Hegazti migratzaileak ikertzeko proiektua abiatuko dute Izaro irlan
Hainbat erakunderen arteko elkarlanagaz sortu dute egitasmoa. Abuztuan, lau ikertzaileko taldeak ariko dira hegaztiei eraztunak jartzen, haien ibilbidea aztertzekoUharte txikiek itsasoa zeharkatzen duten hegazti migratzaileentzat duten geltoki izaera a...
Hainbat erakunderen arteko elkarlanagaz sortu dute egitasmoa. Abuztuan, lau ikertzaileko taldeak ariko dira hegaztiei eraztunak jartzen, haien ibilbidea aztertzeko
Uharte txikiek itsasoa zeharkatzen duten hegazti migratzaileentzat duten geltoki izaera aztertzeko proiektua jarriko dute martxan Bermeoko Izaro Uhartean. Aranzadi Zientzia Elkarteko Ornitologia Sailak eta Urdaibai Bird Centerrek sortu dute egitasmoa, Bermeoko Udalaren, Bizkaiko Foru Aldundiaren, Eusko Jaurlaritzaren eta Energiaren Euskal Erakundearen laguntzagaz.Proiektuaren aurkezpenean Edorta Unamuno Urdaibai Bird Centerreko ordezkaria, Luis Betanzos eta Maite Laso Aranzadi Zientzia elkarteko kideak eta Irune Ormaetxea Bermeoko Ingurumen zinegotzia egon dira. Ormaetxeak azaldu duenez, «lehen aldiz egingo den proiektua» da, eta horren helburua Kantauri Itsasotik Izaro irlatik zehazki eskualdera eta batez ere Urdaibaira sartzen diren hegaztien ibilbidea eta egoera ikertzea da.
Zehazki, Europatik Afrikara migratzen duten hegazti txikiak izango dira ikerketagai nagusiak. Izan ere, Kantauri itsasoa zeharkatuz egiten duten migrazioari buruz dakitenean «sakondu» nahi dute egitasmoagaz, eta hori lortzeko, Izaro uhartean txoriei eraztunak jartzeko kanpaina bat jarriko dute martxan, hegazti horiek zein egoeratan bidaiatzen duten eta uhartean egiten duten geldialdiaren arrazoia ikertu asmoz.
Adituentzat txoriek Izaron eta bestelako uharte txikietan egiten duten geldialdia apartekoa da, askok Normandiatik jarraian egiten baitute bidaia, beste inon gelditu gabe. Izaron elikatu eta indarrak berreskuratzeko geldialdia egiten dute, eta «kokaleku estrategikoa» deritzote itsasotik datozen hegaztien migrazioa aztertu ahal izateko. «Kantauri itsasertzean atseden hartzeko dituzten gune horiek ezagutzea oso garrantzitsua da guretzat, baita hegaztien kontserbaziorako ere», adierazi du Aranzadi Zientzia elkarteko kide Lasok.
Betanzosek eman du proiektuaren xehetasunen berri. Adierazi duenez, ikerketa abuztuan abiaraziko dute, hegazti migratzaileen kopuru handiena hilabete horretan igarotzen baita Izarotik. Hortaz, abuztuaren 1etik 31ra bitartean, lau ikertzaileko taldeak joango dira laginketa lana egitera, txandaka, eta harrapatzen dituzten hegaztiei eraztunak jarriko dizkiete. Eraztunek txorien «nortasun agiri» bezala jokatuko dute, eta hegaztiek egindako ibilbidea zehazteko lagungarri izango dute.
Eraztunak jartzeko ardura duenak eta hiru laguntzailek osatuko dute talde bakoitza. Ikertzaileak uhartean biziko dira, eta gauak kanpin denda batean igaroko dituzte. Bost astez egongo dira ikerketa lanak Izaron egiten. Ikertzaileak Bizkaia, Gipuzkoa, Nafarroa, Extremadura eta Madril (Espainia) edota Menorcatik (Herrialde Katalanak) etorriko dira, eta gehienak «ornitologia, xede zientifikoetarako eraztunak jartzeko eta biologia zaleak» izango direla azaldu du Aranzadiko kideak.
Hegazti transahararrak
Azaldu dutenez, eraztunak jartzeko kanpaina espezie transahararrekin egingo dute. Hau da, Europan kumeak izan eta negua Afrika tropikalean igarotzen duten hegaztiei buruzko datuak lortzea izango da ikerketaren helburu nagusia. Kategoria horretako 40 hegazti espezie inguru igarotzen dira Izarotik.
Hilabete osoa Izaron igaroko duten arren, ahalik-eta eragin txikiena izan nahi dute bertako ingurumenean, baita hegaztietan ere. 16 mm-ko argitasuneko sareak ezarriko dituzte uhartean, hegaztiak harrapatzeko. Sare horiek egunsentitik iluntzera arte irekita egongo dira, eta ikertzaileek orduro kontrolatuko dituzte. Euria eta haize zakarra izanez gero, sareak itxiko lituzkete, harrapatutako hegaztiak hiltzeko arriskua legoke eta. Hegaztiak sareetan ahalik-eta denbora gutxien egoteko eta horien manipulazioan ere ahalik-eta gutxien egoteko jarduera prokotolo bat edukiko dutela zehaztu dute.
Txoriak harrapatzean, aurretik prestatutako kolektoreetan sartuko dituzte, eta jarraian, hegalen eta soinaren luzera, koipea eta pisua neurtu eta eraztunak jarriko dizkiete, jarraipena egiteko. Hala, hegazti migratzaile horiek «ikertu, ulertu eta horiei buruzko datuak lortu» nahi dituzte.
Proiektuaren aurrekariak azaldu dituzte arduradunek. Mediterraneoan PicoleIsole izeneko antzeko proiektua dago abian 1988. urtetik, eta bertan ere uharte txikiek hegazti migratzaileentzat daukaten berebiziko garrantzia ikertzea dute helburu.
Epe luzeko egitasmoa
Izaron egingo den proiektua ideia horretatik irten dela nabarmendu dute arduradunek, «antzeko zerbait egiteko asmoagaz», baina Izaro eta Kantauri itsasoak dituzten «berezitasunak» kontuan hartuta, irlak aparteko flora eta fauna dituelako. Egitasmoak gutxienez bost urteko iraupena edukitzea nahi dutela azaldu dute, horrela datu fidagarri eta zehatzak lortu ahal izateko.
Uhartera joateko egon daitezkeen arazoak ere nabarmendu dituzte: «Ez dago ontziratzeko lekurik, eta, beraz, hurbiltzeko erarik seguruena Bermeoko Gurutze Gorriaren ontzietan egitea litzateke, betiere itsasoaren egoeraren arabera».
