometroak auto berean egin nahi zituen, “baina ezin da izan”: “Europako autoen aldi baterako inportazioa zaila baino zailagoa da AEBn. Autoan sartu zaitezke Kanadatik, edo Mexikotik, baina AEBko portu batean kontainer batetik auto europar bat ateratzea oso zaila da: hain dira izapide asko eta kostu altua, non ontzi-enpresek autorik ez eramatea gomendatzen dizuten”. Horregatik, AEBn autoa alokatuko dute. Astelehenean hartuko dute New Yorkerako hegazkina, eta hurrengo egunean Chicagora bidaiatuko dute, gero Route 66a egin eta Malibura, Los Angelesera iristeko. Guzti hori Chevrolet Malibu autoan egingo dute.

[ARGAZKIAK]

Los Angelestik Australiara egingo dute salto, konkretuki Sidney eta Melbourne bisitatuz. Bertan ere auto bat alokatu behar izango dute, “arazoak ekiditeko”: “Australian kontrako noranzkoan gidatzen dute, eta zure ibilgailuarekin ibili nahi baduzu IAT bezalako bat pasatu behar da, beste autoak itsutsen ez dituzula ziurtatzeko. Hau da, autoan aldaketa batzuk egin behar dira, eta gero, gainera, garbiketa berezi bat egitera eraman behar duzu autoa, ezin delako beste herrialde batzuetako landareen esporarik sartu”. Hala, australiarra ez den auto bat herrialdean sartzea “oso zaila” dela gehitu du pilotuak: “Gutxienez astebete eman dezakezu bertan, eta guk ez dugu denborarik aste bat portu batean emateko”.

Bilbotik Indiara.
Gauzak horrela, Bombain (India) berreskuratuko dute beraien autoa, eta zehaztu dutenez, Bilboko portutik Indiako portura iristeko “45 egun inguru” behar izango ditu autoak: “Indiatik Pakistanera joango gara, Afganistan, Irak eta Iran zeharkatu… ahal dugun ibilbidea egingo dugu”. Saudi Arabia zeharkatu ostean, ferria hartu eta Itsaso Gorria zeharkatuko dute, Egiptora iristeko. Bertan, aurreikusita duten beste arazo batekin egingo dute topo: “Libiak ez ditu turistentzako bisak egiten, beraz ezin gara autoan sartu, beraz, autoa kontainer batean sartu eta Bartzelonara bidali beharko genuke”.

[ARGAZKIAK]

Autoa atzean utzita, Corcuera eta Ugartek Tunezerako hegaldia hartuko dute, bertan beste auto bat alokatu eta herrialde hori eta Argelia ezagutzeko: “Hor er ezingo dugu aurrera egin, Argelia eta Marokoren arteko muga itxita dagoelako. Honek erakusten du, lehen, tabako pakete bat eramanda, muga asko zeharkatu ahal zenituela, baina gaur egun, itxita baldin badaude, itxita daude”.

Livingstonek azaldu duenez, ibilbide guztia “lau hilabetetan” egitea aurreikusi dute, zor daitezkeen arazoengatik bost hilabeteko muga jarri badute ere, 30.000 kilometro egingo dituzte, 20 herrialde inguru zeharkatuz: “Lau hilabetetan egin nahi dugu, uste dugu polita izango zela uztailaren amaierako jaietarako hemen egotea”. Etxera itzultzean, Leginetxek bere momentuan egin zuen bezala, liburu bat argitaratu eta egungo mundua idazleak bere liburuan “idatzi zuenarekin alderatzea” da bidaiarien asmoa.

[ARGAZKIAK]

Leginetxek bere liburuan egindako ibilbidea egiteko misiorako 1983ko Mercedes Benz ibilgailua “klasikoa” aukeratu dute, G motakoa, 1. seriekoa. Pilotoak azaldu duenez, kanpotik “modernoa” ematen duen autoa da, baina barrutik “oso mekanikoa” da: “Nik auto mekanikoa nahi nuen, gerrarik emango ez zuena, txip edo sentsore bakoa, eta auto hau horrelakoa da”. Ibilgailuaren kolorea ere “berezia” dela zehaztu du, Alien Green izena du. Horregatik guztiagatik, lauzpabost hilabeteko abenturan lagunduko dion autoari Grifo izena jarri dio Livingstonek, “lehoiaren gorputza baina arranoaren buru eta hegoak dituen animalia mitologikoarengatik”.

Bidaia —neurri handi batean— ibilgailu klasiko batean egingo dutenez, Belendizko aurkezpena auto klasikoen elkarretaratzea egiteko aprobetxatu dute. Hala, autoen zaletuak, pilotoak, Livingstonn 4×4 Euskadi taldeak, Leginetxeren lagun eta senideak, eta oro har, Arratzuko herritarrek parrilladan elkartu dira kazetari arratzuarraren bidea omendu eta Ugarte eta Livingstoni beraien abenturan zorterik ona desiatzeko. Gainera, goizeko hitzordua frontoi ondoko plazari Manu Leginetxe izena jarri nahian dabiltzala iragartzeko baliatu dute.